Araştırma Makalesi

İslam Hukuk Felsefesi Açısından Toplumsal Değişim Karşısında Kadının Dönüşüm Meselesi -1-

Cilt: 8 Sayı: 3 30 Eylül 2023
PDF İndir
EN TR

İslam Hukuk Felsefesi Açısından Toplumsal Değişim Karşısında Kadının Dönüşüm Meselesi -1-

Öz

Kadın kavramı; din, felsefe, hukuk, psikoloji, sosyoloji ve antropoloji gibi alanlarda tanımlanmaya çalışılmıştır. Kadının kararlarını kendisinin almasında ilgili alanların verilerinin ne kadar etkin olduğunun bilinmesi gerekmektedir. Çünkü bu kararlarda dine, felsefeye, hukuka psikolojiye, sosyolojiye ve antropolojiye dayalı gerekçeler bulunmaktadır. Bu anlamda bu alanlar nezdinde kadına yaklaşıldığında kadınla ilgili her yorum sürecinin subjektif ve hermenötik olduğu problemiyle karşılaşılır. Genel olarak her yorumcunun kadınla ilgili ortaya koyduğu kişisel yaklaşımında, yaşadığı çağın ve kültürün izleri bulunmaktadır. Özellikle günümüzde çok boyutlu, yoğun ve hızlı bir o kadar da karmaşık olan çağın ve kültürün (kültür endüstrisi) ortaya çıkardığı toplumsal değişim ve dönüşüm, değişime suskun kalmaması gereken İslam hukukunun kadın anlayışında değişim ve dönüşüm (metamorfoz) etkisine neden olmuştur. Meseleye bu açıdan yaklaşıldığında dinî hukukun genel teorisi bağlamında toplumsal değişim karşısında kadının kararlarında yer alan dönüşüm meselesinin incelenmesine gerek vardır. Kadına dair klasik yaklaşımların, zamanın değişmesi ile ahkâmın değişmesine ve özellikle ‘kadının kararlarını kendisinin alması/vermesi isteği/hakkı gerçeği’ şeklinde karşımıza çıkan kadının değişmesi ve dönüşmesi bakımından tahlil edilmesi gerekmektedir. Nedeni ise algoritmik düşüncenin çok fazla arttığı günümüzde postmodernleşme, posthuman, transhümanizm, üstün insan tasavvuru ve insan çağına (antroposen) geçiş şeklinde nitelendirilen ancak özünde küreselleşme, bireyselleşme ve özgürleşme anlayışlarının bulunduğu kadının kararlarını kendisinin alma/verme isteği, İslam hukukunun vahyi yaşanabilir kılma kabiliyeti açısından ele alınmasını da gerekli kılmaktadır. Çünkü kadının kararlarında İslam hukukunun değişmeyen tarafında uyum içinde olmayan durumlar söz konusudur. Kadının kararlarını kendisinin alması meselesine yapay zekâ teknolojilerinin değiştirebilme gücü de ilave edilirse sorun tam olarak ifade edilmiş olacaktır. Farklı bir açıdan tam olarak varsayım şuna dayanmaktadır: Dinin anlaşılması ve yorumlanmasında zamanın değişmesi ve farklılaşması, dinî meselelerin oluşmasında kadın mükellefin değişmesi, şartların değişmesi (sosyal değişim ve adaptasyon) medeni, iktisadi ve iş hayatına ilişkin değişiklikler gibi alanlar, bize kadının kararını kendisinin alması meselesini gündeme getirmektedir. Ayrıca siyasi, idari ve özellikle milletlerarası ilişkilerde yeni bir kadın diline sahip kadın merkezli yeni yaklaşım ve çözüm yolları ile bunların uygulanabilirliğine ihtiyaç vardır. Çünkü hayatın her alanında var olma mücadelesi veren kadın; sanattan siyasete, aile hayatından çalışma hayatına en temel haklara sahip olabilmek için çok güçlü ve inkâr edilemez bir çaba ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. AlRifâî, J. Abd Alqader (2006). Wmomen’s Rights in Islam
  2. Agayef, A. (2013). Woman in the Islamic World (İslam’da Kadın Hakları). (Selim Kab‘în). Müesses Hindevî
  3. Albayrak, H. Ş. (2020). İslam’da Kadın Tartışmalarında Geleneğe Özcü Yaklaşımın Eleştirisi ve Alternatif Bir Gelenek Okuması. Kadın Olmak. (H. Şule Albayrak, ed.: 3. bs.). İz Yayıncılık.
  4. Albayrak, H.Ş. (ed) (2020). Kadın Olmak İslam, Gelenek Modernlik ve Ötesi, (3. bs.), İz Yayıncılık.
  5. Arpaguş, H. K. (2020). Yaratılış Açısından Kadının Konum ve Durumu. Kadın Olmak. (H. Şule Albayrak, ed.: 3. bs.). İz Yayıncılık, 83-101
  6. Atar, F. (2020). Fıkıh Usûlü, İFAV Yayınları.
  7. Ateş, A. O. (2015). Hadis Temelli Kalıp Yargılarda Kadın. Beyan Yayınları.
  8. Aytepe, M. (2021). Posthümanizm ve Transhümanizmde Bilgi. Transhumanizm&Posthümanizm. (2021). (Mustafa Tekin-Muhammed Özdemir, ed:: 1. bs). Ankara: Eskiyeni

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İslam Hukuku

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2023

Gönderilme Tarihi

15 Ağustos 2023

Kabul Tarihi

16 Eylül 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 8 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Sipahi, Y. (2023). İslam Hukuk Felsefesi Açısından Toplumsal Değişim Karşısında Kadının Dönüşüm Meselesi -1-. Turkish Academic Research Review, 8(3), 1295-1326. https://doi.org/10.30622/tarr.1343814
AMA
1.Sipahi Y. İslam Hukuk Felsefesi Açısından Toplumsal Değişim Karşısında Kadının Dönüşüm Meselesi -1-. tarr. 2023;8(3):1295-1326. doi:10.30622/tarr.1343814
Chicago
Sipahi, Yıldıray. 2023. “İslam Hukuk Felsefesi Açısından Toplumsal Değişim Karşısında Kadının Dönüşüm Meselesi -1-”. Turkish Academic Research Review 8 (3): 1295-1326. https://doi.org/10.30622/tarr.1343814.
EndNote
Sipahi Y (01 Eylül 2023) İslam Hukuk Felsefesi Açısından Toplumsal Değişim Karşısında Kadının Dönüşüm Meselesi -1-. Turkish Academic Research Review 8 3 1295–1326.
IEEE
[1]Y. Sipahi, “İslam Hukuk Felsefesi Açısından Toplumsal Değişim Karşısında Kadının Dönüşüm Meselesi -1-”, tarr, c. 8, sy 3, ss. 1295–1326, Eyl. 2023, doi: 10.30622/tarr.1343814.
ISNAD
Sipahi, Yıldıray. “İslam Hukuk Felsefesi Açısından Toplumsal Değişim Karşısında Kadının Dönüşüm Meselesi -1-”. Turkish Academic Research Review 8/3 (01 Eylül 2023): 1295-1326. https://doi.org/10.30622/tarr.1343814.
JAMA
1.Sipahi Y. İslam Hukuk Felsefesi Açısından Toplumsal Değişim Karşısında Kadının Dönüşüm Meselesi -1-. tarr. 2023;8:1295–1326.
MLA
Sipahi, Yıldıray. “İslam Hukuk Felsefesi Açısından Toplumsal Değişim Karşısında Kadının Dönüşüm Meselesi -1-”. Turkish Academic Research Review, c. 8, sy 3, Eylül 2023, ss. 1295-26, doi:10.30622/tarr.1343814.
Vancouver
1.Yıldıray Sipahi. İslam Hukuk Felsefesi Açısından Toplumsal Değişim Karşısında Kadının Dönüşüm Meselesi -1-. tarr. 01 Eylül 2023;8(3):1295-326. doi:10.30622/tarr.1343814

Cited By

Turkish Academic Research Review 
Creative Commons Lisansı Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC 4.0) ile lisanslanmıştır.