Türkçe Öğretmenlerinin Eğitimde Teknoloji Entegrasyonu ve Türkçe Öğretmeni Yetiştirme Sürecine İlişkin Görüşlerinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı, Türkçe öğretmenlerinin eğitimde teknoloji entegrasyonu ve Türkçe öğretmeni yetiştirme sürecine ilişkin görüşlerinin tespit edilmesidir. Nitel araştırmanın doğasına uygun olarak yürütülen araştırma durum çalışması deseniyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubu, amaçlı örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir durum örneklemesi yoluyla belirlenen kırk gönüllü Türkçe öğretmeninden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmış, veriler öğretmenlerle yapılan görüşmeler aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Elde edilen bulgular öğretmen görüşleri, Türkçe öğretmenliği lisans programı, Türkçe Dersi Öğretim Programı (2019), ders kitapları, Millî Eğitim Bakanlığının sunmuş olduğu veriler ve literatürde yer alan araştırmalarla birlikte ele alınmıştır. Araştırma kapsamında Millî Eğitim Bakanlığının eğitimde teknoloji entegrasyonu bağlamında altyapı ve materyal geliştirme çalışmaları için önemli bir bütçe ayırdığı; Bakanlığın yayımlamış olduğu verilerden ve öğretmen görüşlerinden hareketle bu hususta çeşitli eksiklikler yaşanmaya devam ettiği; araştırmaya katılan Türkçe öğretmenlerinin ders sürecinde teknoloji kullanımına olumlu baktığı ve çeşitli etkinliklerde teknolojiden faydalandığı; öğretmenlerin büyük çoğunluğunun, Türkçe dersi kapsamında teknoloji kullanımına yönelik lisans programı süresince bir ders almadığı; öğretmenlerin yaşadıkları eksiklikleri bireysel çabalarıyla, deneme yanılma yoluyla, hizmet içi kurslarla veya kurumdaki çalışanlardan yardım alarak giderdiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlardan hareketle, Türkçe öğretmenliği lisans programına alan ve pedagoji bilgisini teknolojiyle bütünleştirecek derslerin eklenmesi; bu derslerin öğrenci merkezli ve uygulamalı olarak işlenmesi; okullarda kullanılan akıllı tahta, bilgisayar, tablet vb. teknolojik araçların Türkçe dersi bağlamında nasıl kullanılabileceğine yönelik eğitim verilmesi; özellikle öğretmenlik uygulaması dersi kapsamında teknolojik araçların ders sürecinde kullanımına ve E-okul, EBA gibi platformların öğretmen adayları tarafından tanınmasına olanak sağlanması ve Türkçe öğretmenliği lisans programının eğitimde yaşanan gelişmelerle birlikte sürekli güncellenmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Öğretmen yetiştirme
• Türkçe eğitimi
• Türkçe öğretmeni
• Eğitim teknolojileri
• Teknoloji destekli Türkçe eğitimi.

Investigation of Turkish Teachers' Opinions on Technology Integration in Education and Turkish Teacher Training Process

Öz

The aim of this research is to determine the opinions of Turkish teachers about the process of Turkish teacher training in the context of technology integration in education. The research was carried out with the case study pattern, one of the qualitative research designs. In this study convenience sampling method, which was one of the purposive sampling methods, was used. The volunteer participant of this study consists of 40 Turkish teachers. A semi-structured interview form was used as a data collection tool, and data were collected through interviews with teachers. This study proceeded from a content analysis, a widely used qualitative research technique which coding categories are derived directly from the text data. The findings were discussed together with the opinions of the teachers, the Turkish teaching undergraduate program, the Turkish Lesson Curriculum (2019), the textbooks, the data presented by the Ministry of National Education and the researches in the literature. Within the scope of the research, it is stated that the Ministry of National Education allocates a significant budget for infrastructure and material development studies in the context of technology integration in education; based on the data published by the Ministry of National Education and the opinions of teachers, various deficiencies continue to be experienced in this regard; Turkish teachers have a positive attitude towards the use of technology in the course process and benefit from technology in various activities; the majority of the teachers did not take a course on the use of technology in the course process during the Turkish teaching undergraduate program; it has been concluded that teachers overcome the deficiencies they experience with their individual efforts, by trial and error, by in-service courses or by getting help from the employees in the institution. Based on the results obtained from the research it is suggested to add specific, student-centered and applied courses which integrates pedagogical knowledge with technology in the Turkish Language Teaching Undergraduate Program, and to provide teacher candidates with the training on how to use technological tools such as smart boards, computers, tablets etc. in the context of the Turkish lesson. It is also strongly recommended to give the teacher candidates an opportunity to use and recognize platforms such as E-okul and EBA as a part of their teaching practice course while constantly updating the Turkish Teaching Undergraduate Program’s curriculum along with the developments in education.

Anahtar Kelimeler

• Teacher training
• Turkish language education
• Turkish language teacher
• Educational technologies
• Technology integration in Turkish language education.

Kaynakça

1. 2023 Eğitim Vizyonu (2018). http://2023vizyonu.meb.gov.tr/doc/2023_EGITIM_VIZYONU.pdf adresinden 01.06.2021 tarihinde alınmıştır.
2. Akın, E. (2015). Türkçe dersinde multimedya destekli öğretim ve araçlarının kullanımına yönelik öğretmen görüşleri. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(5), 339-355.
3. Akın, E. ve Çeçen, M. A. (2015). Çoklu ortama dayalı Türkçe öğretimine ve çoklu ortam araçlarına yönelik öğrenci görüşleri. Turkish Studies, 10(7), 51-72.
4. Akpınar, Y. (2003). Öğretmenlerin yeni bilgi teknolojileri kullanımında yükseköğretimin etkisi: İstanbul okulları örneği. The Turkish Online Journal of Educational Technology, 2(2), 79-96.
5. Aksoğan, M. ve Özek, M. B. (2020). Öğretmen adaylarının teknoloji yeterlilikleri ile teknolojiye bakış açısı arasındaki ilişki. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 11(2), 301-311.
6. Altunbay, M. ve Bıçak, N. (2018). Türkçe eğitimi derslerinde “Z Kuşağı” bireylerine uygun teknoloji tabanlı uygulamaların kullanımı. Zeitschrift für die Welt der Türken/Journal of World of Turks, 10(1), 127-142.
7. Ateş, M., Çerçi, A. ve Derman, S. (2015). Eğitim bilişim ağında yer alan Türkçe dersi videoları üzerine bir inceleme. Sakarya University Journal of Education, 5(3), 105-117.
8. Balçın, M. D. ve Ergün, A. (2016). Fen bilgisi öğretmen adaylarının materyal geliştirme konusundaki teknolojik pedagojik alan bilgisi (TPAB) öz-yeterlik ölçeği: Geliştirme, güvenirlik ve geçerlik çalışması. Turkish Journal of Education, 5(3), 130-143.

9. Başak, M. H., ve Ayvacı, H. Ş. (2017). Teknoloji entegrasyonunun eğitim alanında uygulanmasına yönelik bir karşılaştırma: Türkiye-Güney Kore örneği. Eğitim ve Bilim, 42(190).
10. Bayburtlu, Y. S. (2020). Covid-19 pandemi dönemi uzaktan eğitim sürecinde öğretmen görüşlerine göre Türkçe eğitimi. Electronic Turkish Studies, 15(4).
11. Brown, T. (2008). Design thinking. Harvard business review, 86(6), 84.
12. Can, E. ve Topçuoğlu Ünal, F. (2018). Eğitim bilişim ağı kullanımının (EBA) ortaokul öğrencilerinin Türkçe dersine yönelik tutumlarına etkisi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Eğitim Dergisi, 3(1), 61-68.
13. Cartwright, V. ve Hammond, M. (2003). The integration and embedding of ICT into the school curriculum: more questions than answers. ITTE 2003 Annual Conference of the Association of Information Technology for Teacher Education. Leeds: Trinity and All Saint College.
14. Chen, J., Belkada, S., ve Okamoto, T. (2004). How a web-based course facilitates acquisition of English for academic purposes. Language Learning & Technology, 8(2), 33-49.
15. Christiensen, R. (2002). Effects of technology integration education on the attitudes of teachers and students. Journal of Research on technology in Education, 34(4).
16. Cradler, J. (1996). Implementing technology in education: Recent findings from research and evaluation studies. 14.06.2021 tarihinde http://www.wested.org/techpolicy/ refind.html adresinden alındı.
17. Çakır, R. ve Yıldırım, S. (2009). Bilgisayar öğretmenleri okullardaki teknoloji entegrasyonu hakkında ne düşünürler?. Elementary Education Online, 8(3), 952-964.
18. Çelik, H. C. ve Kahyaoğlu, M. (2007). İlköğretim öğretmen adaylarının teknolojiye yönelik tutumlarının kümeleme analizi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(4), 571-586.
19. Dargut, T. ve Çelik, G. (2014). Türkçe öğretmeni adaylarının eğitimde teknoloji kullanımına ilişkin tutum ve düşünceleri. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 2(2), 28-41.
20. Demetriadis, S., Barbas, A., Molohides, A., Palaigeorgiou, G., Psillos, D., Vlahavas, I. ve Tsoukalas, I. A. (2003). Cultures in negotiation: teachers’ acceptance/resistance attitudes considering the infusion of technology into schools. Computers and Education, 41(1), 19-37.
21. Demirer, V. ve Dikmen, C. H. (2018). Öğretmenlerin FATİH Projesine Yönelik Görüşlerinin Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Bağlamında İncelenmesi. İlkogretim Online, 17(1), 26-46.
22. Direkci, B., Akbulut, S. ve Şimşek, B. (2019). Türkçe dersi öğretim programı (2018) ve ortaokul Türkçe ders kitaplarının dijital okuryazarlık becerileri bağlamında incelenmesi. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 7(16), 797-813.
23. Direkci, B., Şimşek, B. ve Uygun, M. (2020). Türkçe öğretmenlerinin Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda (2019) yer alan okuryazarlık becerilerinin kazandırılmasına ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Eğitim ve Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 3(1), 34-49.
24. Ercan, A. N. ve Ateş, M. (2015). Ekrandan okuma ile kâğıttan okumanın anlama düzeyi açısından karşılaştırılması. Turkish Studies, 10(7), 395-406.
25. Erdemir, N., Bakırcı, H. ve Eyduran, E. (2009). Öğretmen adaylarının eğitimde teknolojiyi kullanabilme öz güvenlerinin tespiti. Türk Fen Eğitimi Dergisi, 6(3), 99-108.
26. Ersoy, M. ve Gürgen, L. (2021). Eğitim teknolojileri ile ilgili makalelerin incelenmesi. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 12(2), 1-16.
27. Fu, J. S. (2013). ICT in education: A critical literatüre reviewandit’ simplications. International Journal of Education and Development Using ICT, 9(1), 112.
28. Geçgel, H. Kana, F. ve Eren, D. (2020). Türkçe eğitiminde dijital yetkinlik kavramının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(3), 886-904.
29. Gerring, J. (2007). Case study research: Principles and practices. New York: Cambridge University Press. İskender, H. (2016). Eğitim bilişim ağı’nda bulunan 7. sınıf Türkçe dersi videolarının ilköğretim Türkçe dersi (6, 7, 8. Sınıflar) öğretim programıyla uyumu. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(24), 1043-1068.
30. Jedeskog, G. ve Nissen, J. (2004). ICT in the classroom: is doing more important than knowing?. Education and information technologies, 9(1), 37-45.
31. Karagül, S. (2020). Türkçe öğretmeni adaylarının temel teknoloji yeterlik düzeyi algılarının incelenmesi (Burdur örneği). L. Uzun, B. Ü. Bozkurt, E. Arıca Akkök, Ö. Dağ Tarcan (Eds.), Türkçenin Eğitimi-Öğretiminde Kuramsal ve Uygulamalı Çalışmalar – 11 içinde, (469-481). Ankara: Ankara Üniversitesi TÖMER.
32. Kırındı, T. ve Durmuş, G. (2019). Fen bilimleri öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgilerinin incelenmesi. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(3), 1340-1375.
33. Kinuthia, W., Brant Ley-Dias, L. ve Clarke, P. A. J. (2010). Development of pedagogical technology integration content knowledge in preparing mathematics preservice teachers: The role of instructional case analyses and reflection. Journal of Technology and Teacher Education, 18(4), 645-669.
34. Kurt, B. ve Demir, N. (2019). Türkiye, Avusturya ve Macaristan’daki ana dili ders kitaplarında teknoloji kullanımı üzerine bir değerlendirme. Internatıonal European Conference on Interdıscıplınary Scıentıfıc Researches, 15-17 Kasım, Paris.
35. Kuzhan, M. ve Fidan, M. (2020). Türkçe eğitiminde bilişim ve teknoloji kullanımına yönelik araştırmaların konu alanı ve yöntem yönünden analizi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(4), 1343-1367.
36. Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber (3. Baskıdan Çeviri, Çev. Ed.: S. Turan). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
37. Merriam, S. B. (2015). Qualitative research and case study applications in education. San Francisco: Jossey-Bass.
38. Metin, E. M. (2018). Eğitimde teknoloji kullanımında öğretmen eğitimi: Bir durum çalışması. Journal of STEAM Education, 1(1), 79-103.
39. Miles, M. B. and Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis. Amerika Birleşik Devletleri: SAGE Publications.
40. Millî Eğitim Bakanlığı. (2017a). Öğretmenlik mesleği genel yeterlikleri. http://oygm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_12/11115355_YYRETMENLYK_MESLEYY_GENEL_YETERLYKLERY.pdf adresinden 14.06.2021 tarihinde alınmıştır.
41. Millî Eğitim Bakanlığı. (2017b). Türkçe öğretmeni özel alan yeterlikleri. https://oygm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_11/06160031_1-YYretmen_Yeterlikleri_KitabY_tYrkYe_YYretmeni_Yzel_alan_yeterlikleri_ilkYYretim_parYa_4.pdf adresinden 14.06.2021 tarihinde alınmıştır.
42. Millî Eğitim Bakanlığı. (2018). 2023 eğitim vizyonu. http://2023vizyonu.meb.gov.tr/doc/2023_EGITIM_VIZYONU.pdf adresinden 10.06.2021 tarihinde alınmıştır.
43. Millî Eğitim Bakanlığı. (2019). Türkçe dersi öğretim programı. https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20195716392253-02-T%C3%BCrk%C3%A7e%20%C3%96%C4%9Fretim%20Program%C4%B1%202019.pdf adresinden 10.06.2021 tarihinde alınmıştır.
44. Millî Eğitim Bakanlığı. (2020). Vizyonumuz-misyonumuz Fatih Projesi: http://fatihprojesi.meb.gov.tr/about.html adresinden 14.06.2021 tarihinde alınmıştır.
45. Millî Eğitim Bakanlığı (2020). Millî Eğitim Bakanlığı 2021 Yılı Bütçe Raporu. http://sgb.meb.gov.tr/www/mill-egitim-bakanligi-2021-yili-butce-raporusunusu-yayinlanmistir/icerik/404 adresinden 10.06.2021 tarihinde alınmıştır.
46. Organization of Economic Cooperation and Development. (2019). The new millennium learners: Main findings. Paris: OECD.
47. Özdemir, E. (2017). Promoting EFL learners’ intercultural communication effectiveness: A focus on Facebook. Computer Assisted Language Learning, 30(6), 510-528.
48. Patton, M. Q. (2018). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri (2. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
49. Sancar-Tokmak, H., Surmeli, H. ve Ozgelen, S. (2014). Preservice science teachers' perceptions of their TPACK development after creating digital stories. International Journal of Environmental and Science Education, 9(3), 247-264.
50. Sözer, B., Özdamar, N. ve Pilanci, H. (2020). Yabancı dil öğrenimi için hazırlanan e-öğrenme ortamlarına ilişkin kullanılabilirlik araştırmalarının incelenmesi. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 6(4), 174-207.
51. Şahin, A. ve Akçay, A. (2011). Türkçe öğretmeni adaylarının bilgisayar destekli eğitime ilişkin tutumlarının incelenmesi. Electronic Turkish Studies, 6(2), 909-918.
52. Şendurur, P. ve Arslan, S. (2017). Eğitimde teknoloji entegrasyonunu etkileyen faktörlerdeki değişim. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (43), 25-50.
53. Tanik Önal, N. (2021). Investigation of technology integration knowledge of science teachers: A case study. International Journal of Curriculum and Instruction, 13(1), 773-793.
54. Timur, B., Yılmaz, Ş. ve İşseven, A. (2017). Ortaokul öğrencilerinin eğitim bilişim ağı (EBA) sistemini kullanmalarına yönelik görüşleri. Asian Journal of Instruction, 5(1), 44-54.
55. Türk Dil Kurumu. (2021). Güncel Türkçe sözlük. http://www.tdk.gov.tr/ adresinden 10.06.2021 tarihinde alınmıştır.
56. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. (2019). Teachers' role and needs in the ICT environment. http://www.unescobkk.org/education/ict/themes/training-of-teachers/guidelines/teachers-role-and-needs/] adresinden 02.06.2021 tarihinde alınmıştır.
57. Usluel, Y. ve Demiraslan, Y. (2005). Bilgi ve iletişim teknolojilerinin öğrenme-öğretme sürecine entegrasyonunu incelemede bir çerçeve: Etkinlik kuramı. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (28), 134-142.
58. Wang, S. ve Vásquez, C. (2012). Web 2. 0 and second language learning: What does the research tell us?. CALICO journal, 29(3), 412-430.
59. Yavuz, S. ve Coşkun, A.E. (2008) Sınıf öğretmenliği öğrencilerinin eğitimde teknoloji, kullanımına ilişin tutum ve düşünceleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(1), 276-286.
60. Yıldız, D. ve Metin, M. (2020). Türkçe öğretmenlerinin teknolojik öğrenme ortamlarını kullanma durumları. Öğretim Teknolojileri ve Öğretmen Eğitimi Dergisi, 9(2), 144-155.
61. Yiğit-Koyunkaya, M. ve Tataroğlu-Taşdan, B. (2019). Matematik öğretmen adaylarının ders planlarının teknoloji entegrasyonu açısından değerlendirilmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20, 1137-1166.
62. Yılmaz, Y., Üstündağ, M. T., Güneş, E. ve Çalışkan, G. (2017). Dijital hikâyeleme yöntemi ile etkili Türkçe öğretimi. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 7(2), 254-275.
63. Yürektürk, F. N. ve Coşkun, H. (2020). Türkçe öğretmenlerinin teknoloji kullanımına ve teknoloji destekli Türkçe öğretiminin etkililiğine dair görüşleri. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(3), 986-1000.