Giyilebilir Sağlık Teknolojilerinin ve Mobil Sağlık Uygulamalarının İş Sağlığı ve Güvenliğine Etkisi

Öz

İş sağlığı ve güvenliği alanında önemli bir dönüşüm yaratma potansiyeline sahip olan giyilebilir sağlık teknolojileri ve mobil sağlık uygulamaları hem çalışanların sağlık durumunu izleme hem de iş yerindeki risklerin yönetilmesi açısından birçok avantaj sunmaktadır. Giyilebilir cihazlar, kalp atış hızı, kan basıncı, stres seviyeleri gibi verileri sürekli izleyerek çalışanların sağlık durumlarını gerçek zamanlı olarak takip etmeye yardımcı olmaktadır. Bu izleme erken teşhis ve müdahale için kritik öneme sahiptir. Giyilebilir teknolojiler, özellikle tehlikeli iş alanlarında çalışanların durumunu izleyerek, potansiyel kazaları önleme noktasında yardımcıdır. Mobil uygulamalar, çalışanlara iş sağlığı ve güvenliği konularında eğitim ve bilgi sağlamak için etkili bir araçtır. Çalışanlar, uygulamalar aracılığıyla güncel sağlık bilgilerine ve güvenlik prosedürlerine erişebilir. Ayrıca mobil uygulamalar, çalışanların iş yerindeki potansiyel tehlikeleri raporlamasını kolaylaştırmaktadır. Bu geri bildirim, iş güvenliği önlemlerinin geliştirilmesine katkıda bulunur. Bunun yanı sıra mobil sağlık uygulamaları, çalışanların mental sağlıklarını destekleyen kaynaklar sunarak, iş yerinde stres yönetimi ve psikolojik dayanıklılığı artırabilmektedir. Bu teknolojilerin benimsenmesi, iş yerlerinde sağlık ve güvenliğin önemini artırabilir ve daha sağlıklı bir iş kültürü oluşturabilir. Toplanan sağlık verileri, iş yerindeki riskleri daha iyi analiz etmeyi ve önleyici stratejiler geliştirmeyi mümkün kılar. Ancak, bu teknolojilerin etkin bir şekilde kullanılabilmesi için uygun altyapının oluşturulması, çalışanların eğitilmesi ve veri güvenliğine dikkat edilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada giyilebilir sağlık teknolojileri ve mobil sağlık uygulamalarının iş sağlığı ve güvenliğe etkisini inceleme adına literatür taraması yapılmış ve iş güvenliği uzmanları ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilerek veriler toplanmıştır. Toplanan veriler, içerik analizi yöntemi ile incelenmiştir. Temalar, katılımcıların verdikleri yanıtlar doğrultusunda belirlenmiştir. Bulgular, mobil sağlık uygulamaları ve giyilebilir teknolojilerin iş sağlığı ve güvenliği açısından büyük bir potansiyele sahip olduğunu göstermektedir. Sonuçlar mobil sağlık uygulamalarının ve giyilebilir teknolojilerinin çalışanların fiziksel, psikolojik ve sosyal iyilik halinin korunması, iyileştirmesi ve geliştirmesi yönünde olumlu katkı yapacağı yönündedir. Ancak, elde edilen sonuçlara göre bu alanda mahremiyet endişeleri, demografik farklılıklar ve teknolojinin yaygınlaşma sürecindeki eksiklikler gibi zorluklar bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal- Beşerî ve İdari Bilimler
• Giyilebilir Sağlık Teknolojileri
• Mobil Sağlık Uygulamaları
• İş Sağlığı
• İş Güvenliği

The Impact of Wearable Health Technologies and Mobile Health Applications on Occupational Health and Safety

Öz

Wearable health technologies and mobile health applications have significant potential to transform the field of occupational health and safety, offering numerous advantages in monitoring employee health and managing workplace risks. Wearable devices continuously track vital signs such as heart rate, blood pressure, and stress levels, enabling real-time monitoring of employees’ health statuses. This continuous monitoring is critical for early diagnosis and intervention. Moreover, wearable technologies assist in preventing potential accidents by monitoring the conditions of workers, particularly in hazardous work environments. Mobile applications serve as effective tools for providing employees with education and information regarding occupational health and safety. Through these applications, employees can access up-to-date health information and safety protocols. Additionally, mobile applications facilitate the reporting of potential hazards in the workplace, thereby contributing to the enhancement of occupational safety measures. Furthermore, mobile health applications offer resources that support employees’ mental health, thereby improving stress management and psychological resilience within the workplace. The adoption of these technologies can elevate the importance of health and safety in work environments, fostering a healthier workplace culture. The collected health data allows for better analysis of workplace risks and the development of preventive strategies. However, effective utilization of these technologies necessitates the establishment of appropriate infrastructure, employee training, and attention to data security. This study conducted a literature review to examine the impact of wearable health technologies and mobile health applications on occupational health and safety. Additionally, semi-structured interviews were carried out with occupational safety experts to gather data. The collected data were analyzed using content analysis methodology, and themes were determined based on the responses provided by the participants.

Anahtar Kelimeler

• Social-Humanities and Administrative Sciences
• Wearable Health Technologies
• Mobile Health Applications
• Occupational Health
• Occupational Safety

Kaynakça

1. Aksüt, G., Eren, T., & Alakaş, H. M. (2024). Using wearable technological devices to improve workplace health and safety: An assessment on a sector base with multi-criteria decision-making methods. Ain Shams Engineering Journal, 15(2), 102423. https://doi.org/10.1016/j.asej.2023.102423
2. Antolín, D., Medrano, N., Calvo, B., & Pérez, F. (2017). A Wearable Wireless Sensor Network for Indoor Smart Environment Monitoring in Safety Applications. Sensors, 17(2), 365. https://doi.org/10.3390/s17020365
3. Aydan, S., & Aydan, M. (2016). Sağlık Hizmetlerinde Bireysel Ölçüm ve Giyilebilir Teknoloji: Olası Katkıları, Güncel Durum ve Öneriler. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 19(3), 325–342.
4. Badri, A., Boudreau-Trudel, B., & Souissi, A. S. (2018). Occupational health and safety in the industry 4.0 era: A cause for major concern? Safety Science, 109, 403–411. https://doi.org/10.1016/j.ssci.2018.06.012
5. Chan, M., Estève, D., Fourniols, J.-Y., Escriba, C., & Campo, E. (2012). Smart wearable systems: Current status and future challenges. Artificial Intelligence in Medicine, 56(3), 137–156. https://doi.org/10.1016/j.artmed.2012.09.003
6. Chen, Y., & Kamara, J. M. (2011). A framework for using mobile computing for information management on construction sites. Automation in Construction, 20(7), 776–788. https://doi.org/10.1016/j.autcon.2011.01.002
7. Chu, G., Hong, J., Jeong, D.-H., Kim, D., Kim, S., Jeong, S., & Choo, J. (2014). The experiments of wearable robot for carrying heavy-weight objects of shipbuilding works. 2014 IEEE International Conference on Automation Science and Engineering (CASE), 978–983. https://doi.org/10.1109/CoASE.2014.6899445
8. Cissé, I. T., & Yılmaz, Ö. (2022). Yaşlıları Günlük Yaşamlarında Destekleyici Mobil Sağlık Uygulaması Geliştirilmesi. European Journal of Science and Technology. https://doi.org/10.31590/ejosat.1083647

9. Çalışma Yaşamında Sağlık Gözetimi Rehberi (2010). Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Ankara
10. Demir, H., & Türkan Arslan, E. (2017). Mobil Sağlık Uygulamalarının Hastanelerde Kullanılabilirliği: Hastane Yöneticileri Üzerine Bir Araştırma. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 19(33), 71–83. https://doi.org/10.18493/kmusekad.400161
11. Demir Yıldırım, A., Yılmaz Esencan, T., Güder, A., & Daştan, K. (2023). Ebelik Alanında Kullanılan Mobil Sağlık Uygulamaları. Karya Journal of Health Science, 4(2), 174–178. https://doi.org/10.52831/kjhs.1177753
12. Demirci, Ş. (2018). Giyilebilir Teknolojilerin Sağlık Hizmetlerine ve Sağlık Hizmet Kullanıcılarına Etkileri. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(6), 985–992. https://dergipark.org.tr/tr/pub/anemon/issue/39085/377427
13. Doğan, A., & Doğan, R. (2022). Cerrahi Hasta Güvenliğinin Sağlanmasında Mobil Uygulamalar. In Y. Ü. Dal (Ed.), Cerrahide Hasta Güvenliği (pp. 86–90). Türkiye Klinikleri.
14. Erkılıç, C. E., & Yalcın, A. (2020). Evaluation of the wearable technology market within the scope of digital health technologies. Gazi Journal of Economics and Business, 6(3). https://doi.org/10.30855/gjeb.2020.6.3.006
15. Erol, M., & Eraslan, E. (2024). Nesnelerin İnterneti, Uygulama Alanları ve İş Sağlığı ve Güvenliği İle Etkileşimi. Journal of Turkish Operations Management, 8(1), 73–89. https://doi.org/10.56554/jtom.1258262
16. Güler, O., & Can, Ö. (2022). QuaVita: Sağlıklı Yaşam Mobil Uygulaması. European Journal of Science and Technology. https://doi.org/10.31590/ejosat.1216686
17. Khakurel, J., Melkas, H., & Porras, J. (2018). Tapping into the wearable device revolution in the work environment: a systematic review. Information Technology & People, 31(3), 791–818. https://doi.org/10.1108/ITP-03-2017-0076
18. İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik (2013). Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, 20 Temmuz 2013 Tarihli ve 28713 Sayılı Resmî Gazete
19. İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik (2013). Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, 29 Aralık 2012 Tarihli ve 28512 Sayılı Resmî Gazete
20. Kılıç, T., & Tosun, N. (2021). Akıllı Sağlık Ekosistemi Ve Güncel Uygulama Örnekleri. İşletme Bilimi Dergisi, 9(3), 543–564. https://doi.org/10.22139/jobs.1019007
21. Kong, X. T. R., Luo, H., Huang, G. Q., & Yang, X. (2019). Industrial wearable system: the human-centric empowering technology in Industry 4.0. Journal of Intelligent Manufacturing, 30(8), 2853–2869. https://doi.org/10.1007/s10845-018-1416-9
22. Kopmaz, B., & Arslanoğlu, A. (2018). Mobile health and smart health applications. Health Care Academician Journal, 5(4), 251. https://doi.org/10.5455/sad.13-1543239549
23. Kritzler, M., Bäckman, M., Tenfält, A., & Michahelles, F. (2015). Wearable technology as a solution for workplace safety. Proceedings of the 14th International Conference on Mobile and Ubiquitous Multimedia, 213–217. https://doi.org/10.1145/2836041.2836062
24. Maltseva, K. (2020). Wearables in the workplace: The brave new world of employee engagement. Business Horizons, 63(4), 493–505. https://doi.org/10.1016/j.bushor.2020.03.007
25. Muhanga, M. (2025). Occupational Health: Introduction. In International Encyclopedia of Public Health (pp. 216–223). Elsevier. https://doi.org/10.1016/B978-0-323-99967-0.00314-8
26. Oguz, M. (2017). Information Security Requirements of Customized Mobile Health Applications. Health Care Academician Journal, 4(2), 110. https://doi.org/10.5455/sad.13-1493676116
27. Ometov, A., Bezzateev, S. V., Kannisto, J., Harju, J., Andreev, S., & Koucheryavy, Y. (2017). Facilitating the Delegation of Use for Private Devices in the Era of the Internet of Wearable Things. IEEE Internet of Things Journal, 4(4), 843–854. https://doi.org/10.1109/JIOT.2016.2593898
28. Özdemir, N. (2023). Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığının Takibinde Mobil Sağlık Uygulamalarının Kullanımı. In Hale UYAR HAZAR (Ed.), Sağlık &Bilim 2023: Hemşirelik- IV (1st ed., pp. 169–170). Efe Akademik Yayıncılık.
29. Pantelopoulos, A., & Bourbakis, N. G. (2010). A Survey on Wearable Sensor-Based Systems for Health Monitoring and Prognosis. IEEE Transactions on Systems, Man, and Cybernetics, Part C (Applications and Reviews), 40(1), 1–12. https://doi.org/10.1109/TSMCC.2009.2032660
30. Patel, V., Chesmore, A., Legner, C. M., & Pandey, S. (2022). Trends in Workplace Wearable Technologies and Connected‐Worker Solutions for Next‐Generation Occupational Safety, Health, and Productivity. Advanced Intelligent Systems, 4(1). https://doi.org/10.1002/aisy.202100099
31. Roda-Sanchez, L., Garrido-Hidalgo, C., Hortelano, D., Olivares, T., & Ruiz, M. C. (2018). OperaBLE: An IoT-Based Wearable to Improve Efficiency and Smart Worker Care Services in Industry 4.0. Journal of Sensors, 2018, 1–12. https://doi.org/10.1155/2018/6272793
32. Soh, P. J., Vandenbosch, G. A. E., Mercuri, M., & Schreurs, D. M. M.-P. (2015). Wearable Wireless Health Monitoring: Current Developments, Challenges, and Future Trends. IEEE Microwave Magazine, 16(4), 55–70. https://doi.org/10.1109/MMM.2015.2394021
33. Svertoka, E., Rusu-Casandra, A., & Marghescu, I. (2020). State-of-the-Art of Industrial Wearables: A Systematic Review. 2020 13th International Conference on Communications (COMM), 411–415. https://doi.org/10.1109/COMM48946.2020.9141982
34. Svertoka, E., Saafi, S., Rusu-Casandra, A., Burget, R., Marghescu, I., Hosek, J., & Ometov, A. (2021). Wearables for Industrial Work Safety: A Survey. Sensors, 21(11), 3844. https://doi.org/10.3390/s21113844
35. Tezcan, C. (2016). Sağlığa Yenilikçi Bir Bakış Açısı: Mobil Sağlık (E. Ç. E. K. D. Dicle, Ed.). TUISAD.
36. Tsow, F., Forzani, E., Rai, A., Wang, R., Tsui, R., Mastroianni, S., Knobbe, C., Gandolfi, A. J., & Tao, N. J. (2009). A Wearable and Wireless Sensor System for Real-Time Monitoring of Toxic Environmental Volatile Organic Compounds. IEEE Sensors Journal, 9(12), 1734–1740. https://doi.org/10.1109/JSEN.2009.2030747
37. Turgut, Z. N., Danışan, T., Güven, E., & Eren, T. (2023). Yaşlı bireyler için giyilebilir teknolojilerinin kullanımı ve değerlendirilmesi. Harran Üniversitesi Mühendislik Dergisi, 8(3), 167–178. https://doi.org/10.46578/humder.1327118
38. Yayla, E. N., & Çizmeci, B. (2022). T.C. Sağlık Bakanlığı’nın Mobil Sağlık Uygulamalarının Bilinirliğine Yönelik Bir Araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 13(33), 254–270. https://doi.org/10.21076/vizyoner.897754
39. Yıldırım, S., & Üstündağ, Z. (2022). İş Sağlığı ve Güvenliğine Yönelik Geliştirilen Akıllı Telefon Uygulamalarının İncelenmesi. OHS ACADEMY, 5(2), 140–164. https://doi.org/10.38213/ohsacademy.1128560
40. Zeytun, Ş., Keskin, B., & Aslan, Y. (2024). Mobil Sağlık Uygulamalarının Toplum Tarafından Benimsenme Durumunun Değerlendirilmesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1426818