Araştırma Makalesi

Hilbert Dönüşümü Kullanılarak EEG İşaretlerinden Kanal Bazlı Şizofren Hastalığının Tespiti

Cilt: 13 Sayı: 2 16 Aralık 2020
PDF İndir
TR EN

Hilbert Dönüşümü Kullanılarak EEG İşaretlerinden Kanal Bazlı Şizofren Hastalığının Tespiti

Öz

Elektroensefalografi (EEG) nörolojik hastalıkların tespitinde sahip olduğu çok kanallı ve yüksek zaman çözünürlüklü yapısı ile çalışmalarda etkili bir görüntüleme aracı olarak popülerliğini korumaktadır. Bu çalışmada, Hilbert Dönüşümü (HD) kullanılarak EEG kayıtlarından kanal bazlı şizofreni hastalığının tespiti amaçlanmıştır. İşarete ait sanal bileşenler bu dönüşümle analiz edilip hasta/kontrol gruptan oluşan öznitelik vektörleri Destek Vektör Makinası (DVM) ile sınıflandırılmıştır. Kullanılan EEG veri seti, yaşları 10-14 arasında değişen 39 şizofreni ve yaşları 11-13 arasında farklılık gösteren 39 sağlıklı katılımcıdan elde edilmiştir. Mevcut kayıtlar katılımcının gözleri kapalı konumda iken 10-20 sistemine göre düzenlenmiş 16 elektrot aracılığı ile 1 dakika süresince alınmıştır. Çalışmada kullanılan kanallar frontal, parietal, temporal, central ve oksipital lob’un ilgili bölgelerinden seçilmiştir. Yapılan sınıflandırma işleminde k=10 çapraz doğrulama kullanılarak eğitim ve test kümeleri oluşturulmuştur. Çalışmada sınıflandırma başarımın yanında Tutturma (Precision), Bulma (Recall), F1-Score değerleri de hesaplanmıştır. Çalışmada en iyi sınıflandırma başarımı %95,19 ile frontal lob ’dan oluşan özniteliklerden elde edilmiştir. En düşük sınıflandırma performansının ise temporal lob bölgesinden alınan kanal öznitelikleri olduğu görülmüştür. Sağlıklı ve hasta grupların başarılı şekilde ayrıştırılması, izlenilen metodun klinik tedavilerde uygulanabileceğini, klinisyenlere tedavi edilecek kişinin durumu konusunda fikir verebileceğini göstermektedir. Önerilen çalışma mevcut hali ile şizofreni hastalığı tespitinde literatüre katkı sunacak pratik bir uygulama olarak umut vadetmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] Rajinikanth, V., Satapathy, S. C., Fernandes, S. L., ve Nachiappan, S. Entropy based segmentation of tumor from brain MR images – a study with teaching learningbased optimization, Pattern Recognit. Lett., vol. 94, pp. 87–95, 2017.
  2. [2] Dünya Sağlık Örgütü (WHO): https://www.who.int/mental_health/management/schizophrenia/en.
  3. [3] Wang, Z. ve Oates, T. Imaging time-series to improve classification and imputation, IJCAI Int. Jt. Conf. Artif. Intell., vol. 2015-January, no. Ijcai, pp. 3939– 3945, 2015.
  4. [4] Sanei S. ve Chambers, J. A. EEG Signal Processing. New York: Wiley, 2007.
  5. [5] Subudhi, A., Acharya, U. R., Dash, M., Jena, S. ve Sabut, S. Automated approach for detection of ischemic stroke using Delaunay Triangulation in brain MRI images, Comput. Biol. Med., vol. 103, no. August, pp. 116–129, 2018.
  6. [6] Kim, J. W., Lee Y. S., Han D. H., Min K. J., Lee J., ve Lee K., Diagnostic utility of quantitative EEG in un-medicated schizophrenia, Neurosci. Lett., vol. 589, pp. 126– 131, 2015.
  7. [7] Dvey-Aharon, Z., Fogelson, N., Peled, A. ve Intrator, N., Schizophrenia detection and classification by advanced analysis of EEG recordings using a single electrode approach, PLoS One, vol. 10, no. 4, pp. 1–12, 2015.
  8. [8] Johannesen, J. K., Bi, J., Jiang, R. J., Kenney, G. ve Chen, C.-M. A., Machine learning identification of EEG features predicting working memory performance in schizophrenia and healthy adults, Neuropsychiatr. Electrophysiol., vol. 2, no. 1, pp. 1–21, 2016.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

16 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

11 Kasım 2020

Kabul Tarihi

30 Kasım 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 13 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Türk, Ö., Şeker, M., & Özerdem, M. S. (2020). Hilbert Dönüşümü Kullanılarak EEG İşaretlerinden Kanal Bazlı Şizofren Hastalığının Tespiti. Türkiye Bilişim Vakfı Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Dergisi, 13(2), 78-86. https://izlik.org/JA59HM46XS
AMA
1.Türk Ö, Şeker M, Özerdem MS. Hilbert Dönüşümü Kullanılarak EEG İşaretlerinden Kanal Bazlı Şizofren Hastalığının Tespiti. TBV-BBMD. 2020;13(2):78-86. https://izlik.org/JA59HM46XS
Chicago
Türk, Ömer, Mesut Şeker, ve Mehmet Siraç Özerdem. 2020. “Hilbert Dönüşümü Kullanılarak EEG İşaretlerinden Kanal Bazlı Şizofren Hastalığının Tespiti”. Türkiye Bilişim Vakfı Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Dergisi 13 (2): 78-86. https://izlik.org/JA59HM46XS.
EndNote
Türk Ö, Şeker M, Özerdem MS (01 Aralık 2020) Hilbert Dönüşümü Kullanılarak EEG İşaretlerinden Kanal Bazlı Şizofren Hastalığının Tespiti. Türkiye Bilişim Vakfı Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Dergisi 13 2 78–86.
IEEE
[1]Ö. Türk, M. Şeker, ve M. S. Özerdem, “Hilbert Dönüşümü Kullanılarak EEG İşaretlerinden Kanal Bazlı Şizofren Hastalığının Tespiti”, TBV-BBMD, c. 13, sy 2, ss. 78–86, Ara. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA59HM46XS
ISNAD
Türk, Ömer - Şeker, Mesut - Özerdem, Mehmet Siraç. “Hilbert Dönüşümü Kullanılarak EEG İşaretlerinden Kanal Bazlı Şizofren Hastalığının Tespiti”. Türkiye Bilişim Vakfı Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Dergisi 13/2 (01 Aralık 2020): 78-86. https://izlik.org/JA59HM46XS.
JAMA
1.Türk Ö, Şeker M, Özerdem MS. Hilbert Dönüşümü Kullanılarak EEG İşaretlerinden Kanal Bazlı Şizofren Hastalığının Tespiti. TBV-BBMD. 2020;13:78–86.
MLA
Türk, Ömer, vd. “Hilbert Dönüşümü Kullanılarak EEG İşaretlerinden Kanal Bazlı Şizofren Hastalığının Tespiti”. Türkiye Bilişim Vakfı Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Dergisi, c. 13, sy 2, Aralık 2020, ss. 78-86, https://izlik.org/JA59HM46XS.
Vancouver
1.Ömer Türk, Mesut Şeker, Mehmet Siraç Özerdem. Hilbert Dönüşümü Kullanılarak EEG İşaretlerinden Kanal Bazlı Şizofren Hastalığının Tespiti. TBV-BBMD [Internet]. 01 Aralık 2020;13(2):78-86. Erişim adresi: https://izlik.org/JA59HM46XS

https://i.creativecommons.org/l/by-nc/4.0Makale Kabulü

 

Çevrimiçi makale yüklemesi yapmak için kullanıcı kayıt/girişini kullanınız.

Dergiye gönderilen makalelerin kabul süreci şu aşamalardan oluşmaktadır:

1.       Gönderilen her makale ilk aşamada en az iki hakeme gönderilmektedir.

2.       Hakem ataması, dergi editörleri tarafından yapılmaktadır. Derginin hakem havuzunda yaklaşık 200 hakem bulunmaktadır ve bu hakemler ilgi alanlarına göre sınıflandırılmıştır. Her hakeme ilgilendiği konuda makale gönderilmektedir. Hakem seçimi menfaat çatışmasına neden olmayacak biçimde yapılmaktadır.

3.       Hakemlere gönderilen makalelerde yazar adları kapatılmaktadır.

4.       Hakemlere bir makalenin nasıl değerlendirileceği açıklanmaktadır ve aşağıda görülen değerlendirme formunu doldurmaları istenmektedir.

5.       İki hakemin olumlu görüş bildirdiği makaleler editörler tarafından benzerlik incelemesinden geçirilir. Makalelerdeki benzerliğin %25’ten küçük olması beklenir.

6.       Tüm aşamaları geçmiş olan bir bildiri dil ve sunuş açısından editör tarafından incelenir ve gerekli düzeltme ve iyileştirmeler yapılır. Gerekirse yazarlara durum bildirilir.

 88x31.png   Bu eser Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.