Bazı çeltik çeşitlerinde toksik düzeyde demir uygulamasının taze kökte soğuk ekstrakte edilebilir demir ve çinko kapsamı ile Fe/Zn oranına etkisi
Öz
edilebilir demir ve çinko kapsamı ile Fe/Zn oranına etkisini belirlemektir. Çalışmada 5 farklı çeltik çeşidine kum kültüründe demir
sülfat heptahidrat formunda, i) 45 μM Fe (yeterli Fe), ii) 3.50 mM Fe (toksik-Fe), iii) 3.50 mM Fe (% 10 aktive bentonit içerikli kum
ortamı) konsantrasyonlarında demir içeren tam besin çözeltisi uygulanmıştır. Denemede kullanılan bazı çeltik çeşitleri: Biga incisi,
Osmancık-97, Hamzadere, Ronaldo ve Edirne’dir. Çeltik çeşitlerinin taze kökleri dithionite-sitrat-bikarbonat (DSB) çözeltisi ile
ekstrakte edilmiş, ve bu ekstraktaki demir ve çinko konsantrasyonları atomik absorpsiyon spektrofotometre cihazında
belirlenmiştir. Toksik düzeyde demir uygulaması taze kökte soğuk ekstrakte edilebilir demir, çinko kapsamını ve Fe/Zn oranını
arttırmıştır. Bentonit ilaveli ortamda taze köklerde ekstrakte edilebilir Fe, Zn kapsamı ve Fe/Zn oranı bentonitsiz ortamda
yetiştirilen bitkilerin taze köklerindekine göre daha düşük bulunmuştur. Bentonitli ortamda taze köklerde Fe ve Zn tutulumu
azalma göstermiştir. Bentonitsiz kum ortamında toksik düzeyde demir içeren besin çözeltisi uygulaması ile yetiştirilen çeltik
çeşitleri taze kökte soğuk ekstrakte edilebilir demir kapsam değerleri bakımında Osmancık-97 > Ronaldo > Edirne > Hamzadere >
Biga incisi şeklinde sıralanmış; soğuk ekstrakte edilebilir çinko kapsam değerleri Osmancık-97 > Hamzadere > Edirne > Biga incisi
~ Ronaldo şeklinde sıralanmış; taze kökte Fe/Zn oran değerleri ise Ronaldo ~ Edirne > Biga incisi > Osmancık-97 > Hamzadere
şeklinde sıralanmıştır. Ronaldo ve Edirne çeşitlerinde demir toksikliği ortamında çinko kapsamının daha fazla azaldığı tespit
edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Armstrong W, 1979. Aeration in higher plants. Adv. Bot. Res., 7:226-332.
- Aung MS, Masuda H, Kobayashi T, and Nishizawa NK, 2018b. Physiological and transcriptomic analysis of responses to different levels of iron excess stress in various rice tissues. Soil Sci. Plant Nutr.. 64:370-385.
- Bacha RE, Hossner LR, 1977. Characteristics of coatings formed on rice roots as affected by iron and manganese additions. Soil Sci. Soc. Amer. J., 41:931-935.
- Becker M, Asch F, 2005. Iron Toxicity – Conditions and management concepts. J. Plant Nutr. Soil Sci., 168:558-573.
- Chen CC, Dixon JB, Turner FT, 1980. Iron coatings on rice roots: morpology and models of development. Soil Sci. Soc. Am. J., 44:1113-1119.
- Greipsson S, Crowder AA, 1992. Amelioration of copper and nickel toxicity by Fe plaque on roots of rice (Oryza sativa). Can. J. Bot., 70:824-830.
- Hansel CM, Fendorf, S, Sutton S, Newville M, 2001. Characterization of Fe plaque and associated metals on the roots of mine-waste impacted aquatic plants. Environ. Sci. and Technol., 35:3863-3868.
- Jayawardena SDG, Watabe T, Tanaka K, 1977. Relation between root oxidizing power and resistance to iron toxicity in rice. Crop Sci. Plant Breed. Soc. J., 22:38-47 Kawase M, 1981. Anatomical and morphological adaptation of plants to waterlogging. Hortsci., 16:30-34.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ziraat Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Güney Akınoğlu
*
0000-0003-4624-2876
Türkiye
Ahmet Korkmaz
0000-0001-5595-0618
Türkiye
Ayhan Horuz
0000-0002-8338-3208
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
17 Haziran 2021
Gönderilme Tarihi
23 Mart 2021
Kabul Tarihi
6 Nisan 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 9 Sayı: 1