Three Poets - One Resistance: Syrian Poets and Poetic Rebellion Against the French Occupation
Abstract
This study delves into the ways in which Khayr al-Din al-Zirikli, Khalil Mardam Bey and Badawi al-Jabal, poets living in French-occupied Syria between 1920 and 1946, employed their literature as a tool of resistance. The work evaluates the poets' oeuvres from a historical, social, and literary pers-pective. The research analyzes how poetry transformed into a political and cultural weapon in the anti-colonial struggle, synthesizing classical Arabic poetic forms with modern themes of resistance and assessing the role of the-se texts in fostering national consciousness. The article explores the process by which poetry became the voice of the people in the context of the politi-cal fragmentation, cultural assimilation, and social traumas brought about by the French occupation of Syria. The works of the three poets employ tra-ditional Arabic poetic techniques, such as the ʿarūḍ meter, and are enriched with literary devices like metaphor, allusion, and imagery. Methodologi-cally, the study combines thematic analysis of the poems with an examina-tion of the reciprocal relationship between historical events and literary production. Al-Zirikli’s poem “Al-Fajiʿa” (The Catastrophe) conveys the de-vastation of the Battle of Maysalun and the impact of the occupation on symbolic spaces, contrasting the helplessness of the people with their will to resist. Mardam Bey’s ”Yawm al-Faza’ al-Akbar” (The Day of Great Horror) depicts concrete traumas such as the bombing of Damascus, emphasizing interfaith solidarity and collective memory. Al-Jabal’s “Inni la-Ashmatu bi'l-Jabbar” (I Mock the Tyrant) constructs an anti-imperialist discourse through imagery of historical heroism, merging the desire for vengeance with a uni-versal call for justice. This study aims to demonstrate that these poems not only represent a local form of resistance but also embody the literary repre-sentation of universal human values such as justice, freedom, and dignity. It examines how these poets introduce a new perspective on Arab identity and challenge colonialism by blending classical poetic forms with contemporary themes. Ultimately, the research highlights the political power of poetry and its role in shaping Syria's national identity.
Keywords
Üç Şair - Tek Direniş: Suriyeli Şairler ve Fransız İşgali’ne Karşı Şiirsel Başkaldırı
Bu makalenin ilk hali 30 Haziran 2025 tarihinde yayımlandı.
https://dergipark.org.tr/tr/pub/tasavvur/article/1649791
Düzeltme Notu
Dergimizde daha önce makalesi yayımlanmış yazarın (Süleyman CAN) talepleri üzerine; Tasavvur–Tekirdağ İlahiyat Dergisi’nin 2025 yılı 11. Cilt 1. sayısında yayımlanan “Üç Şair - Tek Direniş: Suriyeli Şairler ve Fransız İşgali’ne Karşı Şiirsel Başkaldırı” başlıklı makalede yazarın makale bilgilerini dergimize iletirken sehven başka bir yazara ait ORCID numarasını tarafımıza iletmiş olduğu görülmüştür.
Makalede yer alan yazara ait ORCID bilgisinin düzeltilmiş hali aşağıdaki gibidir:
Dr. Öğr. Üyesi Süleyman CAN — Kırklareli Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi
ORCID ID: https://orcid.org/0000-0002-9254-8721
Öz
Bu araştırma, 1920-1946 yılları arasında Fransız işgali altındaki Suri-ye’de yaşayan Hayrüddîn ez-Ziriklî, Halîl Merdem Bek ve Bedevî el-Cebel isimli şairlerin edebiyatlarını bir direniş aracı olarak nasıl kullandıklarını incelemektedir. Çalışma, şairlerin eserlerini tarihsel, toplumsal ve edebî bir perspektiften değerlendirmektedir. Araştırma, şiirlerin sömürge karşıtı mü-cadelede nasıl politik ve kültürel bir silaha dönüştüğünü, klasik Arap şiir formları ile modern direniş temalarının sentezini ve bu metinlerin ulusal bilinçlenmedeki rolünü analiz etmektedir. Makalede, Fransız işgalinin Suri-ye’de yarattığı siyasi parçalanma, kültürel asimile ve toplumsal travmalar bağlamında, şiirin halkın sesi haline geliş süreci ele alınmıştır. Üç şairin eser-leri, arûz vezni gibi geleneksel Arap şiir teknikleriyle işlenmiş olup mecaz, kinaye ve tasvir gibi edebî sanatlarla zenginleştirilmiştir. Yöntem olarak, şiirlerin tematik analiziyle birlikte tarihsel olaylarla edebî üretim arasındaki karşılıklı ilişki incelenmiştir. Ziriklî’nin el-Fâci’a (Felaket) adlı şiiri, Meyselun Savaşı’nın yıkımını ve işgalin sembolik mekânlar üzerindeki etkisini, halkın çaresizliği ile direniş iradesini karşıtlıklarla aktarır. Merdem Bek’in Yevmü’l-Feze‘i’l-Ekber (Büyük Dehşet Günü) adlı eseri, Dimaşk’ın bombalanması gibi somut travmaları tasvir ederken dinler arası dayanışma ve kolektif hafıza temalarını vurgular. Cebel’in İnnî le-Eşmetü bi’l-Cebbâr (Zalimle Alay Ediyo-rum) şiiri ise tarihsel kahramanlık imgeleri üzerinden emperyalizm karşıtı bir söylem inşa eder ve intikam arzusunu evrensel adalet talebiyle birleştirir. Bu çalışma, şiirlerin yerel bir direnişin ifadesi olmasının yanında adalet, öz-gürlük ve onur gibi evrensel insani değerlerin edebî temsili olduğunu ortaya koymayı amaçlamaktadır. Arap kimliğine yeni bir bakış açısı getiren ve sö-mürgeciliğe karşı çıkan, klasik şiir formlarını günümüz temalarıyla birleşti-ren şiirleri incelemektedir. Bu şiirlerin siyaset üzerindeki gücünü ve Suri-ye'nin ulusal kimliğini nasıl şekillendirdiğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
