KATILIM BANKACILIĞINDA PAZAR PAYINI SINIRLAYAN FAKTÖRLER: TERCİH ETMEYEN MÜŞTERİLER ÜZERİNE NİTEL BİR ANALİZ

Despite having a history of approximately 41 years in the Turkish banking system, participation banks hold a market share of only 9.24% as of January 2026, falling short of their potential despite the country's predominantly Muslim population. While existing literature extensively examines the reasons for choosing participation banking, there is a notable scarcity of research focusing on the reasons for non-preference. This study aims to identify the underlying factors that lead individual and commercial customers to refrain from using participation banking services. Within the scope of the research, semi-structured interviews were conducted with 10 participants who do not prefer participation banks, and the data were evaluated through frequency analysis. The findings indicate that although participants associate participation banking with "interest-free finance," they perceive no structural difference between these institutions and conventional banks. Furthermore, significant gaps in knowledge regarding operational reliability, existing banking habits, and a general lack of institutional recognition were identified as primary barriers to preference. The results suggest that to increase their market share, participation banks must focus on transparent communication and strategic initiatives that clearly demonstrate their differentiation from conventional banking.

Türk bankacılık sistemi içerisinde yaklaşık 41 yıllık bir geçmişe sahip olan katılım bankaları, faizsizlik prensibiyle çalışmalarına rağmen Ocak 2026 verilerine göre sektörden aldıkları %9,24'lük pay ile potansiyelinin altında bir gelişim sergilemektedir. Literatürde bu kurumların tercih edilme nedenlerine odaklanan pek çok çalışma bulunmasına karşın, tercih edilmeme nedenlerini irdeleyen araştırmaların sınırlı olduğu görülmektedir. Bu çalışma, katılım bankacılığını tercih etmeyen bireysel ve ticari müşterilerin bu yöndeki eğilimlerinin altında yatan temel faktörleri belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında, katılım bankalarını tercih etmeyen 10 katılımcı ile yarı yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler frekans analiziyle değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, katılımcıların katılım bankacılığını "faizsiz finansman" kavramıyla özdeşleştirmesine rağmen, bu kurumların geleneksel bankalarla yapısal bir farkının bulunmadığı algısına sahip olduklarını ve işleyiş güvenilirliği konusunda bilgi eksikliği yaşadıklarını göstermektedir. Ayrıca mevcut bankacılık alışkanlıkları ve kurumların yeterince tanınmaması, tercih edilmeme noktasında öne çıkan temel engeller olarak tespit edilmiştir. Sonuçlar, katılım bankalarının pazar payını artırabilmesi için geleneksel bankacılıktan farklarını daha şeffaf bir şekilde ortaya koyan tanıtım ve ikna stratejilerine odaklanmaları gerektiğini ortaya koymaktadır.