Küreselleşme bağlamında mekansal kent kimliği ve markalaşmanın kent turizmine etkisi

Öz

Doğal ve beşerî turizm kaynaklarını bünyesinde barındıran kentler, geçmişten günümüze turistlerin yoğun ilgi ve talebiyle karşılaşmaktadır. Modern turizmin gelişmeye başladığı ilk dönemden bu yana kıyı turizminin egemenliği söz konusudur. Son yıllarda kıyı turizmi ekseninde gelişen kentler, yoğun turizm talebine paralel olarak taşıma seviyesinin üzerinde turist akışı sebebiyle doyum noktasına ulaşmış durumdadır. Kıyı yerleşmelerinde bulunan doğal mekânların hızla tüketimi, tarihi ve kültürel mekanları ön plana çıkaran alternatif turizm kaynaklarının turistik açıdan değer kazanmasını sağlamıştır. Kentler, turizm ekonomisinden daha fazla pay almak amacıyla, kendine özgü tarihi ve kültürel mekanları markalaştırma yoluna gitmektedir. Bu bağlamda kentler arasındaki markalaşma ve kentsel kimlik oluşturma olgularının küreselleşme süreciyle olan ilişkisi birçok bilim dalı için ilgi çekici durumdadır. Turistlerin, sözü edilen fiziki ve beşeri turizm kaynaklarını mekânsal kimlik haline getiren kentlere olan ilgisi ve talebi gün geçtikçe daha da artmaktadır. Bu talebin odak noktası, markalaşmış ve kentsel kimlik haline gelmiş turistik değerleri görmek ve kültürel deneyim kazanmak olarak açıklanabilir. Bu araştırma, turizm kentlerinin kent kimliklerini oluşturmak ve bu kimliklerin markalaşmasıyla küreselleşme süreci arasındaki ilişki ve etkileri incelemek amacıyla hazırlanmıştır. Çalışmanın amacı, küreselleşme sürecinde kendine özgü fiziki ve beşeri turizm kaynaklarını kimlik haline getirip küresel turizm pazarına iyi bir şekilde tanıtan ‘Marka kentler’ ile sözü edilen kaynakları mekânsal kimlik haline getirme konusunda yetersiz kalmış, bu sebepten henüz “marka kent” olma yarışında geride kalmış turizm kentleri arasındaki farkları ortaya koymaktır. Araştırmanın amacına uygun olarak mekânsal markalaşmanın küreselleşme süreci üzerindeki etkisini ortaya koymak adına sözü edilen kentlerin betimsel analiz yöntemiyle karşılaştırması yapılmıştır. Araştırmanın hazırlık aşamasında marka kent kavramına uyan 16 Avrupa ülkesinden 28 şehir ziyaret edilmiştir. Bu kentler içinde Paris, Roma, Floransa ve Strazburg şehirleri örneklem olarak belirlenmiştir. Bu şehirlerin sahip olduğu doğal, tarihi ve kültürel birikimin markalaştırılması ve kimlik haline getirilmesi bağlamında küresel turizm pazarında daha çok öne çıktığı sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Kent turizmi,Kent Kimliği,Mekansal Kimlik,Turizm kentleri,Turistik Mekanlar

The influence on urban tourism of the spatial identify and branding in the context of globalization

Öz

The cities including natural and humane tourism sources have been facing the intense interest and demand of tourists from past to present. Coastal tourism has had a dominance since the first developmental period of modern tourism. In the recent years, the cities developed by the sphere of coastal tourism have reached saturation point because of the over bearing level of tourist flow - parallel to intense tourism demand. Fast consuming the natural environmental places in the coastal areas has led the alternative tourism sources that highlight historical and cultural places to gain touristic value. Cities follow the path of branding their own historical and cultural places to take more piece from tourism economy. In this context, the relationship between globalisation and branding of cities among other cities and forming identity facts has led an interest for most sciences. The interest and demand of tourists for the cities that form spatial identity of physical and humane tourism sources mentioned above have been getting stronger day by day. The focal point of this demand is to see touristic values and gain cultural experiences that transformed into brandind and city identity. This research is prepared to form the city identities of tourism cities and study the relatioship and effects between the branding of city identities and globalisation process. The aim of the study is to put the differences between the touristic cities that fail to turn their physical and humane tourism sources into spatial identity and fall behind in the competition and not become a “brand city” in the globalised tourism market. In accordance with the method of the research, the descriptive comparative study of these cities has been carried out in the name of the effects of spatial branding on the globalization process. In the preparation phase of the research, 28 cities of 16 European countries that are compitable with the concept of brand city was visited. Among these cities Paris, Rome, Florence and Strazburg are determined as the sample ones. It has been concluded that these cities have a bigger role in the globalized tourism market since they have branded and identified their natural, historical and cultural sources.

Anahtar Kelimeler

• City tourism,City identity,Spatial identity,Touristic cities,Touristic places

Kaynakça

1. Akbulut, T. M., & Ekşi Akbulut, D. (2008). Bir Kentin İmajını Değiştirmek: Simge Yapılar ve Turizm Sektörüne Etkisi. Turizm ve Mimarlık 2 Sempozyumu: 141-145.
2. Aktaş, A. (2016). Göç ve Modernleşme Bağlamında Siirt'te Değişen Kent Kimliği. Siirt Üniversitesi İlahiyat Fakultesi Dergisi, 79-100.
3. Akturan, U., & Oğuztimur, S. (2016). Kent Markalaşması Kavramının İçeriği ve Gelişimi: Farklı Disiplinler Farklı Yaklaşımlar. Şehir Plancıları Odası, 117-129.
4. Bertan, S. (2009). Turizmin Çevre Üzerinde Yarattığı Etkiler: Pamukkale Örneği. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 204-214.
5. Bingöl, B. (2017). Kent Mobilyalarının Kentsel Mekanlarda Kent Kimliği ile İlişkilendirilmesi : Isparta Kaymakkapı Meydanı Örneği. İleri Teknoloji Bilimleri Dergisi, 193-202.
6. Bitirim Okmeydan, S. (2018). Marka Kent Olmaya Giden Yol: İzmir’de Kent Markası Çalışan İletişim Akademisyenlerine Yönelik Bir Araştırma. The Journal of International Scientific Researches , 111-134.
7. Deniz, T., & Yıldırım Kalem, M. (2018). Turizm Coğrafyası: Çalışmalar, Sorunlar ve Yaklaşımlar. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 41-54.
8. Doğanay, H., & Zaman, S. (2016). Türkiye Turizm Coğrafyası. Erzurum: Pegem Akademi Yayınları.

9. Düzenli, T., Mumcu, S., & Yılmaz, S. (2019). Kent Kimliğine Simgesel Peyzajın Etkisi. The Turkish Online Journal of Design, Art and Communication - TOJDAC, 438-448.
10. Emekli, G. (2002). Turizm, Doğu Anadolu ve Ağrı Dağı. Iğdır Valiliği Yayınları. Iğdır.
11. Everest, A., & Yılmaz, L. (2019). Mersin Kent Kimliği, Gelenek ve Yenilik : Mersin'de Kent Ekolojisi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi (ASEAD), 30-53.
12. Gezimanya. (2019). Gezimanya. (2019). https://gezimanya.com/strazburg >. Son erişim 13 Ekim.2019.
13. Güler, T., Şahnagil, S., & Güler, H. (2016). Kent Kimliğinin Oluşturulmasında Kültürel Unsurların Önemi : Balıkesir Üzerine Bir İnceleme. Ekonomi, Sosyoloji ve Politika Dergisi, 85-104.
14. Karadağ, A., & Mirioğlu, G. (2014). Türkiye'de Kentsel Dönüşüm Politikaları ve Uygulamaları Üzerine Coğrafi Değerlendirmeler : İzmir Örneği. Ege Coğrafya Dergisi, 41-57.
15. Kavaratzis, M. (2007). City marketing: The past, the present. Geography Compass 1 (3), 695-712.
16. Kaypak, Ş. (2010). Antakya'nın Kent Kimliği Açısından İrdelenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 373-392.
17. Kervankıran, İ., & Çuhadar, M. (2014). Turizm Rotalarının Oluşturulmasında Coğrafi Bilgi Sistemlerinin Önemi. Turizm Rotalarının Oluşturulmasında Coğrafi Bilgi Sistemlerinin Önemi. III. Disiplinlerarası Turizm Araştırmaları Kongresi: 576-589. Kuşadası, Aydın
18. Kılınç, G. (2010). Roma Dönemi Floransa Kenti ve Günümüze Gelen İzleri.Yıldız Teknik Üniversitesi Basılmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul
19. Martin, A. (2019). Anholt-GfK CBI pressrelease. GFK: https://www.gfk.com/fileadmin/user_upload/dyna_content/GB/documents/Press_Releases/2018/20180130_Anholt-GfK_CBI_2017_press_release_UK.pdf > Son erişim 2 Ekim 2019.
20. Özgüç, N. (2015). Turizm Coğrafyası, İstanbul: Çantay Kitabevi.
21. Özgür, E., & Yasak, Ü. (2009). Şehir İçi İkametgâh Hareketliliğine Kuramsal Bir Bakış . Coğrafi Bilimler Dergisi, 39-50.
22. Polat, S., Aktaş Polat, S., & Halis, M. (2013). Kent Kimliği Kapsamında Festivallerin Değerlendirilmesi: Uluslararası Altın Safran Film Festivali Örneği. Turizm ve Araştırma Dergisi, 69-85.
23. Pike, S. (2005). Tourism Destination Branding Complexity . Journal of Product & Brand Management, 1-4.
24. Plaza, B. (2007). The Bilbao effect (Guggenheim Museum Bilbao). Munich Personal RePEc Archive, 1-6.
25. Polat, S., Aktaş Polat, S., & Halis, M. (2013). Kent Kimliği Kapsamında Festivallerin Değerlendirilmesi: Uluslararası Altın Safran Film Festivali Örneği. Turizm ve Araştırma Dergisi, 69-85.
26. Polat, S., Aktaş Polat, S., & Halis, M. (2013). Kent Kimliği Kapsamında Festivallerin Değerlendirilmesi: Uluslararası Altın Safran Film Festivali Örneği. Turizm ve Araştırma Dergisi, 69-85.
27. Sequeira, T., & Nunes, P. (2008). Does Tourism Influence Economic Growth? A Dynamic Panel Data Approach. Applied Economics, 1-29.
28. Smith, V., & Eadington , W. (1992). Tourism Alternatives: Potentials and Problems in the Development of Tourism. University of Pennsylvania Press. Pennsylvania.
29. Statista. (2020). Statista. Statista Web Sitesi: Son erişim 25 Şubat 2020.
30. Theng, S., Qiong, X., & Tatar, C. (2015). Mass Tourism vs Alternative Tourism? Challenges and New Positionings. Études caribéennes, 1-7.
31. Turgut, H., Yavuz Özalp, A., & Erdoğan, A. (2012). Artvin İlinde Doğal Çevrenin Kent Kimliğine Etkileri. Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakultesi Dergisi, 172-180.
32. Yalım, F. (2018). Yavaş Şehir (Cittaslow) Hareketi Ekseninde Kent Markalaşması ve Kent İletişimi: Kırklareli "Vize" Yavaş Şehir Örneği. Trakya Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 1-28.
33. Yıldız, Z. (2011). Turizm Sektörünün Gelişimi ve İstihdam Üzerindeki Etkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 54-71.
34. Young, C., & Kaczmarek, S. (2008). The Socialist Past and Postsocial Urban İdentify in Central and Eastern Europe : The Case of Lodz, Poland. European Urban and Regional Studies, 53-70.