Instagram ve Mahremiyet: Dindar Muhafazakâr Kadınların Paylaşımları Örneği

Öz

Tarihten beri avcı, tarım, geleneksel, endüstri, modern ve postmodern gibi birçok toplum tasnifleri yapıla gelmiştir. İleri teknoloji ve bu teknolojinin gündelik kullanım pratiği, günümüz toplumunu dijital toplum şeklinde kavramsallaştırmaya yol açmıştır. Çünkü yeni teknolojik gelişmeler ile birlikte zaman-mekân bağlamında sınırların esnekleştiği, görme ve gösterme üzerine bir toplum modelinin inşa edildiği gözlemlenmiştir. Araştırmanın bu doğrultudaki amacı dijitalleşen toplumda dindarlık boyutuyla değişen yeni mahremiyet anlayışını yorumlamak olmuştur. Araştırmanın belirlediği kapsam Instagram’dır. Örneklem grubu ise farklı şehirlerde yaşayan, Instagram’ı aktif kullanan ve takipçi sayısı elli binin üzerinde olan 31 muhafazakar dindar kadınların paylaşımları olarak belirlenmiştir. Araştırmada nitel paradigmaya dayalı betimsel analiz ve fenomenolojik yaklaşım kullanılmıştır. Dindar muhafazakar kadınların paylaşımları örnekliğinde betimsel analiz ve fenomenolojik yaklaşım karşılıklı olarak kullanılmaya çalışılmıştır. Bunun neticesinde araştırma mahremiyet ve dindarlık boyutuyla gösteren değişimi ele alma açısından önem taşımaktadır. Araştırmada farklı şehirlerde yaşayan dindar muhafazakar kadınların paylaşımlarla kendilerini gösterirken aynı zamanda dini kimlikleri çerçevesinde dindarlıklarını da gösterdiği sonucuna varılmıştır. Özellikle dindar muhafazakâr kadınlar paylaşımlarla dini anlam, ifade ve sembollere sıklıkla yer vermişlerdir. Dindar Instagram kadın kullanıcıların yaptıkları dini paylaşımlar çerçevesinde dindarlığı araçsallaştırarak kullandıkları sonucuna varılmıştır. Mahremiyet de dindarlık ile olan ilişkisi doğrultusunda dijital alanda yeni bir anlam ürettiğinin bir göstergesi haline gelmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Dijitalleşme,Dindar Kadınlar ve Paylaşımları,Instagram,Gösterme ve Görünme,Mahremiyet

Instagram and Privacy: The Case of the Sharing of Religious Conservative Women

Öz

Throughout history, there have been made different societial classifications such as hunter, agricultural, traditional, industrial, modern and postmodern. Advanced technology and its everyday practices led to conceptualize today’s society as digital society. This is because it has been observed that borders are getting flexible in the context of space and time with the new developments in technology. This causes a new type of social construction model based on seeing and showing. The aim of the research in this direction is to interpret the new understanding of privacy that changes with the dimension of religiosity in a digitalizing society. The scope of the study is Instagram. The sample group consists of sharing of 31 religious conservative women who live in different cities, are active users of Instagram, and have over 50k followers. The study uses a descriptive analysis based on qualitative paradigm and the approach is phenomenological. Descriptive analysis and phenomenological approach were tried to be used mutually in the example of the sharing of religious conservative women. The research is important in terms of addressing the change observed with the dimension of privacy and religiosity. In the study, it was concluded that religious conservative women living in different cities showed themselves through sharing, while at the same time showing their religiousness within the framework of their religious identity. Religious conservative women, in particular, often included religious meanings, expressions and symbols in their sharing. It has been concluded that religious Instagram female users use religiousness as a tool in the framework of their religious sharing. The relationship between privacy and religiosity in the digital field has become an indication of a new production of meaning. The relationship between privacy and religiosity in the digital field has become an indication of a new production of meaning.

Anahtar Kelimeler

• Digitalization,Religious Women and Their Sharing,Instagram,Demonstration and Appearance,Privacy

Kaynakça

1. Aksan, D. (1998). “Mahremiyet”. Türk Dil Kurumu Sözlüğü. 2. Cilt. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
2. Atay, T. (2017). Görünüyorum O halde Varım. İstanbul: Can Yayınları.
3. Aktaş, C. (1995). Mahremiyetin Tükenişi. İstanbul: Nehir Yayınları.
4. Allport, G.W. (2004). Birey ve Dini. (Çev. Bilal Sambur). Ankara: Elis Yayınları.
5. Aslanoğlu, H.N. (2016). Muhafazakâr Genç Kuşağın Instagram Profilleri: Mahremiyet, Moda ve Ahlakilik İlişkisi Üzerine Bir Değerlendirme. İlemblog, 1, 1-18.
6. Ayten, A. ve Köse, A. (2010). Türbeler Popüler Dindarlığın Durakları. İstanbul: Timaş Yayınları.
7. Ayverdi, İ. (2005). “Mahremiyet Nedir?”. Kubbealtı LugatıMisalli Büyük Türkçe Sözlük. 3. Cilt. İstanbul: Kubbealtı Yayınları.
8. Bauman, Z. (2013). Akışkan Modernite. (Çev. Sinan Okan Çavuş).İstanbul: Can Yayınları.

9. Bauman, Z. (2016). Modernite ve Holokaust. (Çev. Süha Sertabiboğlu). İstanbul: Alfa Yayınları.
10. Bauman, Z. ve Lyon, D. (2017). Akışkan Gözetim. 2. Baskı. (Çev. Elçin Yılmaz).İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
11. Canbulat, M. (2018). “Cuma Günü ve Cuma Namazı”. Diyanet İşleri Başkanlığı. Erişim: 28 Temmuz 2018,
12. https://www2.diyanet.gov.tr/DinHizmetleriGenelMudurlugu/VaazProjeleri/Cuma%20G%C3%BCn%C3%BC%20ve%20Cuma%20Namaz%C4%B1.pdf
13. Çağbayır, Y. (2017). “Mahremiyet”. Ötüken Türkçe Sözlüğü. 5. cilt. 2. Baskı. İstanbul: Ötüken Yayınları.
14. Dalkıç Örs, Ö. (2018). Mahremiyet ve Instagram Mahremiyetinin İnsanın Yaşam Olgusuna Etkileri. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Elâzığ.
15. Dolgun, U. (2008). Şeffaf Hapishane Yahut Gözetim Toplumu. 3. Baskı. İstanbul: Ötüken Yayınları.
16. Foucault, M. (2012). Hapishanenin Doğuşu.(Çev. Mehmet Ali Kılıçbay). İstanbul: İmge Kitabevi.
17. Giddens, A. (2014). Mahremiyetin Dönüşümü. (Çev. İdris Şahin). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
18. Göle, N. (2016). Modern Mahrem. 13. Baskı. İstanbul: Metis Yayıncılık.
19. Han, B.C. (2018). Şeffaflık Toplumu. (Çev. Haluk Barışcan). İstanbul: Metis Yayınları.
20. Harman, Ö.F. (1997). “Harun”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 11. Cilt. İstanbul: TDV Yayınları.
21. Hekimoğlu, H. (2019). Sosyal Ağlarda Mahremiyetin Dönüşümü: Instagram Örneği. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kayseri.
22. Janmohamed, S. (2018). M Nesli: Yeni Müslüman Gençlik. (Çev. Esin Kızılelma). İstanbul: Kaknüs Yayınları.
23. Kurt, A. (2009). Dindarlığı Etkileyen Faktörler. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 18(2), 1-26.
24. Narmanlıoğlu, H. (2015). Sanal Cemaatte Çevrimiçi İbadet. Editör: Mete Çamdereli, Betül Önay Doğan, Nihal Kocabay Şener. Dijitalleşen Din: Medya ve Din 2, 69-108. İstanbul: Köprü Kitap.
25. Okumuş, E. (2012). Gösterişçi Dindarlık. 2. Baskı. İstanbul: Ark Yayınları.
26. Özel, E. (2018). Helal Aşkın Halleri. Nihayet Dergisi, 38, 22-26.
27. Öztekin, H. ve Öztekin, A. (2010). Modernleşme-Mahremiyet İlişkisi ve Siber Mekânda Mahremiyetin Aleniyete Dönüşmesi. E-Journal New World Science Academy (NWSA), 5(4), 526-540.
28. Saad, G. (2012). Tüketim İçgüdüsü: Neden Ferrari, Fast-Food ve Porno Seviyoruz? (Çev. Nadir Özata). İstanbul: Mediacat Kitapları.
29. Simmel, G. (2015). Modern Kültürde Çatışma. 10. Baskı. (Çev. Tanıl Bora). İstanbul: İletişim Yayınları.
30. Şişman, N. (2019). Mahremiyet Hayatın Sırları ve Sınırları. İstanbul: İnsan Yayınları.
31. Uzundumlu, Ö. (2015) Bir İletişim Formu Olarak Sosyal Medyada Fotoğraf Paylaşımı: Selfie Örneği. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.
32. Vincent, D. (2016). Mahremiyet Kısa Bir Tarih. (Çev. Deniz Cumhur Başaraner). İstanbul: Epos Yayınları.
33. Yaman, A. (2011). “Mahremiyet”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 2. Cilt. Ankara: TDV Yayınları.
34. Yavuz, H. (2012). Budalalılığın Keşfi.İstanbul: Timaş Yayınlar.
35. Yüksel, M. (2003). Mahremiyet Hakkı ve Sosyo-Tarihsel Gelişimi. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 58(1), 181-213.
36. Zorlu, A. (2006). Modern Tüketim Tarihinden Tüketim Araştırmalarına Tüketim Sosyolojisi. Ankara: Global Yayıncılık.