Diyarbakır, Elazığ ve Mardin illeri bağ alanlarında bulunan Cicadellidlerin predatör ve parazitoitleri ile yayılış alanları

Öz

Bu çalışma; 2006-2007 yılları arasında Diyarbakır, Elazığ ve Mardin illeri bağ alanlarında Cicadellidae (Hemiptera) familyasına ait türlerin doğal düşmanlarının ve yayılış alanlarının belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Çalışma sonucunda Coccinellidae (Coleoptera) familyasına ait 14 tür, Chrysopidae (Neuroptera) familyasına ait 1 tür, Salticidae (Araneae) familyasına ait 2, Thomisidae (Araneae) familyasına ait 1 ve Erythraeidae (Acarina) familyasına ait 1 tür olmak üzere toplam 19 predatör tür belirlenmiştir. Bu türler dışında Erythraeidae (Acarina) familyasına ait Leptus sp. cins düzeyinde tanılanan doğal düşman olmuştur. Bu türlerden; Psyllobora vigintiduopunctata (L.) (Coleoptera: Coccinellidae)‘nın laboratuar koşullarında Arboridia adanae nimfleriyle beslendiği belirlenmiştir. Örnekleme yapılan tüm bağlarda kültüre alınan parazitlenmiş cicadellid yumurtalarından Trichogrammatidae (Hymenoptera) familyasına ait Oligosita (Walker) cinsine bağlı bir tür elde edilmiştir. Bu tür için Diyarbakır ilinde yaprak başına düşen parazitli birey sayısı, en fazla 3.04 ile Yeniköy bağ alanında, Elazığ ilinde 4.34 ile Akçakiraz bağ alanında, Mardin ilinde ise en fazla 13.1 ile Derik-1 bağ alanında belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Bağ, Cicadellidae, predatör, parazitoit, yayılış alanı

Predator and parazitoids of Cicadellids (Hemiptera) with their distribution at the vineyard areas of Diyarbakır, Mardin and Elazığ

Öz

This study was carried out to determine the natural enemies of Cicadellidae (Hemiptera) at the vineyard areas of Diyarbakır, Mardin, Elazığ provinces between 2006-2007. At the end of this study, it was totally found out 18 predator species, which were belonging to Coccinellidae (Coleoptera) family (14 species), Chrysopidae (Neuroptera) family (1 species), Salticidae (Araneae) family (2 species) and Thomisidae (Araneae) family (1 species). Out of these species, Leptus sp. in the Erythraeidae (Acarina) family was the natural enemy determined at genus level. It was determined that Psyllobora vigintiduopunctata (L.) (Coleoptera: Coccinellidae) fed on Arboridia adanae nymphs under the laboratory conditions. Additionally, a parasitoid species belonging to Oligosita (Walker) (Hymenoptera: richogrammatidae) was determined from the parasited cicadellid eggs collected from vineyards and cultured. Average of parasited eggs for per leaf was found as 3.04, 4.34 and 13.1 in YeniĢehir (Diyarbakır), Akçakiraz (Elazığ) and Derik(Mardin) districts, respectively.

Anahtar Kelimeler

• Vineyard, Cicadellidae, predator, parazitoid, distribution

Kaynakça

1. Altınçağ R. 1987. İzmir, Manisa ve çevresindeki bağlarda zarar yapan böcek türleri, Önemlilerinin tanınmaları ve özellikle Empoasca decedens Paoli, Arboridia adanae (Dlabola) ve Zyginia sp.‘nin biyoekolojileri ve zararları üzerinde araştırmalar. Doktora tezi, Ege Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İzmir, 165 s.
2. Anonymous 2004. Güneydoğu Anadolu Bölgesi bağlarında entegre mücadele araştırma, uygulama ve eğitim projesi gelişme raporu (Yayınlanmamış). T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü (Tagem), Ankara, 16s.
3. Bayram A., T. Danışman, H. Bolu & İ. Özgen 2007. Two records new for the Turkish Araneofauna: Tmarus piochardi (Simin) and Monoeses israelensis, Levy (Araneae.: Thomisidae). Munis Entomology and Zoology, 2 (1): 129-136.
4. Çelik H., Y.S. Ağaoğlu, Y. Fidan, B. Marasalı & G. Söylemezoğlu 1998. Genel bağcılık. Sunfidan A. İ. Mesleki Kitaplar Serisi 1, Ankara, 253 s.
5. Ghavami S. 2006. Abundance of spiders (Arachnida: Araneae) in olive orchards in Northern Part of Iran. Pakistan Journal of Biological Sciences, 9 (5): 795-799.
6. Ponti L., C. Ricci, F. Veronesi & R. Torricelli 2005. Natural hedges as an element of functional biodiversity in agroecosystems: the case of a central Italy vineyard. Bulletin of Insectology, 58 (1): 19-23.
7. Satar A. & C. Özbay 2004. Remarks on Neuroptera of Southeastern Turkey. Entomologica Fennica, 15: 219-224.
8. Şengonca Ç. 1980. Türkiye Chrysopidae (Neuroptera) faunası üzerinde sistematik ve taksonomik araştırmalar. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Zirai Mücadele Zirai Karantina Genel Müdürlüğü Yayınları, Ankara. 138 s.

9. Öncüer C. 1991. Türkiye bitki zararlısı böceklerin parazit ve predatör kataloğu. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları, Bornova, İzmir, 354 s.
10. Özgen İ. & Y. Karsavuran 2009. Diyarbakır, Elazığ ve Mardin illeri bağ alanlarında bulunan Cicadellidae (Homoptera) türleri. Türkiye Entomoloji Dergisi, 33 (3): 217-240.
11. Yiğit A. & L. Erkılıç 1987a. Güney Anadolu bağlarında zararlı Bağ üvezi, Arboridia adanae Dlab. (Homoptera: Cicadellidae)‘nin yayılışı, biyoekolojisi ve zarar durumu üzerinde araştırmalar. Türkiye I. Entomoloji Kongresi Bildirileri, 13-17 Ekim, İzmir, 25-34.
12. Yiğit A. & L. Erkılıç 1987b. Güney Anadolu bağlarında zararlı Bağ üvezi, Arboridia adanae Dlab. (Homoptera: Cicadellidae)‘nin yumurta parazitleri ve etkileri üzerinde araştırmalar. Türkiye I. Entomoloji Kongresi Bildirileri, 13-17 Ekim, İzmir, 35-42.