Adana (Türkiye) ili Balcalı yöresi Syrphidae (Diptera) türleri

Öz

Bu çalışma, Adana İli Balcalı Yöresinde bulunan Syrphidae türlerini belirlemek amacıyla 2011 ve 2012 yıllarında yürütülmüştür. Syrphidae türleri buğday, yonca, sert ve yumuşak çekirdekli meyve ağaçlarından ve yabancıotlar üzerinden atrap yardımıyla toplanmıştır. Bu çalışma ile; aphidofag türlerden 7, sapropag türlerden de 4 adet tür olmak üzere, toplam 11 Syrphidae türü saptanmıştır. En çok yakalanan türler: Sphaerophoria scripta (L, 1758), Episyrphus balteatus (De Geer 1776) ve Eupeodes corollae (Fabricious, 1805) olmuştur. Sphaerophoria scripta türüne ait ergin bireyler Şubat-Temmuz döneminde vejetasyonda değişik kültür bitkileri (buğday, yonca, elma, erik ve şeftali) ve yabancıotlar [Köpek papatyası (Anthemis arvensis) ve Yabani havuç (Pastinaca sativa)] üzerinden; E. balteatus ergin bireyleri ise Şubat-Mayıs ayları boyunca vejetasyonda buğday, yonca, elma ve erik gibi kültür bitkilerinde, yabancı otlar (Yabani havuç) üzerinde saptanırken, Eylül-Ekim aylarında sadece yonca üzerinde bulunmuşlardır. E. corollae’ nin ilk ergin bireyi yonca üzerinde yakalanmış, Şubat-Mayıs döneminde buğday, yonca, nektarin, Eylül-Aralık döneminde yonca, yabancı ot türü olan Köpek papatyası üzerinde saptanmışlardır. Ayrıca saprofag türlerden Syritta pipiens (L, 1758) ve Eristalis tenax (L, 1758) diğer Syrphidae türlerine göre yaygın olarak, çoğunlukla yabancı otlar üzerinde bulunmuşlardır.

Anahtar Kelimeler

• Syrphidae, Balcalı yöresi, Adana, Türkiye

Syrphidae (Diptera) species of the Balcalı location in Adana province, Turkey

Öz

The study was carried out to investigate Syrphidae (Diptera)species in Balcalı location in Adana province, Turkey in 2011 - 2012. Syrphidae species were sampled by use of sweep-net in wheat, alfalfa, stone and pome fruits and weeds. In the study, a total of 11 Syrphidae species representing 7 aphidophagous and 4 saprophagous species were identified. Most common species were: Sphaerophoria scripta (L., 1758), Episyrphus balteatus (De Geer, 1776) and Eupeodes corollae (Fabricious, 1805). Adults of S. scripta were detected on different cultured plant species including wheat, alfalfa, apple, plum,peach and weedy plant species [stinking chamomile (Anthemis arvensis) and wild carrot (Pastinaca sativa)] during February-July, while adults of E. balteatus were collected from wheat, alfalfa, apple and plum and weeds from February to May but only on alfalfa during September-October. First adult of E. corollae was collected from the alfalfa wheat, alfalfa, nectarine and weed species (stinking chamomile) in February-May and only on alfalfa in September-December period. Syritta pipiens (L., 1758) and Eristalis tenax (L., 1758) as saprofagous species were detected mostly on the weeds.

Anahtar Kelimeler

• Syrphidae, Balcalı location, Adana, Turkey.

Kaynakça

1. Alaoğlu Ö. & H. Özbek 1987. Erzurum ve çevresinde patateslerde bulunan avcı böcek türleri. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Ziraat Dergisi, 18 (1-4): 15-26.
2. Aslan M. & N. Uygun 2007. KahramanmaraĢ ili afidofag syrphidleri (Diptera: Syrphidae). KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi Fen ve Mühendislik Dergisi, 10 (2).
3. Atak U. 1975. Marmara bölgesinde lahana ve karnabaharda bulunan zararlılar ile entegre savaĢ olanakları üzerinde araĢtırmalar, proje a, 3. Yıl raporu, Erenköy-Ġstanbul, 1-28.
4. Barkalov A.V. 2005. Syrphidae collection of siberian zoological museum, (http://szmn.sbras.ru/diptera/syrphidae.htm).
5. Bayrak N. & R. Hayat, R., 2008. Kayseri ili syrphidae (diptera) türleri üzerinde faunistik çalıĢmalar. Bitki kor. Bül. 48; 35-49.
6. Bicik V. & P. Laska 1983. On the subfamily syrphinae in sweden and norwey.acta universitatis palackianae olomucensis facultas rerum natiralium,78: 49-56.
7. Bischof J. 1902. Ergebnisse einer naturwissenschaftlichen reise zum erdschios-dagh (kleinasten). Annales des k.k. Naturhistorischen hofmuseums, 20: 1-9.
8. Candemir D. & K. Kara 2003. Syrphidae (diptera) fauna in Tokat provinces (turkey). Türkiye Entomoloji Dergisi, 27 (2); 95-105.

9. Claußen C. 1980. Die schwebfliegen fauna des (andesteils) schleswig in schleswig-holstein (Diptera, Syrphidae). Faun. Ökol. Mitt. Suppl., kiel, 1: 3-79.
10. Claußen C. & J.A.W. Lucas 1988. Zur kenntnis der schwebfliegenfauna der insel kreta mit der beschreibungvon Eumerus minotaurus sp. N. (diptera, syrphidae). Entomofauna, zeitschrift fur entomologie, 9 (5): 133-168.
11. Coe R.L. 1953, Syrphidae, Handbooks for the identification of British insects, royal entomological society, London,.10 (1); 1-98.
12. Demirsoy A. 2001, YaĢamın Temel Kuralları, Omurgasızlar, cilt II/kısım II (Entomoloji), Meteksan Yayınları, 7. Baskı, Ankara, 941 s.
13. Demirsoy A. 2002, Genel zoocoğrafya ve Türkiye zoocoğrafyası “hayvan coğrafyası”. Meteksan yayınları 5. Baskı, Ankara, 670 s.
14. DüzgüneĢ Z., S. Toros, N. Kılınçer & B. Kovancı 1982. Ankara Ġlinde bulunan aphidoidea türlerinin parazit ve predatörleri. T. C. Tarım ve orman bakanlığı ziraai mücadele ve ziraai karantina genel müdürlüğü, Ankara, 251 s.
15. DüzgüneĢ Z., S. Toros, N. Kilinçer & B. Kovancı 1983, Ankara ilinde saptanan aphid predatörleri ve bunların biyolojik mücadelede kullanılma olanakları, tübitak VII. Bilim kongresi, tarım ve ormancılık araĢtırma grubu tebl., (Bitki Koruma Seksiyonu), 31-46.
16. Erkin E. 1983. Investigations on the host distribution and efficiency of the natural enemies of the family aphididae (homoptera) harmful to poma and stone fruit trees in Ġzmir province of aegean region. Türkiye Bitki Koruma Dergisi, 7 (1): 29-49.
17. Gadeau de Kerville, H. 1939. Voyage zoologique d‟henri gadeau de kerville an asie minor (april-mai, 1912). Paul le chevalier, paris, 148 pp.
18. Ghavami M.D. & A.F. Özgür 1999. Adana ili yonca alanlarında bulunan yaprakbitleri ile coccinellidae ve syrphidae familyalarına bağlı predatör türlerin populasyon değiĢimi. Türkiye 4. Biyolojik Mücadele Kongresi Bildirileri, 26-29 Ocak, 309-322. Güçlü S., R. Hayat & H. Özbek 1994. Erzurum ve çevre illerinde ceviz (juglans regia l.)‟de bulunan predatör böcek türlerinin tespiti üzerine araĢtırmalar. Türkiye 3. Biyolojik Mücadele Kongresi, Ġzmir, 37-48.
19. Hagvar E.B. 1983. Phelogeny and species composition of syrphidae (dip.) In a meadow habitat. Fauna norv. Ser. B., oslo, 30: 84-87.
20. Hayat R. & Ö. Alaoğlu 1990a. Erzurum yöresi syrphidae (diptera) faunası (I). Syrphinae. Türk. Entomol. Derg., 14; 173-182.
21. Hayat R. & Ö. Alaoğlu 1990b. Erzurum yöresi syrphidae (diptera) faunası (II). Milesiinae. Türkiye Entomoloji Dergisi, 14; 227-234.
22. Kiran E. 1994. Güneydoğu Anadolu bölgesinde hububat ekiliĢ alanlarında görülen yaprakbiti türleri ve doğal düĢmanları üzerinde çalıĢmalar. Türkiye 3. Biyolojik Mücadele Kongresi Bildirileri, 29-37.
23. Laska P. 2003. Syrphinae (diptera: syrphidae) larvae on cabbage in central europe and their effectiveness as natural enemies. II. International symposium on the syrphidae, biodiversty and conservation. Programme and abstracts, Alicante-Spain, 87 p. Mart C. & M. Altin 1992. Güneydeoğu Anadolu bölgesinde nar alanlarında belirlenen böcek ve akar türleri. Türkiye II. Entomoloji Kongresi Bildirileri, 725-736.
24. Özder N. & N. Kılınçer 1999. Tekirdağ ilinde lahanalarda zararlı-doğal düĢman kompleksi üzerinde araĢtırmalar. Türkiye Entomoloji Dergisi, 23 (1): 27-39.
25. Özgür A.F. 1986a. Akdeniz Bölgesi kıyı Ģeridi Syrphidae (dipt.) Faunası I. Alt familya: Eristalinae. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi.
26. Özgür A.F. 1986b. Akdeniz Bölgesi avcı Syrphidae türleri. Türkiye I. Biyolojik Mücadele Kongresi Bildirileri, 12-14 ġubat, Adana, 293-303.
27. Özgür A.F. 1987. Akdeniz Bölgesi kıyısı Syrphidae (dipt.) Faunası II. Alt familya: Cheilosiinae, Sphegininae, Pelecocerinae, Milesiinae, ve Volucellinae. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 2; 67-81.
28. Özpinar A. & A. Yücel 2002. Güneydoğu Anadolu Projesi (gap) alanındaki pamuklarda zararlı ve avcı böcek türlerinin belirlenmesi, Türkiye 5. Biyolojik Mücadele Kongresi, Erzurum, 247-255 Papp l. & B. Darvas 1998. Manual of palaearctic diptera “higher brachycera”, 3, Budapest, 3: 81-95.
29. Peck V. 1988. Family: Syrphidae, in: a. Soos and l. Paap. (eds), Catalouge of palaearctic diptera. Syrphidae-conopidae. Budapest, 8: 11-230. Sack P. 1932. Syrphidae. In lindler, die fliegen der palaeartis chen region, Stuttgart, 4 (31), 451.
30. Sadeghi H. 2003. A check list of Ġranian hover flies (Diptera: Syrphidae). II. International symposium on the syrphidae, biodiversty and conservation. Programme and abstracts, Alicante-Spain. 41 p.
31. Saribiyik S. 1994, Erciyes dağı Syrphidae familyasının ekolojisi ve sistematiği (diptera: syrphidae), Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yük. Lisans Tezi, Ankara, 1-131.
32. Saribiyik S. 1998, Ilgaz ve IĢık dağları Syrphidae [diptera] familyasının morfolojisi, fauna ve sistematiği, Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, Ankara, 36-213.
33. Saribiyik S. 1999a. Batı Karadeniz Bölgesi Syrphinae faunası (Diptera: Syrphidae). Kastamonu Eğitim Fakültesi Dergisi, 7; 185-194.
34. Saribiyik S. 1999b. Batı Karadeniz Bölgesi Milessiinae faunası (diptera: syrphidae). Kastamonu Eğitim Fakültesi Dergisi, 7: 195-204.
35. Saribiyik S. 2000, Ilgaz ve IĢık dağları Syrphidae faunası (diptera: syrphinae), Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 13 (1): 55-70.
36. Saribiyik S. & M. Aktas 1996. Contribution to the Syrphidae fauna of Turkey (Diptera: Syrphidae) Syrphinae. Journal Of The Institue Of Science And Technology of Gazi University, 9 (1): 1-13.
37. Saribiyik S. & A. Hasbenli 1997. Türkiye Syrphidae (Diptera) faunası için yeni kayıtlar. Türkiye Entomoloji Dergisi 21: 225-232. , Sayan M. 2010. Adana‟da buğday agro-ekosistemindeki böcek türlerinin belirlenmesi. Çukurova Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, 80 s. Soos A. & I. Papp 1988. Catalogue of palaearctic diptera, vol: 8, Syrphidae-conopidae, 363.
38. Soydanbay-Tunçyürek M. 1976. Türkiye‟de bitki zararlısı bazı böceklerin doğal düĢmanları. Bitki Koruma Bülteni, 16 (1): 32-46.
39. Soylu D.Z. & N. Ürel 1977. Güney Anadolu Bölgesi turunçgillerinde zararlı böceklerin parazit ve predatörlerin tesbiti üzerinde araĢtırmalar. Bitki Koruma Bülteni, 17 (2-4):77-112.
40. Toth S. 1978. A barcsi ösborokas zengölegy faunaja (Diptera: Syrphidae). Dunantuli dolg. Term. Tud. Sor. Pecs, Hungaria, 1: 127-138.
41. Toth S. 1979. Preliminary investigation into the syrphidae fauna of the Tisza-valley, Tiscia (Szeged), 14: 163-174.
42. Toth S. 1982. A bakony termeszettudomanyi museum zengölegygyujtemenye (Diptera: Syrphidae) i. Bakonyi termes. Museum, zirc., 1: 139-154. Toth S. 1984. A bakony hegysegben folya zengölegy-kutatas (Diptera: Syrphidae). Kilencedik bakony-kutato anket bakonyi termes. Museum,zirc., 55-66
43. Toth S. 1985a. A zirci arboterum zengölegy faunaja (Diptera: Syrphidae). A bakony termes. Kutat. Ered., 16: 73-84. Toth, S. 1985b. A barcsi borokas zengölegy faunaja (Diptera: Syrphidae) II. Duantuli dolgozatok termes. Scrozat, hungaria, 5: 151-162.
44. Toth, S. 1986. Beitrage zur kenntnis der schwebfliegen-fabina des sudwestkauskasus (Diptera: Syrphidae). Folia musei historico naturalis bakonyiensis a bakonyi termes. Museum közlemanyei, 5: 85-98.
45. Tozlu G. & Ö. Alaoğlu 1994. Ordu ili mısır (Zea mays l.) Ekim alanlarında bulunan fitofag ve predatör böcek türleri. Türkiye Entomoloji Dergisi. 18 (1): 51-64.
46. Tozlu G., I. Gültekin, R. Hayat & ġ. Güçlü 2002. Erzurum‟ da lahanada zarar yapan böcek türlerinin doğal düĢmanları üzerinde çalıĢmalar. Türkiye 5. Biyolojik Mücadele Kongresi, 227-235.
47. Tuatay N., A. Kalkandelen & N. Aysev (Çağatay) 1972. Nebat koruma müzesi böcek kataloğu (1961-1971). Zirai mücadele ve zirai karantina genel müdürlüğü yayınları mesleki kitaplar serisi, Ankara, 119 s.
48. Tüik 2011. Tarimsal iĢletmeler bitkisel üretim araĢtirmasi. http://www.tuik.gov.tr 45 s.
49. Ulusoy M. R., G. Vatansever & N. Uygun 1999. UlukıĢla (niğde) ve pozantı (adana) yöresi kiraz ağaçlarında zaralı olan türler, doğal düĢmanları ve önemlileri üzerindeki gözlemler. Türkiye Entomoloji Dergisi, 23 (2): 111-121.
50. YabaĢ C. & A. Ulubilir 1993. Akdeniz bölgesinde fasulye alanlarında bulunan böcek ve akar faunası. Bitki Koruma Bülteni, 33 (1-2): 52-60.
51. YaĢarakinci N. & P. Hincal 1997. Ġzmir‟de örtüaltında yetiĢtirilen domates, hıyar, biber ve marulda bulunan zararlı ve yararlı türler ile bunların popülasyon yoğunlukları üzerinde araĢtırmalar. Bitki Koruma Bülteni, 37 (1-2): 79-89.
52. Yetkin C. 2006. ġanlıurfa ilindeki (DĠptera) türleri ve yayılıĢları. Yüksek Lisans Tezi, Harran Üniversitesi. Fen Bilimleri Enstitüsü, ġanlıurfa, 35 s.
53. Yiğit A. & N. Uygun 1982. Adana, Ġçel ve Kahramanmaras illeri elma bahçelerinde zararlı ve yararlı faunanın saptanması üzerinde çalıĢmalar. Bitki Kor. Bülteni, 22 (4): 163-178.
54. Zeki C. & N. Kılınçer 1994. Metasyrphus corollae (f.) ve Episyrpus balteatus (De Geer) (Diptera:Syrphidae) larvalarının açlığa dayanma süreleri ve av tercihi üzerine araĢtırmalar. Türkiye III. Biyolojik Mücadele Kongresi Bildirileri, 59-67.
55. Zeki H. & Y. ÖneĢ 1993. Orta Anadolu Bölgesi ayçiçeği (Helianthus annus l.) Ekim alanlarında görülen zararlı ve faydalı böcekler üzerinde faunistik çalıĢmalar. Bitki Koruma Bülteni, 33 (3-4): 119-147.
56. Zeren O. & Z. DüzgüneĢ 1983. Çukurova Bölgesi‟nde sebzelerde zararlı olan Aphidoidae türlerinin doğal düĢmanları üzerinde araĢtırmalar. Türkiye Bitki Koruma Dergisi, 7: 199-211.