Kistik fibrozis yenidoğan taraması sonrası yönlendirilen bebeklerin değerlendirilmesi: dört yıllık tek merkez deneyimi
Öz
Giriş:
Kistik fibrozis (KF), yaşam
kalitesini ve süresini olumsuz yönde etkileyen kalıtsal bir hastalıktır. Ülkemizde
yenidoğan taraması topuk kanında bakılan immün reaktif tripsinojen (IRT) düzeyi
yüksek bulunan bebeklerde ter testi (TT) yapılarak uygulanmaktadır. Bu
çalışmada ulusal yenidoğan taraması nedeniyle merkezimize yönlendirilen
bebeklerin TT yapılma ve değerlendirilme sürecinde elde ettiğimiz verileri
sunmayı amaçladık.
Gereç ve yöntemler:
Bu retrospektif çalışmada Ocak 2015 -
Ocak 2019 arasında merkezimize KF yenidoğan tarama testi pozitifliği nedeniyle
yönlendirilen bebeklerin klinik verileri, TT ve kistik fibrozis transmembran regülatör (KFTR)
geni mutasyon analizi sonuçları araştırıldı. Terde klor testi (TKT) <30 mmol/L
olanlar normal, 30-59 mmol/L olanlar şüpheli yüksek, ≥60 mmol/L olanlar yüksek
olarak değerlendirildi. İlk TKT’de yetersiz ter elde edilmesine veya geçersiz sonuca (TKT<10 mmol/L)
rağmen ikinci TT yapılamayan bebekler çalışmaya dahil edilmedi.
Bulgular:
Çalışma grubunu toplam 184 bebek [kız/erkek 113/71 (%61,4/%38,6)] oluşturdu. Başvuru süreleri ortancası postnatal 26 (9-98) gün, ortalama gestasyon haftası 39±1,75 hafta, ortalama doğum ağırlıkları 3300±432 gr idi. Tamamı ilk dışkısını ilk 48 saat içinde yapmıştı. Beşinde (%3,6) uzamış sarılık, ikisinde (%1,4) yenidoğan pnömonisi vardı. Yedi bebeğin (%5) kilo alımı yetersizdi. Fizik incelemede KF bulgusu olan bebek yoktu. Toplam 153 bebeğin (%83,1) ilk TKT sonucu normal, birinin (%0,5) yüksek, dokuzunun (%4,9) şüpheli yüksekti. Otuzbir hastada TKT geçersiz sonuç, yetersiz ter miktarı, yüksek/şüpheli yüksek sonuç nedeniyle tekrarlandı. Sonuç olarak 178 bebeğin (%96,7) TKT sonucu normaldi. Altı bebeğin (%3,3) ikinci TKT yüksek (n=2)/şüpheli yüksekti (n=4). KFTR mutasyon analizinde bir bebekte F508 homozigot delesyonu, üç bebekte 5T/7T/9T polimorfizmi saptandı. Bu bebeklerin üçüne tedavi başlanıldı, üçü tedavisiz izleme alındı.
Tartışma:
KF hastalarını erken dönemde saptayıp tedavilerine başlanmasını sağlayarak mortalite ve morbiditede azalma sağlaması beklenen yenidoğan taraması bunu ancak standardize TT uygulanması ve sonuçların dikkatli yorumlanması ile sağlayabilecektir. TT uygulayan merkezlerin TT yöntemlerini ve sonuçlarını içeren verileri paylaşması sistemin otokontrolünü sağlamak açısından önemlidir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- KAYNAKLAR: 1) Boyle MP, De Boeck K. A new era in the treatment of cystic fibrosis: correction of the underlying CFTR defect. Lancet Respir Med. 2013;1(2):158-63.
- 2) Cystic Fibrosis Mutation Database. http://www.genet.sickkids.on.ca/Home.htlm2013. Accessed Jan 14, 2019.
- 3) Southern KW, Munck A, Pollitt R, Travert G, Zanolla L, Dankert-Roelse J, et al. A survey of newborn screening for cystic fibrosis in Europe. J Cyst Fibros. 2007;6:57–65.
- 4) Uslu HS, Zübarioğlu AU, Bülbül A. Neonatoloji Perspektifinden Selektif Metabolik Tarama Testleri. Selective Metabolic Screening from a Neonatology Perspective. JAREM 2015; 5: 39-46.
- 5) Paranjape SM, Mogayzel PJ Jr. Cystic fibrosis. Pediatr Rev. 2014;35(5):194-205.
- 6) Türk Toraks Derneği Kistik Fibrozis Tanı ve Tedavi Rehberi. Türk Toraks Dergisi 2011; 12:2. https://www.toraks.org.tr/book.aspx?list=1078&menu=222&menu=222
- 7) Farrell PM, White TB, Howenstine MS, Munck A, Parad RB, Rosenfeld M, et al. Diagnosis of Cystic Fibrosis in Screened Populations. J Pediatr. 2017;181S:S33-S44.e2.
- 8) Cystic Fibrosis Foundation. 2012 Annual Data Report. Bethesda, MD: Cystic Fibrosis Foundation Patient Registry; 2013.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İç Hastalıkları
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Gizem Özcan
Bu kişi benim
0000-0001-9063-4063
Türkiye
Döndü Nilay Yıldırım
Bu kişi benim
0000-0001-6512-2437
Türkiye
Fatih Günay
Bu kişi benim
0000-0003-2051-8176
Türkiye
Nazan Çobanoğlu
Bu kişi benim
0000-0002-3686-2927
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Temmuz 2019
Gönderilme Tarihi
2 Mart 2019
Kabul Tarihi
19 Haziran 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 13 Sayı: 4