Doğal diller tam olarak matematiksel formüllerle ifade edilemediği ve sosyal kabullere dayanan sözcük veya ifadeler barındırdıkları için makine çevirilerinde bazı anlam belirsizliği durumlarıyla karşılaşılabilmektedir. Bu belirsizlik durumuna en uygun örnek eş yazımlı sözcük(ler) bulunduran ifadelerdir. Çalışmada bu ifadelerin kural tabanlı bir çeviri modeli ile doğru şekilde İngilizceden Türkçeye çevrilebilmesinin mümkün olup olmadığı sorusu ele alınmıştır. Bu maksatla, Kural Matrisli Makine Çevirisi (KMMÇ) olarak adlandırılan bir model geliştirilmiştir. Önerilen modelin başarı ölçümleri için Google, Bing Yandex ve KMMÇ çıktıları çevirmen değerlendirmesi yoluyla karşılaştırılmış; değerlendirmelerde KMMÇ'nin, eş yazımlı bulunduran ifadelerde dikkate değer başarı elde ettiği görülmüştür.
Makine Çevirisi Doğal Dil İşleme Kural Tabanlı Makine Çevirisi Hiyerarşik İfade Tabanlı Makine Çevirisi Eş yazımlılar Machine Translation Natural Language Processing Rule-based Machine Translation Hierarchical Phrase-based Machine Translation Homographs
For a natural language cannot be expressed in exact mathematical formulas or can harbor words or phrases that are based on social acceptance, it is very likely to face some ambiguities in machine translations. The most appropriate example would be the phrases with homographs. The purpose of this study is to investigate the question of whether a rule-
based translation model can translate the expressions with homonymous ambiguity from English to Turkish language. Therefore, a new model called Rule Matrix Machine Translation (RMMT) has been developed. To determine the translation success of the proposed model; Google, Bing, Yandex and RMMT outputs were compared using human evaluation. In the evaluation process, RMMT has shown a notable success with homonymous ambiguities.
Machine Translation Natural Language Processing Rule-based Machine Translation Hierarchical Phrase-based Machine Translation Homographs
Birincil Dil | Türkçe |
---|---|
Konular | Mühendislik |
Bölüm | Makaleler(Araştırma) |
Yazarlar | |
Erken Görünüm Tarihi | 3 Aralık 2022 |
Yayımlanma Tarihi | 15 Aralık 2022 |
Yayımlandığı Sayı | Yıl 2022 Cilt: 15 Sayı: 2 |
https://i.creativecommons.org/l/by-nc/4.0Makale Kabulü | |
Çevrimiçi makale yüklemesi yapmak için kullanıcı kayıt/girişini kullanınız. Dergiye gönderilen makalelerin kabul süreci şu aşamalardan oluşmaktadır: 1. Gönderilen her makale ilk aşamada en az iki hakeme gönderilmektedir. 2. Hakem ataması, dergi editörleri tarafından yapılmaktadır. Derginin hakem havuzunda yaklaşık 200 hakem bulunmaktadır ve bu hakemler ilgi alanlarına göre sınıflandırılmıştır. Her hakeme ilgilendiği konuda makale gönderilmektedir. Hakem seçimi menfaat çatışmasına neden olmayacak biçimde yapılmaktadır. 3. Hakemlere gönderilen makalelerde yazar adları kapatılmaktadır. 4. Hakemlere bir makalenin nasıl değerlendirileceği açıklanmaktadır ve aşağıda görülen değerlendirme formunu doldurmaları istenmektedir. 5. İki hakemin olumlu görüş bildirdiği makaleler editörler tarafından benzerlik incelemesinden geçirilir. Makalelerdeki benzerliğin %25’ten küçük olması beklenir. 6. Tüm aşamaları geçmiş olan bir bildiri dil ve sunuş açısından editör tarafından incelenir ve gerekli düzeltme ve iyileştirmeler yapılır. Gerekirse yazarlara durum bildirilir.
|