Araştırma Makalesi

Chlorantraniliprole ve flubendiamide’in Asphondylia gennadii (Marchal) (Diptera: Cecidomyiidae)’ye karşı biyolojik etkinliği ile Orius laevigatus ve Amblyseius swirskii’ye karşı yan etkilerinin belirlenmesi

Cilt: 15 Sayı: 2 15 Ocak 2025
PDF İndir
EN TR

Chlorantraniliprole ve flubendiamide’in Asphondylia gennadii (Marchal) (Diptera: Cecidomyiidae)’ye karşı biyolojik etkinliği ile Orius laevigatus ve Amblyseius swirskii’ye karşı yan etkilerinin belirlenmesi

Öz

Akdeniz Bölgesi'nde son yıllarda biber tarımında önemli ekonomik kayıplara yol açan zararlılardan birisi biber gal sineği Asphondylia gennadii (Marchal) (Diptera: Cecidomyiidae)’dir. Bu çalışmada, zararlının yoğun olarak görüldüğü ve biyolojik mücadele uygulaması yapılan seralarda chlorantraniliprole ve flubendiamide’in zararlıya karşı biyolojik etkinliğini araştırılmıştır. Ayrıca bu iki aktif maddenin Orius laevigatus (Fieber) (Hemiptera: Anthocoridae) ve Amblyseius swirskii Athias-Henriot (Swirski ve Amitai 1982) (Acari: Phytoseiidae)’ye olan yan etkileri de incelemiştir. Antalya ilinde iki farklı lokasyonda (Kasaba/Kaş ve Dirgenler/Kaş) yürütülen denemelerde, her iki insektisitin de zararlıyı kontrol etmekte etkili olduğu tespit edilmiştir. Flubendiamide, chlorantraniliprole'e kıyasla daha yüksek öldürme oranlarına ulaşmıştır. 14. gün sonunda flubendiamide'in tavsiye dozunda Dirgenler'de %90.3, Kasaba'da %88.7 oranında zararlı kontrolü sağladığı görülmüştür. Chlorantraniliprole ise aynı sürede Dirgenler’de %83.6, Kasaba’da %85.4 oranında zararlı kontrolü sağlamıştır. Faydalı böcekler üzerindeki yan etkiler incelendiğinde, flubendiamide uygulamasında daha az bir popülasyon düşüşünün olduğu, chlorantraniliprole uygulamasında ise daha fazla bir popülasyon düşüşü saptanmıştır. Yarı dozlarda insektisit uygulaması faydalı böcek popülasyonlarında daha az düşüşe yol açmış ve biyolojik mücadele ile daha uyumlu bir yöntem olarak önerilmiştir. Bu sonuçlar, Entegre Zararlı Yönetimi stratejileri için kimyasal ve biyolojik mücadele yöntemlerinin entegre edilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abbott W.S., 1925. A method of computing the effectiveness of an insecticide. Journal of Economic Entomology, 18: 265-267.
  2. Alkan B., 1958. Güney Anadolu biberlerinde zarar yapan yeni bir haşere (Asphondylia capsici Barnes. Diptera: Cecidomyiidae). Tomurcuk, 7(78): 8-9
  3. Anonim 2024. Sebze Zararlıları Standart İlaç Deneme Metotları. www.tagem.gov.tr. Erişim tarihi: 21 Eylül 2024.
  4. Anonymous 2008. Zirai Mücadele Teknik Talimatları. Tarım ve Orman Bakanlığı, TAGEM., Cilt 3, Ankara, 181 s.
  5. Baloğlu G. H., 2015. Örtüaltı biber yetiştiriciliğinde batı çiçek tripsi, Frankliniella occidentalis (Pergande)(Thysanoptera: Thripidae)’e karşı predatör akar, Amblyseius swirskii (Athias-Henriot)(Acari: Phytoseiidae) ve predatör böcek, Orius laevigatus (Fieber)(Hemiptera: Anthocoridae)’un etkinliklerinin ayrı ayrı ve birlikte değerlendirilmesi. Yüksek lisans tezi, Akdeniz Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Antalya, 53 s.
  6. Boller E. F., H. Vogt, P. Ternes & C. Malavolta, 2006. Working document on selectivity of pesticides 2005. Internal newsletter issued by the publication commission for the IOBC/WRPS council and executive committee issue No: 40. (Web page: https://www.iobc-wprs.org/ip_ipm/archive/03021_IOBC_WorkingDocumentPesticides_Explanations.pdf) Erişim tarihi: 21 Eylül 2024
  7. Buluş İ. Y., A. Uzun, O. Demirözer & A. Gösterit, 2021. Farklı yaşlardaki Bombus terrestris L. işçi arılarında Chlorantraniliprole ve Flubendiamide’nin akut toksisitesinin değerlendirilmesi. Türk Bilim ve Mühendislik Dergisi, 3(2): 57-61.
  8. Calvo F. J., M. Knapp, Y. M. van Houten, H. Hoogerbrugge & J. E. Belda, 2015. Amblyseius swirskii: what made this predatory mite such a successful biocontrol agent?. Experimental and Applied Acarology, 65(4), 419-433.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tarımda Entomoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

27 Aralık 2024

Yayımlanma Tarihi

15 Ocak 2025

Gönderilme Tarihi

26 Ekim 2024

Kabul Tarihi

17 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 15 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Kirisik, M. (2025). Chlorantraniliprole ve flubendiamide’in Asphondylia gennadii (Marchal) (Diptera: Cecidomyiidae)’ye karşı biyolojik etkinliği ile Orius laevigatus ve Amblyseius swirskii’ye karşı yan etkilerinin belirlenmesi. Türkiye Biyolojik Mücadele Dergisi, 15(2), 73-84. https://doi.org/10.31019/tbmd.1574074
AMA
1.Kirisik M. Chlorantraniliprole ve flubendiamide’in Asphondylia gennadii (Marchal) (Diptera: Cecidomyiidae)’ye karşı biyolojik etkinliği ile Orius laevigatus ve Amblyseius swirskii’ye karşı yan etkilerinin belirlenmesi. Türk. biyo. müc. derg. 2025;15(2):73-84. doi:10.31019/tbmd.1574074
Chicago
Kirisik, Musa. 2025. “Chlorantraniliprole ve flubendiamide’in Asphondylia gennadii (Marchal) (Diptera: Cecidomyiidae)’ye karşı biyolojik etkinliği ile Orius laevigatus ve Amblyseius swirskii’ye karşı yan etkilerinin belirlenmesi”. Türkiye Biyolojik Mücadele Dergisi 15 (2): 73-84. https://doi.org/10.31019/tbmd.1574074.
EndNote
Kirisik M (01 Ocak 2025) Chlorantraniliprole ve flubendiamide’in Asphondylia gennadii (Marchal) (Diptera: Cecidomyiidae)’ye karşı biyolojik etkinliği ile Orius laevigatus ve Amblyseius swirskii’ye karşı yan etkilerinin belirlenmesi. Türkiye Biyolojik Mücadele Dergisi 15 2 73–84.
IEEE
[1]M. Kirisik, “Chlorantraniliprole ve flubendiamide’in Asphondylia gennadii (Marchal) (Diptera: Cecidomyiidae)’ye karşı biyolojik etkinliği ile Orius laevigatus ve Amblyseius swirskii’ye karşı yan etkilerinin belirlenmesi”, Türk. biyo. müc. derg, c. 15, sy 2, ss. 73–84, Oca. 2025, doi: 10.31019/tbmd.1574074.
ISNAD
Kirisik, Musa. “Chlorantraniliprole ve flubendiamide’in Asphondylia gennadii (Marchal) (Diptera: Cecidomyiidae)’ye karşı biyolojik etkinliği ile Orius laevigatus ve Amblyseius swirskii’ye karşı yan etkilerinin belirlenmesi”. Türkiye Biyolojik Mücadele Dergisi 15/2 (01 Ocak 2025): 73-84. https://doi.org/10.31019/tbmd.1574074.
JAMA
1.Kirisik M. Chlorantraniliprole ve flubendiamide’in Asphondylia gennadii (Marchal) (Diptera: Cecidomyiidae)’ye karşı biyolojik etkinliği ile Orius laevigatus ve Amblyseius swirskii’ye karşı yan etkilerinin belirlenmesi. Türk. biyo. müc. derg. 2025;15:73–84.
MLA
Kirisik, Musa. “Chlorantraniliprole ve flubendiamide’in Asphondylia gennadii (Marchal) (Diptera: Cecidomyiidae)’ye karşı biyolojik etkinliği ile Orius laevigatus ve Amblyseius swirskii’ye karşı yan etkilerinin belirlenmesi”. Türkiye Biyolojik Mücadele Dergisi, c. 15, sy 2, Ocak 2025, ss. 73-84, doi:10.31019/tbmd.1574074.
Vancouver
1.Musa Kirisik. Chlorantraniliprole ve flubendiamide’in Asphondylia gennadii (Marchal) (Diptera: Cecidomyiidae)’ye karşı biyolojik etkinliği ile Orius laevigatus ve Amblyseius swirskii’ye karşı yan etkilerinin belirlenmesi. Türk. biyo. müc. derg. 01 Ocak 2025;15(2):73-84. doi:10.31019/tbmd.1574074