Süreli Yayınların sosyal bilgiler konularına yer verme durumu: meraklı minik dergisi örneği

Yıl 2025, Cilt: 9 Sayı: 2, 250 - 266, 31.07.2025

Ayşegül Çelik Geldi

Öz

Dergilerin, bilişsel gelişim başta olmak üzere çocukların pek çok alandaki gelişimlerinde önemli bir yeri vardır. Dergilerin bu işlevinden eğitsel amaçlarla yararlanmak da mümkündür. Bu çalışmanın amacı, Meraklı Minik dergisinin içeriğinin sosyal bilgiler öğretim programındaki hangi konularla ilişkilendirilebileceğini belirlemektir. Bu bağlamda araştırmada nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiştir. Araştırmada Meraklı Minik dergisi doküman incelemesine göre derinlemesine incelenmiştir. Araştırmanın veri kaynağını Meraklı Minik dergisinin 2024 şubat ayından 2025 şubat ayına kadar her ayın ilk haftası yayımlanan on üç sayısı oluşturmaktadır. Araştırmadan elde edilen verilerinin analizinde doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın geçerliği için oluşturulan kategorilere ilişkin uzman görüşü alınmıştır. Araştırmanın güvenirliğini sağlamak için ise uzman görüşü ile araştırmacının oluşturduğu kategori ve kodlar karşılaştırılmıştır. Araştırma sonucunda Meraklı Minik dergisinde; tarih, coğrafya, sosyoloji, ekonomi, halkbilim, sanat ve vatandaşlık kategorilerine uygun olarak çeşitli konuların yer aldığı tespit edilmiştir. Coğrafya, otuz dört konu ile en fazla konunun yer aldığı kategori olmuştur. Sanat kategorisinde on dört konu, tarih kategorisinde altı konu, ekonomi kategorisinde dört konu, halkbilim kategorisinde iki konu, sosyoloji kategorisinde bir konu, vatandaşlık kategorisinde bir konu yer almıştır. Yapılan bu araştırmaya göre Meraklı Minik dergisinde en fazla coğrafya, ardından sanat kategorisinde konuların bulunduğu görülmektedir. Meraklı Minik dergisinin sosyal bilgiler dersinde kullanılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Sosyal bilgiler öğretim programı , Meraklı Minik dergisi , çocuklar

Social Studies Topics in Periodicals: The Example of The Meraklı Minik Magazine

Öz

Magazines play an important role in children’s development in many areas, especially cognitive development. It is also possible to utilize this function of magazines for educational purposes. The aim of study was to determine which topics within the social studies curriculum the content of Meraklı Minik magazine could be related to. In this context, a qualitative research approach was adopted in the study. The study examined the Meraklı Minik magazine in detail through document review. The data source for the study consists of thirteen issues of Meraklı Minik magazine published during the first week of each month from February 2024 to February 2025. In the analysis of the data obtained in the study, the document analysis method was used. For the validity of the study, expert opinions were obtained regarding the categories created. To ensure the reliability of the study, the categories and codes created by the researcher were compared with the expert opinions. The research found that Meraklı Minik magazine covers a variety of topics in the categories of history, geography, sociology, economy, folklore, art, and citizenship. Geography was the category with the most topics, with thirty four. There were fourteen topics in the arts category, six in history, four in economy, two in folklore, one in sociology, and one in citizenship. According to this study, it is observed that the topics in Meraklı Minik magazine appear mostly in the category of geography, followed by art. It is recommended that Meraklı Minik magazine be used in social studies course.

Anahtar Kelimeler

Social studies curriculum , Meraklı Minik magazine , children

Kaynakça

• Adamski, A. (2019). Children’s magazines as tools for (not only) reading education. Acta Universitatis Lodziensis Folia Litteraria Polonica, 3(54), 151-72. https://doi.org/10.18778/1505-9057.54.09
• Aksüt, P. (2021). TÜBİTAK yayınlarından Meraklı Minik dergisinin fen kavramları açısından incelenmesi [Examination of popular science magazine for children in terms of science concepts: TÜBİTAK Meraklı Minik]. Magazine of Individual Differences in Education, 3(1), 1-19. https://doi.org/10.47156/jide.949588
• Alabay, E., Can, B. H., Kandemir, A. B., & Güney, K. (2018). TÜBİTAK tarafından yayınlanan Meraklı Minik çocuk dergisinin değerler açısından incelenmesi [Review of the ‘Meraklı Minik’ kids magazine published by TUBITAK in terms of values]. Magazine of Values Education, 16(35), 7-26.
• Aşkar, A., Atış Akyol, N. V., & Çakır, H. (2024). Meraklı Minik dergisinin 21. yy. becerileri açısından incelenmesi [Examination of Meraklı Minik magazine in terms of 21st century skills]. Bolu Abant Izzet Baysal University Magazine of Faculty of Education, 24(2), 769-787. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2024..-1345489
• Balcı, A. (2003). Bir okuma materyali olarak çocuk dergileri ve “çocuklara rehber”. [Children’s magazines as a reading material and “a guide to children”]. Journal of Turkology Research, (13), 319-349.
• Çam Türkan, Ç. (2024). “Aile Çocuk” dergisindeki hikâyelerde yer alan değerler [Values in the stories in “Aile Çocuk” magazine]. EKEV Academy Journal, (98), 41-51. https://doi.org/10.20875/makusobed.431280
• Chick, K. A., & Hunter, M. W. (2009). An analysis of human images and advertisements in four popular children’s magazines. Language and Literacy, 11(1), 1-25. https://doi.org/10.20360/G25P4F
• Duran, E., & Dolaylar Özkul, İ. (2018). Türk çocuk dergileri ile ilgili öğrenci görüşlerinin belirlenmesi [The determination of student views on Turkish children’s magazines]. Journal of History Culture and Art Research, 7(1), 467-478. http://dx.doi.org/10.7596/taksad.v7i1.1362
• Elmalı, Ş. (2019). Sosyobilimsel konuların medyada yer alma düzeyi: “Bilim ve Teknik” dergisi [Socioscientific issues in the media: The popular science magazine: “Bilim ve Teknik”]. International Journal of Field Education. 7(1), 98-111. https://doi.org/10.32570/ijofe.899437
• Emirhan, T., & Kara, M. (2024). Çocuk edebiyatının temel ilkeleri açısından çocuk dergilerindeki metinler [Texts in children’s magazines in terms of basic principles of children’s literature]. International Journal of Children’s Literature and Education Researches, 7(1), 44-60.
• Erbasan, Ö. (2023). İlkokulda çocuk kitapları ve dergileri ile okuma kültürü [Reading culture in primary school through children’s books and magazines]. In S. Sönmez (Ed.), Eğitim bilimleri alanında gelişmeler 1 [Developments in the field of educational sciences 1] (pp. 279-296). Platanus.
• Eren, A. (2022). Popüler bilim dergileri destekli yaşam temelli öğretim uygulamalarının akademik başarıya etkisi: Güneş sistemi ve tutulmalar ünitesi örneği [The effect of supported life-based teaching practices in popular science journals on academic achievement: The example of the solar system and eclipses unit]. (Publication No.717002) [Master thesis, Bursa Uludağ University]. National Thesis Center.
• Ergin, G., & Özkan, B. (2021). Examining the effect of Meraklı Minik activities on preschool children’s social skills. Southeast Asia Early Childhood Journal, 10(1), 28-36. https://doi.org/10.37134/saecj.vol10.1.3.2021
• Erinçmen Kânoğlu, M. (2018). Çocuk dergilerinin dijital ortama geçişi: TRT Çocuk dergisi örneği [The shift of children’s magazines into digital medium: Case of TRT Children’s magazine]. Global Media Journal TR Edition, 8(16), 204-228.
• Gezmen, B. (2019). Bir eğitim aracı olarak çocuk dergileri: ‘‘Mavi Kırlangıç’’ çocuk dergisi. [Children’s magazines as an educational tool: ‘‘Mavi Kırlangıç’’ children magazin]. Journal of Erciyes Communication, 6(1), 59-80. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.466195
• Güney, K., & Yalman Polatlar, D. (2023). 3-6 yaş çocuklarına hitap eden dergilerin temel fen kavramları açısından analizi [Analysis of magazines appealing 3-6 years in terms of basic science concepts]. Pearson Journal of Social Sciences & Humanities, 8(23), 75-101. https://doi.org/10.5281/zenodo.7777350
• Gurbetoğlu, A. (2024). Osmanlı süreli çocuk yayınlarında çocukluk ve eğitim anlayışı “Çocuk Dostu” örneği [Childhood and educational concept in Ottoman children’s periodicals, an example of “Çocuk Dostu”]. Millî Eğitim, 53(243), 1415-1438. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1249808
• Karakaya, N., & Akın, K. (2022). Günümüz çocuk dergilerinde edebi metinlerin yeri ve önemi [The place and importance of literary texts in today’s children’s magazines]. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 10(4), 267-281. https://doi.org/10.29228/ijlet.62469
• Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis. Sage.
• Olgundeniz, S. S. (2011). Çocuk dergilerinde aile kavramının inşası [The construction of family concept in children’s magazines]. Yeni Düşünceler, (6), 233-249.
• Özdemir, M. (2010). Nitel veri analizi: Sosyal bilimlerde yöntembilim sorunsalı üzerine bir çalışma [Qualitative data analysis: A study on methodology problem in social sciences]. Journal of Social Sciences, Eskişehir Osmangazi University, 11(1), 323‐343.
• Patton, M. Q. (1990). Qualitative evaluation research methods. Sage.
• Spinner, L., Cameron, L., & Tenenbaum, H. R. (2023). Gender stereotypes in young children’s magazines. Mass Communication and Society, 26(1), 147-170. https://doi.org/10.1080/15205436.2022.2052902
• Staniow, B., & Licznar, K. B. (2013). The press without children, children without the press? contemporary magazines for children in Poland. Toruńskie Studia Bibliologiczne, 2(11), 49-67. https://doi.org/10.12775/TSB.2013.021
• Terzieva, M., & Papancheva, R. (2019). Development of media-education and digital competencies using children and teen newspapers and magazines. New Trends and Issues Proceedings on Humanities and Social Sciences, 6(2), 17-21. https://doi.org/10.18844/prosoc.v6i2.4278
• The Scientific and Technological Research Council of Türkiye (TÜBİTAK). (2024, February). Meraklı minik (206). TÜBİTAK.
• The Scientific and Technological Research Council of Türkiye (TÜBİTAK). (2024, March). Meraklı minik (207). TÜBİTAK.
• The Scientific and Technological Research Council of Türkiye (TÜBİTAK). (2024, April). Meraklı minik (208). TÜBİTAK.
• The Scientific and Technological Research Council of Türkiye (TÜBİTAK). (2024, May). Meraklı minik (209). TÜBİTAK.
• The Scientific and Technological Research Council of Türkiye (TÜBİTAK). (2024, June). Meraklı minik (210). TÜBİTAK.
• The Scientific and Technological Research Council of Türkiye (TÜBİTAK). (2024, July). Meraklı minik (211). TÜBİTAK.
• The Scientific and Technological Research Council of Türkiye (TÜBİTAK). (2024, August). Meraklı minik (212). TÜBİTAK.
• The Scientific and Technological Research Council of Türkiye (TÜBİTAK). (2024, October). Meraklı minik (214). TÜBİTAK.
• The Scientific and Technological Research Council of Türkiye (TÜBİTAK). (2024, November). Meraklı minik (215). TÜBİTAK.
• The Scientific and Technological Research Council of Türkiye (TÜBİTAK). (2024, December). Meraklı minik (216). TÜBİTAK.
• The Scientific and Technological Research Council of Türkiye (TÜBİTAK). (2025, January). Meraklı minik (217). TÜBİTAK.
• The Scientific and Technological Research Council of Türkiye (TÜBİTAK). (2025, Febryary). Meraklı minik (218). TÜBİTAK.
• The Scientific and Technological Research Council of Türkiye (TÜBİTAK). (2024, September). Meraklı minik (213). TÜBİTAK.
• Wach, E., & Ward, R. (2013). Learning about qualitative document analysis. IDS Practice Paper in Brief, (13), 1-10.
• Yeter, F., & Kurtdede Fidan, N. (2021). Value of “helpfulness” in children’s magazines. Journal of Education and Future, (20), 61-74. https://doi.org/10.30786/jef.823972
• Yılar, Ö., & Celepoğlu, A. (2007). Çocuk yayınları ve bu yayınlarda bulunması gereken temel unsurlar. [Children’s publications and the basic elements that should be included in these publications]. In Ö. Yılar & L. Turan (Eds.), Çocuk edebiyatı [Children’s literature] (pp. 39-61). Pegem.
• Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri [Qualitative research methods in social sciences]. Seçkin.
• Yıldız, D., & Karaca, Ş. (2020). Çocuk dergileri üzerine bir inceleme [An investigation on children’s magazines]. Journal of Language Education and Research, 6(2), 455-477. https://doi.org/10.31464/jlere.719097