Kuraklığın Buğdayın Kök Ağırlığına Etkisi ve Kökün Bazı Fizyolojik Parametrelerle İlişkisi

İrfan Öztürk; Kayıhan Z. Korkut

doi:10.21566/tarbitderg.436647

Kuraklığın Buğdayın Kök Ağırlığına Etkisi ve Kökün Bazı Fizyolojik Parametrelerle İlişkisi

Öz

Ekmeklik buğdayda kuraklık stresi koşullarında çevresel ve genetik faktörlere göre değişiklikler gözlenebilen kök yapısı önemli faktör olarak değerlendirilmektedir. Araştırmada bazı ekmeklik buğday genotiplerinin farklı kuraklık seviyelerindeki kök ağırlıkları ile kök ağırlığının bazı fizyolojik karakterlere olan etkileri incelenmiştir. Araştırma, Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü deneme alanında 2008-2009 ve 2009-2010 yıllarında yapılmıştır ve 15 genotip kullanılarak; tesadüf blokları bölünmüş parseller deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Ana parsellerde beş farklı kuraklık uygulamaları, alt parsellerde genotipler yer almıştır. Araştırmada sapa kalkma döneminden fizyolojik olum dönemine kadar farklı seviyede kuraklık uygulanmıştır. Araştırmada kuraklık stresi uygulaması genotiplerde kök ağırlığını azaltmıştır. Genotiplerde en fazla kök ağırlığı Bereket çeşidinde (3.618 g) tespit edilmiştir. Kuraklık stresi bitkilerde kök ağırlığını farklı oranlarda etkilemiş olup, en düşük kök ağırlığı (2.815 g) tam kuraklık uygulanan parselde ölçülürken, en fazla kök ağırlığı kuraklık stresi uygulanmayan koşullarda belirlenmiştir. Araştırmada genotiplerde kök ağırlığının artışı başaklanma öncesi ve tane dolum döneminde bayrak yapraklarındaki klorofil kapsamını önemli ölçüde artırmıştır. Kök miktarı bütün kuraklık uygulamalarında bitki örtüsü sıcaklığını düşürmüştür. Bitkide kök miktarının genotiplerde başaklanma, olgunlaşma gün sayıları ve tane dolum süresini artırdığı belirlenmiştir. Kök ağırlığı artışında stoma eni ve boyunda artış olurken, stoma sayısında azalma olmuştur. Kök ağırlığına genotip ve çevre faktörleri etkili olurken yapraklarda klorofil kapsamında artış kanopi sıcaklığında azalma olmuştur.

Anahtar Kelimeler

Ekmeklik buğday,çeşit,kuraklık,kök ağırlığı

Kaynakça

Adda A., Sahnoune M., Kaid-Harch M. and Othmane Merah O., (2005). Impact of water deficit intensity on durum wheat seminal roots. Plant Biology and Pathology. C. R. Biologies 328, France.
Amani I., Fischer R.A. and Reynolds M.P., (1996) Evaluation of canopy temperature as a screening tool for heat tolerance in spring wheat. Journal of Agronomy and Crop Science 176, 119–129.
Ayeneh A., van Ginkel M., Reynolds M.P. and Ammar K., (2002). Comparison of leaf, spike, peduncle and canopy temperature depression in wheat under heat stress. Field Crops Research 79 (2-3), 173–184.
Babar M.A., Reynolds M.P., van Ginkel M., Klatt A.R., Raun W.R. and Stone M.L., (2006). Spectral reflectance to estimate genetic variation for in-season biomass, leaf chlorophyll and canopy temperature in wheat. Crop Science 46, 1046–1057.
Blum, A. (2009). Effective use of water (EUW) and not water-use efficiency (WUE) is the target of crop yield improvement under drought stress. Field Crops Research, 112(2-3), 119-123.
Dakheel A. and Makdis F., (1991). The Role of Glaucousness as a Selection Criterion for Drought Tolerance in Durum Wheat. Cereal Improvement Program. Annual Report, 120-121. ICARDA, Aleppo.
Dencic S., Kastori R., Kobiljski B. and Duggan B., (2000). Evaluation of grain yield and its components in wheat cultivars and landraces under near optimal and drought conditions. Euphytica 113, 43-52.
Dhanda S.S., Sethi G.S. and Behl R.K., (2004). Indices of drought tolerance in wheat genotypes at early stages of plant growth. Journal of Agronomy crop Sci., 190(1)6-12.

Elizabeth A.A. and Alistair R., (2007). The response of photosynthesis and stomatal conductance to rising (CO): mechanisms and environmental interactions. Plant Cell and Environ. 30, 258-270.
Fischer R.A., (2007). Understanding the physiological basis of yield potential in wheat. Journal of Agricultural Science 145, 99–113.
Fischer, R. A. (2001). Selection Traits for Improving Yield Potantial. Application of Physiology in Wheat Breeding. Eds.: Reynolds. Chapter-13, 148-159.
Gomez K.A. and A.A. Gomez., (1984). Statistical Procedures for Agricultural Research. 2nd Ed. John Willey and Sons, Inc. New York. 641.
Gregory P.J., Bengough A.G., Grinev D., Schmidt S., Thomas W.T.B., Wojciechowski T. and Young I.M., (2009). Root phenomics of crops: opportuniti es and challenges. Functional Plant Biology 36, 922–929.
Hamblin A., Tennant D. and Perry M.W., (1990). The cost of stress–Dry matt er parti ti oning changes with seasonal supply of water and nitrogen to dryland wheat. Plant and Soil 122, 47–58.
Heichel G.H., (1971). Genetic control of epidermal cell and stomatal frequency in maize. Crop Science, 11, 830-832
Hoad S. P., Russel G., Kettlewell P. S. and Belshaw M., (2004). Root system management in winter wheat: practices to increase water and nitrogen use. HGCA Project Report No, 351.
Jianwu T., Paul V.B., Brent E.E., Ankur R.D. and Kenneth J.D., (2006). Sap flux-upscaled canopy transpiration, stomatal conductance and water use efficiency in an old growth forest the Great Lakes region of the United States. Journal of Geophysical Research, 111.
Kalaycı M., Özbek V., Çekiç C., Ekiz H., Keser M. and Altay F., (1998). Orta Anadolu Koşullarında Kurağa Dayanıklı Buğday Genotiplerinin Belirlenmesi ve Morfolojik ve Fizyolojik Parametrelerin Geliştirilmesi. TÜBİTAK Araştırma Projesi Kesin Raporu. Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Eskişehir.
Kalaycı M., (2005). Örneklerle Jump Kullanımı ve Tarımsal Araştırma için Varyans Analiz Modelleri. Anadolu Tarımsal Araştırma Enst. Müd. Yayınları, Yayın No: 21, Eskişehir.
Kinyua M.G., Njoka E.M., Gesimba R.M. and Birech R.J., (2006). Selection of drought tolerant bread wheat genotypes using root characteristics at seedling stage. International Journal of Agriculture and Rural Development. School of Agriculture and Agricultural Technology, Federal University of Technology.
Öztürk İ., Kahraman T., Avcı R., Girgin V.Ç., Aşkın O.O., Aşkın B., Tuna B. and Tülek A., (2016). Effect of Rainfall and Humidity During Shooting and Grain Filling Period on Yield and Quality in Bread Wheat. VII International Scientific Agriculture Symposium “Agrosym 2016” , Book of Proceeding, 1392-1400. Johorina, Bosnia and Herzegovina.
Passioura J.B., (1983). Root and drought resistance. Agricultural Water Management. 7, 265-280.
Reynolds M. P., Delgado B. M. I. (2000). Gutierre Rodriguez M., Larque-Saavedra A. Photosynthesis of wheat in a warm, irrigated environment. I. Genetic diversity and crop productivity. Field Crops Research. vol. 66, p. 37–50.
Siddique K.H.M., Belford R.K. and Tennant D., (1990). Root-shoot rati os of old and modern, tall and semidwarf wheats in a mediterranean environment. Plant and Soil 121, 89–98.
Van Noordwijk M., (1983). Functional interpretation for root densities in the field for nutrient and water uptake. Root Ecology and its Practical Application, International Symposium Gumpenstein, 207-226.
Zadoks J.C., Chang T.T. and Konzak C.F., (1974). A decimal code for growth stages of cereals. Weed Res. 14, 415-421.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

İrfan Öztürk ^* Bu kişi benim

Kayıhan Z. Korkut Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

29 Haziran 2018

Gönderilme Tarihi

17 Kasım 2017

Kabul Tarihi

10 Ocak 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 27 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.21566/tarbitderg.436647

IZ

https://izlik.org/JA34AL65YE

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Öztürk, İ., & Korkut, K. Z. (2018). Kuraklığın Buğdayın Kök Ağırlığına Etkisi ve Kökün Bazı Fizyolojik Parametrelerle İlişkisi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 27(1), 14-24. https://doi.org/10.21566/tarbitderg.436647

AMA

1.Öztürk İ, Korkut KZ. Kuraklığın Buğdayın Kök Ağırlığına Etkisi ve Kökün Bazı Fizyolojik Parametrelerle İlişkisi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi. 2018;27(1):14-24. doi:10.21566/tarbitderg.436647

Chicago

Öztürk, İrfan, ve Kayıhan Z. Korkut. 2018. “Kuraklığın Buğdayın Kök Ağırlığına Etkisi ve Kökün Bazı Fizyolojik Parametrelerle İlişkisi”. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi 27 (1): 14-24. https://doi.org/10.21566/tarbitderg.436647.

EndNote

Öztürk İ, Korkut KZ (01 Haziran 2018) Kuraklığın Buğdayın Kök Ağırlığına Etkisi ve Kökün Bazı Fizyolojik Parametrelerle İlişkisi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi 27 1 14–24.

IEEE

[1]İ. Öztürk ve K. Z. Korkut, “Kuraklığın Buğdayın Kök Ağırlığına Etkisi ve Kökün Bazı Fizyolojik Parametrelerle İlişkisi”, Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, c. 27, sy 1, ss. 14–24, Haz. 2018, doi: 10.21566/tarbitderg.436647.

ISNAD

Öztürk, İrfan - Korkut, Kayıhan Z. “Kuraklığın Buğdayın Kök Ağırlığına Etkisi ve Kökün Bazı Fizyolojik Parametrelerle İlişkisi”. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi 27/1 (01 Haziran 2018): 14-24. https://doi.org/10.21566/tarbitderg.436647.

JAMA

1.Öztürk İ, Korkut KZ. Kuraklığın Buğdayın Kök Ağırlığına Etkisi ve Kökün Bazı Fizyolojik Parametrelerle İlişkisi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi. 2018;27:14–24.

MLA

Öztürk, İrfan, ve Kayıhan Z. Korkut. “Kuraklığın Buğdayın Kök Ağırlığına Etkisi ve Kökün Bazı Fizyolojik Parametrelerle İlişkisi”. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, c. 27, sy 1, Haziran 2018, ss. 14-24, doi:10.21566/tarbitderg.436647.

Vancouver

1.İrfan Öztürk, Kayıhan Z. Korkut. Kuraklığın Buğdayın Kök Ağırlığına Etkisi ve Kökün Bazı Fizyolojik Parametrelerle İlişkisi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi. 01 Haziran 2018;27(1):14-2. doi:10.21566/tarbitderg.436647

Cited By

Kuraklık Stresi Altında Yetiştirilen Bakla (Vicia Faba L.) Bitkisinde Rizobakteri ve Alg Uygulamalarının Bitki Gelişimi Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi

Journal of the Institute of Science and Technology

https://doi.org/10.21597/jist.1076428

Rizobakteri Uygulamalarının Kuraklık Stresi Altında Yetiştirilen Fasulyenin (Phaseolus vulgaris L.) Bitki Gelişimi Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi

Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi

https://doi.org/10.53433/yyufbed.1082830