OpenDyslexic Yazı Tipinin Disleksili Öğrencilerin Akıcı Okuma Ve Okuduğunu Anlama Becerilerine Etkisi

Öz

Bu araştırmada, disleksi tanılı öğrencilerin okuma akıcılığının ve okuduğunu anlama becerilerinin arttırılmasında OpenDyslexic yazı tipinin etkisi incelenmiştir. Bu amaç dahilinde OpenDyslexic yazı tipinin okuma güçlüğü olan öğrencilerin; a) sesli okuma hızının artırılmasındaki etkisine, b) okuma doğruluğunun artırılmasındaki etkisine, c) prozodik okuma düzeylerinin artırılmasındaki etkisine, d) okuma düzeylerinin artırılmasındaki etkisine, e) okuduğunu anlama düzeylerinin artırılmasındaki etkisine bakılmıştır. Araştırmaya "Öğrenme Güçlüğü" tanılı ve "Skolastik Becerilerde Karma Tip Bozukluk" alt tanılı üç öğrenci katılmıştır. Katılımcılar 10 yaşında ve dördüncü sınıf düzeyindedir. Araştırmada tek denekli araştırma desenlerinden “Denekler Arası Çoklu Yoklama Modeli” kullanılmıştır. Araştırma verilerinin toplanabilmesi için dördüncü sınıf düzeyine uygun metinler kullanılmıştır. Araştırmanın başlama düzeyinde ders kitaplarında kullanılan fontta metinlerle çalışılmış, uygulama evresinde ise metinler OpenDyslexic fonta çevrilmiştir. Araştırma sonuçları, okuma akıcılığının ve okuduğunu anlama düzeyinin arttırılmasında OpenDyslexic fontun üç öğrencide de etkili olduğunu göstermektedir. Katılımcıların okuma hızında, okuma doğruluğunda, prozodik okumalarında ve okuduğunu anlama becerilerinde artış tespit edilmiştir. Okul ders kitaplarında OpenDyslexic yazı tipi ile hazırlanmış metinlere yer verilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Disleksi
• OpenDyslexic
• Öğrenme güçlüğü
• Özel öğrenme güçlüğü
• Skolastik becerilerde karma tip bozukluk

The Effect of OpenDyslexic Font on Fluent Reading and Reading Comprehension Skills of Students with Dyslexia

Abstract

In this study, the effect of OpenDyslexic font on increasing the reading fluency and reading comprehension skills of students with dyslexia was investigated. For this purpose, the effect of OpenDyslexic font on increasing the reading speed, reading accuracy, prosodic reading levels, reading levels and reading comprehension levels of students with reading difficulties was examined. Three students with a diagnosis of "Learning Disability" and a subdiagnosis of "Mixed-Type Disorder in Scholastic Skills" participated in the study. Participants are 10 years old and fourth grade level. In the study, "Inter-Subject Multiple Probe Model", one of the single-subject research designs, was used. In order to collect the research data, texts suitable for the fourth grade level were used. At the beginning level of the research, the texts in the font used in the textbooks were studied, and in the application phase, the texts were converted to OpenDyslexic font. Research results show that OpenDyslexic font is effective in increasing reading fluency and reading comprehension level in all three students. There was an increase in participants' reading speed, reading accuracy, prosodic reading and reading comprehension skills. It is recommended to include texts prepared with OpenDyslexic font in school textbooks.

Keywords

• Dyslexia
• OpenDyslexic
• Learning disability
• Specific learning disability
• Mixed-type disorder in scholastic skills

Kaynakça

1. Barsky-Grigorovich, M. (2013). The Effects of Fonts on Reading Performance for Those with Dyslexia: A Quasi-Experimental Study. Oregon: University of Oregon.
2. Bates, K. (2021, Kasım 3). K-Type: Lexie Readable. K-Type: https://www.k-type.com/fonts/lexie-readable/ adresinden alınmıştır.
3. Bender, W. N. (2012). Öğrenme Güçlüğü Olan Bireyler ve Eğitimleri. Ankara: Nobel Yayıncılık.
4. Bingöl, A. (2003). Ankara'daki İlkokul 2. ve 4. Sınıf Öğrencilerinde Gelişimsel Disleksi Oranı. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası , 67-82. https://doi.org/10.1501/Tipfak_0000000053
5. British Dyslexia Association. (2021, Eylül 26). What is dyslexia? https://www.bdadyslexia.org.uk/dyslexia/about-dyslexia/what-is-dyslexia adresinden alınmıştır Brunswick, N. (2009). Dyslexia: A Beginner's Guide. Oxford: Oneworld Publications.
6. De Leeuw, R. (2010). Special Font For Dyslexia? University of Twente Yüksek Lisans Tezi.
7. Deeney, T. A. (2010). One-Minute Fluency Measures:Mixed Messages in Assessment and Instruction. The Reading Teacher , 440-450. https://doi.org/10.1598/RT.63.6.1
8. Dowhower, S. L. (1987). Effects Of Repeated Reading On Second-Grade Transitional Readers'fluency and Comprehension. Reading Research Quarterly , 389-406. https://doi.org/10.2307/747699

9. Doyle, J. (2002). Dyslexia: An Introductory Guide. Whurr Publishers.
10. Dyslexia Style Guide. (2021, 08 30). 08 30, 2021 tarihinde British Dyslexia Association: https://www.bdadyslexia.org.uk/ adresinden alındı.
11. Dyslexie Font. (2021, Kasım 3). Dyslexie Font Home. Dyslexie Font: https://www.dyslexiefont.com/en/home/ adresinden alınmıştır.
12. Gonzalez, A. (2021, Kasım 3). OpenDyslexic: A typeface for Dyslexia. OpenDyslexic: https://opendyslexic.org adresinden alınmıştır.
13. Goswami, U. (2014). Sensory Theories of Developmental Dyslexia: Three Challenges for Research. Nature Reviews Neuroscience , 43-54. https://doi:10.1038/nrn3836
14. Harley, L. & Kline, K. & Price, C. & Jones, A. & Mosley, S. & Farmer, S. & et al. (2013). A Web Based Voting Application Study of Fonts for Voters with Dyslexia. Washington: The Information Technology and Innovation Foundation.
15. Hoien, T. & Lundberg, I. (2000). Dyslexia: From Theory to Intervention. Springer Science+Business Media, B.V.
16. Hughes, L. E. & Wilkins, A. J. (2000). Typography in Children's Reading Schemes May Be Suboptimal: Evidence From Measures of Reading Rate. Journal of Research in Reading , 314-324. https://doi.org/10.1111/1467-9817.00126
17. İleri, R. (2020). Disleksi Tanılı Çocuklarda Eğitimlerinde Kullanılmak Üzere En Uygun Yazı Karakterlerinin Eog Sinyallerini Kullanılarak Tespit Edilmesi. Kayseri: Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
18. Keskin, H. K. (2012). Akıcı Okuma Yöntemlerinin Okuma Becerileri Üzerindeki Etkisi. Ankara: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
19. Keskin, H. K. ve Baştuğ, M. ve Akyol, H. (2013). Sesli Okuma ve Konuşma Prozodisi: İlişkisel Bir Çalışma. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 168-180. https://dergipark.org.tr/tr/pub/mersinefd/issue/17383/181590.
20. Laddusaw, S. & Brett, J. (2019). Dyslexia-Friendly Fonts: Using Open Dyslexic to Increase Exhibit Access. College and Research Libraries News , 33-36. https://doi.org/10.5860/crln.80.1.33
21. Nicolson, R. I. & Fawcett., A. J. (2008). Dyslexia, Learning, and the Brain. Massachusetts: The MIT Press.
22. Rello, L. & Baeza-Yates, R. (2013). Good Fonts for Dyslexia . Proceedings of the 15th International ACM SIGACCESS Conference on Computers and Accessibility. Bellevue: ASSETS.
23. Sert, C. (2019). Okuma Güçlüğü Olan Öğrencilerin Okuma Akıcılığının Arttırılmasında Model Okuma, Tekrarlı Okuma, Hata düzeltme ve Kendini İzleme Stratejisi Sağaltım Paketinin Etkisi. Ankara: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Özel Eğitim Anabilim Dalı’nda Yüksek Lisans tezi.
24. Sezgin, Z. Ç. ve Akyol, H. (2015). Okuma Güçlüğü Olan Dördüncü Sınıf Öğrencisinin Okuma Becerilerinin Geliştirilmesi. Turkish Journal of Education TURJE. https://doi.org/10.19128/turje.181115
25. Stein, J. (2018). The Magnocellular Theory of Developmental Dyslexia. T. Lachmann, ve T. Weis içinde, Reading and Dyslexia: From Basic Functions to Higher Order Cognition (s. 97-128). Springer International Publishing AG.
26. Vellutino, F. R. & Fletcher, J. M. & Snowling, M. J. & Scanlon, D. M. (2004). Specific Reading Disability (Dyslexia): What Have We Learned In The Past Four Decades? Journal of Child Psychology and Psychiatry , 2-40. https://doi.org/10.1046/j.0021-9630.2003.00305.x
27. Vender, M. (2017). Disentangling Dyslexia Phonological and Processing Deficit in Developmental Dyslexia. Bern: Peter Lang.
28. Wery, J. J. & Diliberto, J. A. (2016). The Effect Of A Specialized Dyslexia Font, Opendyslexic On Reading Rate And Accuracy. Annals of Dyslexia , 114-127. https://doi.org/10.1007/s11881-016-0127-1
29. Wilsenach, C. (2006). Syntactic Processing in Developmental Dyslexia and in Specific Language Impairment. Utrecht: Utrecht University Doktora Tezi.
30. Zikl, P. & Košek Bartošová, I. & Josefová Víšková, K. & Havlíčková, K. & Kučírková, A. & Navrátilová, J. & et al. (2015). The Possibilities of ICT Use for Compensation of Difficulties with Reading in Pupils with Dyslexia. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 915-922. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.01.558