EN
TR
Nane Bitkisine Uygulanan Farklı Kurutma Yöntemlerinin Kuruma Kinetiği ve Kalite Özelliklerine Etkisi
Öz
Nane, ticari önemi olan tıbbi ve aromatik bitkilerden bir tanesidir. Ülkemizde bol miktarda (salatalarda, yemeklerde ve turşularda) değerlendirilen nane aynı zamanda çay olarak da kullanılmaktadır. Nane bitkisi taze ve kuru olarak tüketilmektedir. Ancak uzun süre kimyasal, fiziksel ve besin özelliklerini kaybetmeden taze olarak depolanamaz. Bu nedenle birçok alanda kullanılan nane bitkisinin kurutulması önemlidir. Bu çalışmada, tıbbi ve aromatik bitki olan nane bitkisinin yapraklarının sıcak havalı kurutucularda (etüv ve iklimlendirme cihazı) ve doğal ortamda (güneşte ve gölgede) kurutulduktan sonra renk kriteri ve kuruma kinetiği açısından incelenmesi ve en uygun kurutma yönteminin belirlenmesi amaçlanmıştır. Ortalama kuruma sürelerine göre, en kısa kuruma süresinin güneşte kurutma yöntemi ile 3.5 saat, en uzun kuruma süresinin ise gölgede kurutma yöntemi ile 81.5 saat olduğu tespit edilmiştir. Üründen birim zamanda uzaklaşan birim zamandaki nem oranı değerleri ince tabaka kurutma eşitliklerinde kullanılarak kuruma eğrilerini en iyi tahmin eden matematiksel model belirlenmiştir. Modellemede, Lewis, Wang Sing ve Page eşitlikleri kullanılmıştır. Tüm modellerin belirtme katsayısının (p<0.05) uygun olduğu belirlenmiştir. Belirlenen kararlılık katsayısı (R2) değerleri arasında en yüksek değer Page modelinin güneşte kurutma yönteminde 0.9996 olarak bulunmuştur. En düşük R2 değeri ise Wang ve Sing modelinin gölgede kurutma yönteminde 0.8614 olarak tespit edilmiştir. Renk kriteri açısından taze nanenin özelliklerini en iyi muhafaza eden yöntemin iklimlendirme cihazında 50 ºC ve %50 bağıl nem şartlarında yapılan kurutma yöntemi olduğu belirlenmiştir. Kimyasal özellikler (suda çözünür kuru madde miktarı, pH ve titre edilebilir asitlik) açısından ise 45ºC sıcaklıkta etüvde kurutma yönteminin daha uygun olduğu bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akgül, A.1993. Baharat bilimi ve teknolojisi. Gıda Teknolojisi Derneği Yayınları, 15, s. 127-128.
- Baydar, H. 2005. Tıbbi, aromatik ve keyif bitkileri bilimi ve teknolojisi. Süleyman Demirel Üniversitesi, Yayın: 51, s. 113-115.
- Boloğur, H. 2014. Güneş enerjili hibrit tip bir kurutma sistem tasarımı ve deneysel analizi. Fen Bilimleri Enstitüsü Makine Mühendisliği Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Şanlıurfa.
- Cemeroğlu, B. 2007. Gıda Analizleri. Gıda Teknolojisi Yayınları, 682 s, Ankara.
- Çelen, İ.H., Çelen, S., Moralar, A., Buluş, H. N. ve Önler, E., 2015. Mikrodalga bantlı kurutucuda patatesin kurutulabilirliğinin deneysel olarak incelenmesi. Electronic Journal of Vocational Colleges- Special Issue: The Latest Trends in Engineering, 5(4): 242- 287.
- Gülçimen, F. 2008. Yeni tasarlanan havalı kollektörler yardımı ile reyhan ve nane kurutulması. Fen Bilimleri Enstitüsü Makine Eğitimi Anabilim Dalı, Doktora Tezi, Elazığ.
- Kocabıyık, H. ve Demirtürk, B.S. 2008. Nane Yapraklarının İnfrared Radyasyonla Kurutulması. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 5(3).
- Koyun, T. ve Yılmaz, H.B. 2016. Alttan ve üstten üflemeli kabin tipi kurutucuda nane kurutulmasının deneysel olarak incelenmesi. Isı Bilimi ve Tekniği Dergisi, 36, 2, 147-154.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
25 Nisan 2022
Gönderilme Tarihi
6 Ekim 2021
Kabul Tarihi
27 Kasım 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 18 Sayı: 1
APA
Polatcı, H., & Aksüt, B. (2022). Nane Bitkisine Uygulanan Farklı Kurutma Yöntemlerinin Kuruma Kinetiği ve Kalite Özelliklerine Etkisi. Tarım Makinaları Bilimi Dergisi, 18(1), 1-8. https://izlik.org/JA95FK79UB
AMA
1.Polatcı H, Aksüt B. Nane Bitkisine Uygulanan Farklı Kurutma Yöntemlerinin Kuruma Kinetiği ve Kalite Özelliklerine Etkisi. JAMS. 2022;18(1):1-8. https://izlik.org/JA95FK79UB
Chicago
Polatcı, Hakan, ve Burcu Aksüt. 2022. “Nane Bitkisine Uygulanan Farklı Kurutma Yöntemlerinin Kuruma Kinetiği ve Kalite Özelliklerine Etkisi”. Tarım Makinaları Bilimi Dergisi 18 (1): 1-8. https://izlik.org/JA95FK79UB.
EndNote
Polatcı H, Aksüt B (01 Nisan 2022) Nane Bitkisine Uygulanan Farklı Kurutma Yöntemlerinin Kuruma Kinetiği ve Kalite Özelliklerine Etkisi. Tarım Makinaları Bilimi Dergisi 18 1 1–8.
IEEE
[1]H. Polatcı ve B. Aksüt, “Nane Bitkisine Uygulanan Farklı Kurutma Yöntemlerinin Kuruma Kinetiği ve Kalite Özelliklerine Etkisi”, JAMS, c. 18, sy 1, ss. 1–8, Nis. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA95FK79UB
ISNAD
Polatcı, Hakan - Aksüt, Burcu. “Nane Bitkisine Uygulanan Farklı Kurutma Yöntemlerinin Kuruma Kinetiği ve Kalite Özelliklerine Etkisi”. Tarım Makinaları Bilimi Dergisi 18/1 (01 Nisan 2022): 1-8. https://izlik.org/JA95FK79UB.
JAMA
1.Polatcı H, Aksüt B. Nane Bitkisine Uygulanan Farklı Kurutma Yöntemlerinin Kuruma Kinetiği ve Kalite Özelliklerine Etkisi. JAMS. 2022;18:1–8.
MLA
Polatcı, Hakan, ve Burcu Aksüt. “Nane Bitkisine Uygulanan Farklı Kurutma Yöntemlerinin Kuruma Kinetiği ve Kalite Özelliklerine Etkisi”. Tarım Makinaları Bilimi Dergisi, c. 18, sy 1, Nisan 2022, ss. 1-8, https://izlik.org/JA95FK79UB.
Vancouver
1.Hakan Polatcı, Burcu Aksüt. Nane Bitkisine Uygulanan Farklı Kurutma Yöntemlerinin Kuruma Kinetiği ve Kalite Özelliklerine Etkisi. JAMS [Internet]. 01 Nisan 2022;18(1):1-8. Erişim adresi: https://izlik.org/JA95FK79UB