TÜRK YÖNETİM KÜLTÜRÜNDE PATRİARKANIN LİDERLİK TANIMINA GİRME ÇABASININ PATERNALİST LİDERLİK DAVRANIŞLARI ÜZERİNDEN OKUNMASI
Öz
Türk toplumsal kültürünün patriarkal yapısı içerisinde benimsediği birçok kültürel değer bulunmaktadır. Bu değerler içerisinde toplumsal ve yönetsel açıdan önem taşıyan kültürel değerlerden birini de paternalizm oluşturmaktadır. Türk yönetim kültürü ve çalışma yaşamı açısından bakıldığında örgütsel alana önemli etkileri bulunan toplumun patriarkal yapısı ve paternalist niteliği, bu alanda liderliğin tanımını değiştirecek ölçüde etkiler uyandırabilecek bir potansiyele sahiptir. Örgütlerde ve yönetimde ataerkil yapının ön plana çıktığı birçok uygulama ve sürecin etkin yönetilebilmesi için böyle bir yeniden tanımlama veya kavramsal tartışma gerekli ve önemli görülmektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı Türk yönetim kültüründe birçok araştırmaya konu edilen paternalist liderlik davranışları üzerinden patriarkal yapının liderliği etkileme düzeyinin izlerini sürmektir. Böylelikle hem Türk yönetim tarihine ilişkin önemli eserlerdeki vurgulara değinilerek hem de paternalizmin kültürel temellerine dair yapılan çalışmalardaki bulgular irdelenerek, Türkiye’de liderliğin tanımı üzerine yeniden düşünülmesine ilişkin bir tartışma gündeme getirilmektedir. Böyle bir tartışmanın sonuçları ne olursa olsun Türk liderlik profilinin doğru bir şekilde kavramsallaştırılması açısından katkılar sunacağı düşünülerek, paternalist felsefenin dünü, bugünü ve yarını üzerine değerlendirmeler yapılabilecektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aycan, Z. (2001). Paternalizm: Yönetim ve Liderlik Anlayışına İlişkin Üç Görgül Çalışma, Yönetim Araştırmaları Dergisi, Cilt; 1, Sayı; 1, s; 1-26
- Aycan, Z. (2006) Paternalism: Towards Conceptual Refinement and Operationalization. Indigenous and Cultural Psychology: Understanding People in Context içinde (ss. 445-466), Springer, New York
- Aycan, Z. ve Kanungo, R., N. (2000). Toplumsal Kültürün Kurumsal Kültür ve İnsan Kaynakları Uygulamaları Üzerine Etkileri, (Ed.: Zeynep Aycan), Akademisyenler ve Profesyoneller Bakış Açısıyla Türkiye’de Yönetim, Liderlik ve İnsan Kaynakları Uygulamaları (25-53), Türk Psikologlar Derneği Yayınları, Ankara
- Aycan, Z., Kanungo, R. N., Mendonca, M., Yu, K., Deller, J., Stahl, J., Kurshid, A. (2000). Impact of Culture on Human Resource Management Practices: A Ten- Country Comparison. Applied Psychology: An Internatıonal Review, Cilt; 49, Sayı; 1, s; 192-221
- Aydın, İ. (2021).Paternalizm Kavramı, Öğeleri ve Türleri. Paternalizm Felsefi, Sosyal ve Kültürel Temelleri Siyasi ve İktisadi Boyutları Hukuki ve Ahlaki Sınırları içinde (ss. 7-31), C. C. Aktan (Ed.), SOBİAD Hukuk ve İktisat Araştırmaları Merkezi Yayınları, İzmir
- Aydoğan, M. (2013). Antik Çağdan Küreselleşmeye Yönetim Gelenekleri ve Türkler Cilt 1, Resse, İstanbul
- Baltacı, A. (2018). Nitel Araştırmalarda Örnekleme Yöntemleri ve Örnek Hacmi Sorunsalı Üzerine Kavramsal Bir İnceleme, Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt; 7, Sayı; 1, s; 231-274
- Başer, S. (2015). Kutadgu Bilig’de Kut ve Töre, İrfan Yayıncılık, İstanbul
- Berber, A. (2016). 100 Yıl Öncesine Bir Yolculuk: ‘Genel ve Endüstriyel Yönetim’ ve Fransa’da Fayolizm-Taylorizm Kutuplaşması, İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, Sayı; 45, s; 118-132
- Cesur, D. K., Erkilet, A., Taylan, H. H. (2015). Paternalist liderlik ve örgüt kültürü ilişkisi: Sakarya Üniversitesi Örneği, Akademik İncelemeler Dergisi (AID), Cit;14, Sayı; 1, s; 87-116