Biçerdöverle Mısır Hasadında Dane Kayıplarının Belirlenmesi

Bu çalışmada; mısır hasat sezonunda biçerdöverle yapılan I. ürün mısır hasadında biçerdöver çalışma hızının dökülme kayıplarına, batör devir sayılarının ise kırık taneye ve çimlenmeye olan etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçlar doğrultusunda biçerdöverle 4 farklı ilerleme hızında (3, 4, 5 ve 6 m/h) ve 4 farklı batör devir hızında (470, 570,670,770 d/d) denemeler yapılmıştır. Denemeler, Diyarbakır ili Çınar ilçesinde 2020 yılı I. ürün mısır hasat sezonunda Pioneer P2105 tohum çeşidinin ekili olduğu bir üreticiye ait tarlada gerçekleştirilmiştir. Hasat denemeleri için New Holland firmasına ait TC–56 model biçerdöveri kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre biçerdöverin hasat sırasındaki çalışma hızının artışıyla tarlada kalan tane miktarı önemli oranda artmıştır. Hızların hasat kayıplarına etkisi istatistiksel olarak da önemli bulunmuştur (P<0.01). En düşük çalışma hızı olan 3 km/h’lik ilerleme hızında ölçülen dane kaybı % 0.285 iken, en yüksek hız olan 6 km/h’lik ilerleme hızında % 1,13 ‘e yükselmiştir. Ayrıca, batör dönü hızı artışına bağlı olarak kırık tane veya çatlamış tane şeklindeki kayıplar doğrusal olarak artmıştır. Devir sayıları arasındaki fark istatistiksel olarak da önemli önemli olmuştur (p<0.01). Kırık tane ve hasarlı oranı 470 d/da’da % 7.23’, 570 d/d’da %11.30’ a, 670 d/d’da % 14.80 ‘a ve 770 d/d’da % 16.92’ yükselmiştir. Batör devir sayısının çimlenmeye olan etkisi de önemli bulunmuştur. Batör devir sayısının artışı çimlenme oranını doğrusal olarak azaltmıştır. Kontrol için alınan örneklerden çimlenme oranı % 90 iken, bu değer 470 d/d ’da % 82.67, 570 d/d’da %78.67, 670 d/d’da % 75.34 ve 770 d/d’da % 72.67’e düşmüştür. Bu devir sayısından sonra biçerdöverin aşırı zorlandığı ve ölçüm alınamayacak kadar kırık tane oluştuğundan ölçüm yapılamamıştır. Bu sonuçlar, tohumların çimlenme yeteneklerini yüksek tutmak için düşük batör devirlerinde çalışılması gereği ortaya çıkmıştır.