Çok zamanlı heyelan aktivitesinin belirlenmesinde jeomorfolojik bir yaklaşım
Öz
Heyelan aktivitesinin bir sonucu olarak gelişen çatlaklar, yamaç hareketlerinin anlaşılmasında ve sonra gelişebilecek ikincil hareketlerin tahmin edilmesinde önemli bir belirteçtir. Heyelan hareketlerinin farklı yöntemlerle izlenmesi ve uzun dönem aktivitelerinin takibinde jeoteknik, jeofizik ve jeodezik olarak bir çok yöntemden faydalanılmaktadır. Buna karşın bu yöntemler heyelan aktivitesinin ortaya konulmasında belirli kısıtlamalara sahiptir. Heyelanın jeomorfolojik bir süreç olmasına karşın bu izleme teknikleri ölçümlerin planlama ve değerlendirme aşamasında jeomorfolojik bilgi ve yorumlamalardan nadiren faydalanır. Bu çalışmanın amacı, derin ve karmaşık kaymaların çok zamanlı aktivitelerinin mekânsal olarak haritalanmasına yönelik yeni bir yaklaşım ortaya koymaktır. Çalışmada test alan olarak seçilen Firüzköy (İstanbul) heyelanına ait zamansal aktivite ve derecesi 1996 ve 2006 yılları arasındaki periyoda ait hava fotoğraları ve IKONOS uydu görüntü verileriyle değerlendirilmiştir. Farklı dönemler için oluşturulan çatlak haritalarının karşılık geldikleri jeomorfojik birimlerdeki yoğunlukları hesaplanmıştır. Daha sonra bu yoğunluklar sınıflandırılarak her bir dönem için aktivite dereceleri tanımlanmıştır. Jeomorfolojik açıdan heyelan aktivitesinin derecelendirildiği çalışmada, fayda/maliyet açısından değerlendirildiğinde önerilen yaklaşımın jeoteknik, jeofizik ve jeodezik izleme yöntemleri gibi diğer yöntemlerle birlikte veya alternatif bir yöntem olarak kullanılabileceği ortaya konulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Angeli, M. G., Pasuto, A., ve Silvano, S. (2000). “A critical review of landslide monitoring experiences”, Engineering Geology, 55(3), 133-147.
- Arpat, E. (1999). “Büyükçekmece ve Küçükçekmece (İstanbul) heyelanlarının genel özellikleri ve yarattıkları başlıca sorunlar”, 52. Türkiye Jeoloji Kurultayı Bildiriler Kitabı, s. 17-23, Ankara.
- Duman, T. Y., Can, T., Gökçeoğlu, C., Nefeslioğlu, H. A., ve Sonmez, H. (2006). “Application of logistic regression for landslide susceptibility zoning of Cekmece Area, Istanbul, Turkey”, Environmental Geology, 51(2), 241-256.
- Ertek, T. A., ve Erginal, A. E. (2006). “Anthropogenetically triggered landslide factors of the Varyant landslide area at Büyükcekmece, NW Turkey”, Zeitschrift für Geomorphologie, NF, 50(2), 177-191.
- Gili, J. A., Corominas, J., ve Rius, J. (2000). “Using Global Positioning System techniques in landslide monitoring”, Engineering Geology, 55(3), 167-192.
- Gökaşan, E., Ustaömer, T., Gazioğlu, C., Yücel, Z. Y., Öztürk, K., Tur, H., Ecevitoglu, B. And Tok, B. (2003). “Morpho-tectonic evolution of the Marmara Sea inferred from multi-beam bathymetric and seismic data”, Geo-Marine Letters, 23(1), 19-33.
- Görüm, T., Gökçeoğlu, C., Nefeslioğlu, H.A., Şanlı, F.B., Döker, F., 2008. “Firuzköy heyelanının yakın dönem morfolojik evriminin yüksek çözünürlüklü uydu görüntüleriyle analizi”, Ulusal Jeomorfoloji Sempozyumu, Çanakkale, Bildiri Özleri Kitabı, s.280. 2008, Çanakkale.
- Görüm, T., Fan, X., Van Westen, C. J., Huang, R. Q., Xu, Q., Tang, C., and Wang, G. (2011). “Distribution pattern of earthquake-induced landslides triggered by the 12 May 2008 Wenchuan earthquake”, Geomorphology, 133(3), 152-167.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
-
Yayımlanma Tarihi
17 Ekim 2015
Gönderilme Tarihi
8 Temmuz 2015
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2015 Sayı: 65
Cited By
Spatio-temporal prediction and mapping of landslides using MTInSAR-learning logistic regression and weight of evidence modeling in urban environments: a case study for the Büyükçekmece–Küçükçekmece region, İstanbul, Türkiye
Environmental Earth Sciences
https://doi.org/10.1007/s12665-023-11064-1Kentsel Heyelanlara Bir Örnek: Alkaya Heyelanı (Tekirdağ)
Turkish Journal of Remote Sensing and GIS
https://doi.org/10.48123/rsgis.1530698Botan Vadisi (Siirt) Kayaboğaz-Sağlarca kesiminde kütle hareketi duyarlılığının CBS-AHS yöntemiyle değerlendirilmesi
Journal of Anatolian Geography
https://doi.org/10.65652/jag.1809740Coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak Kürtün Irmağı Havzası’nda (Samsun) heyelan duyarlılık analizi
Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi
https://doi.org/10.33409/tbbbd.1719504