Araştırma Makalesi

Bulanık Mantığın Akıllı Etmenlere Bütünleştirilmesi: Bir SFS Üzerinde Deneyler

Cilt: 16 Sayı: 1 29 Haziran 2023
PDF İndir
TR EN

Bulanık Mantığın Akıllı Etmenlere Bütünleştirilmesi: Bir SFS Üzerinde Deneyler

Öz

Siber-fiziksel Sistemler (SFS), anlık dış değişikliklerin olduğu fiziksel dünya ile etkileşime giren karmaşık yapıdaki sistemlerdir. Literatürde, yazılım etmenleri bu karmaşık yapıdaki sistemlerin programlanması için bir seçenek olarak kabul edilir ve sahip oldukları özellikleri geliştirmek için bulanık mantık ile birlikte kullanılabilir. Etmen odaklı yaklaşımlar, özellikle Kanı-İstek-Hedef (KİH) mimarisi, çeşitli uygulamalarda kullanılmaktadır. Siber-fiziksel Sistemler alanında özerklik, önalma ve insan benzeri akıl yürütme, bir sistemin zekasını geliştirmek için gereken temel unsurlardır. KİH etmenleri tarafından bu özellikler, sistemlerin karmaşık olduğu SFS de uygulanabilir ve bulanık mantık ile kapasiteleri genişletilebilir. Bu çalışma, SFS'deki kusurlu olabilecek hesaplamaları azaltmak amacıyla bulanık mantığı baz alarak KİH mimarisine bağlı akıllı etmenleri uygular. Önerilen bulanık KİH yaklaşımını değerlendirmek için bir MİB fan sistemi kullanılmıştır. İlk olarak, sıcaklık duyargasının herhangi bir örnekleme gürültüsü olmadan ideal olduğu varsayılarak sistem test edilmiştir. Normal KİH ve bulanık mantık tabanlı KİH ayrı ayrı uygulanarak sonuçlar test edilmiştir. Daha sonra -+ beş hata oranı dikkate alınarak veri örnekleme süreci test edilmiştir. Hem ideal hem de gürültülü veriler için bulanık KİH yaklaşımının önemli bir gelişme gösterdiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca, somut bir vaka çalışması da kullanarak Jason KİH için akıl yürütme döngüsü kısıtlamaları denenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Khan A. R. ve Asghar M. Z., “An intelligent agent for a vacuum cleaner,” International Journal of Digital Content Technology and its Applications, vol. 3, no. 2, pp. 143–146, 2009.
  2. Bratman M., “Intention, plans, and practical reason,” Cambridge: Cambridge, MA: Harvard University Press. 1987.
  3. Bratman M. E., Israel D. J. ve Pollack M. E., “Plans and resource bounded practical reasoning,” Computational intelligence, vol. 4, no. 3,pp. 349–355, 1988.
  4. Rao A. S., Georgeff M. P. ve ark., “Bdi agents: From theory to practice.” in ICMAS, vol. 95, 1995, pp. 312–319.
  5. Rao A. S. ve Georgeff M. P., “In Proceedings of the 2nd International Conference on Principles of Knowledge Representation and Reasoning (KR’91)“. Cambridge, MA, USA, April 22-25, 1991. Morgan Kaufmann, 473-484.
  6. Lee S., Son Y.-J., ve Jin J., “An integrated human decision making model for evacuation scenarios under a bdi framework,” ACM Transactions on Modeling and Computer Simulation (TOMACS), vol. 20, no. 4, pp. 1–24, 2010.
  7. Kacprzak M. ve Kosi´nski W., “Modelling fuzzy beliefs of agents,” Zeszyty Naukowe Politechniki Białostockiej. Informatyka, no. 9, pp. 45–60, 2012.
  8. Wu X. ve Zhang J.-L., “Rough set models based on random fuzzy sets and belief function of fuzzy sets,” International Journal of General Systems, vol. 41, no. 2, pp. 123–141, 2012.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

29 Haziran 2023

Yayımlanma Tarihi

29 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

17 Aralık 2021

Kabul Tarihi

30 Kasım 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 16 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Karaduman, B., Tezel, B. T., & Challenger, M. (2023). Bulanık Mantığın Akıllı Etmenlere Bütünleştirilmesi: Bir SFS Üzerinde Deneyler. Türkiye Bilişim Vakfı Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Dergisi, 16(1), 34-44. https://doi.org/10.54525/tbbmd.1035287
AMA
1.Karaduman B, Tezel BT, Challenger M. Bulanık Mantığın Akıllı Etmenlere Bütünleştirilmesi: Bir SFS Üzerinde Deneyler. TBV-BBMD. 2023;16(1):34-44. doi:10.54525/tbbmd.1035287
Chicago
Karaduman, Burak, Barış Tekin Tezel, ve Moharram Challenger. 2023. “Bulanık Mantığın Akıllı Etmenlere Bütünleştirilmesi: Bir SFS Üzerinde Deneyler”. Türkiye Bilişim Vakfı Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Dergisi 16 (1): 34-44. https://doi.org/10.54525/tbbmd.1035287.
EndNote
Karaduman B, Tezel BT, Challenger M (01 Haziran 2023) Bulanık Mantığın Akıllı Etmenlere Bütünleştirilmesi: Bir SFS Üzerinde Deneyler. Türkiye Bilişim Vakfı Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Dergisi 16 1 34–44.
IEEE
[1]B. Karaduman, B. T. Tezel, ve M. Challenger, “Bulanık Mantığın Akıllı Etmenlere Bütünleştirilmesi: Bir SFS Üzerinde Deneyler”, TBV-BBMD, c. 16, sy 1, ss. 34–44, Haz. 2023, doi: 10.54525/tbbmd.1035287.
ISNAD
Karaduman, Burak - Tezel, Barış Tekin - Challenger, Moharram. “Bulanık Mantığın Akıllı Etmenlere Bütünleştirilmesi: Bir SFS Üzerinde Deneyler”. Türkiye Bilişim Vakfı Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Dergisi 16/1 (01 Haziran 2023): 34-44. https://doi.org/10.54525/tbbmd.1035287.
JAMA
1.Karaduman B, Tezel BT, Challenger M. Bulanık Mantığın Akıllı Etmenlere Bütünleştirilmesi: Bir SFS Üzerinde Deneyler. TBV-BBMD. 2023;16:34–44.
MLA
Karaduman, Burak, vd. “Bulanık Mantığın Akıllı Etmenlere Bütünleştirilmesi: Bir SFS Üzerinde Deneyler”. Türkiye Bilişim Vakfı Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Dergisi, c. 16, sy 1, Haziran 2023, ss. 34-44, doi:10.54525/tbbmd.1035287.
Vancouver
1.Burak Karaduman, Barış Tekin Tezel, Moharram Challenger. Bulanık Mantığın Akıllı Etmenlere Bütünleştirilmesi: Bir SFS Üzerinde Deneyler. TBV-BBMD. 01 Haziran 2023;16(1):34-4. doi:10.54525/tbbmd.1035287

https://i.creativecommons.org/l/by-nc/4.0Makale Kabulü

 

Çevrimiçi makale yüklemesi yapmak için kullanıcı kayıt/girişini kullanınız.

Dergiye gönderilen makalelerin kabul süreci şu aşamalardan oluşmaktadır:

1.       Gönderilen her makale ilk aşamada en az iki hakeme gönderilmektedir.

2.       Hakem ataması, dergi editörleri tarafından yapılmaktadır. Derginin hakem havuzunda yaklaşık 200 hakem bulunmaktadır ve bu hakemler ilgi alanlarına göre sınıflandırılmıştır. Her hakeme ilgilendiği konuda makale gönderilmektedir. Hakem seçimi menfaat çatışmasına neden olmayacak biçimde yapılmaktadır.

3.       Hakemlere gönderilen makalelerde yazar adları kapatılmaktadır.

4.       Hakemlere bir makalenin nasıl değerlendirileceği açıklanmaktadır ve aşağıda görülen değerlendirme formunu doldurmaları istenmektedir.

5.       İki hakemin olumlu görüş bildirdiği makaleler editörler tarafından benzerlik incelemesinden geçirilir. Makalelerdeki benzerliğin %25’ten küçük olması beklenir.

6.       Tüm aşamaları geçmiş olan bir bildiri dil ve sunuş açısından editör tarafından incelenir ve gerekli düzeltme ve iyileştirmeler yapılır. Gerekirse yazarlara durum bildirilir.

 88x31.png   Bu eser Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.