The Effect of Socio-Demographic Characteristics and Nutrition on Diarrhea: A Case-Control Study

Öz

Objective: Diarrhea is one of the most important causes of morbidity and mortality in childhood. In this study, possible effects of sociodemographic characteristics and the nutrition pattern on the prevention of diarrhea in children aged 6-24 months have been studied by investigating the frequency and quantities of pre-probiotic consumption.Material and Methods: In this case-control study, children aged 6-24 months who presented with complaints of diarrhea to a university hospital constituted the case group. Children in the same age group who were followed in the well child clinic and did not complain of diarrhea constituted the control group. After obtaining verbal consent from the mothers, data were collected by a questionnaire including items regarding the sociodemographic characteristics of the children and the frequency and daily amount of natural foods with pre-probiotics they consumed.Results: A total of 226 children were enrolled in the study. The case and control groups were found to be similar regarding body weight, sex, and age. We found that children with mothers or fathers educated eight years or less were more at risk of diarrhea. It was also found that children of mothers aged 29 years and younger were 3.48 times more likely to have diarrheal illness. A low socioeconomic level was also a risk factor for diarrhea. It was found that milk, kashar cheese, dry beans, chickpeas, leeks, homemade cakes, and chocolates were consumed more frequently in the diarrhea group than the control group. However, daily consumption amounts of yogurt, dry bean, chickpea, lentil and onion for the children in the control group were significantly higher than the diarrhea group Conclusion: As a result of this study, children of mothers younger than 29 years of age, children with low parental education level and from families with low socioeconomic level were found to be at risk for developing diarrhea. Although we could not say that the consumption of natural foods containing pre-probiotics inhibits the development of diarrhea at the end of this study, we think that it may be a pioneer for carrying out wider studies on this subject.

Anahtar Kelimeler

• Child, Diarrhea, Socio-demographic characteristics, Prebiotics, Probiotics

Sosyodemografik Özellikler ve Beslenme Örüntüsünün İshalli Hastalıklara Etkisi: Olgu-Kontrol Çalışması

Öz

Amaç: İshal çocukluk çağının en önemli morbidite ve mortalite nedenlerinden birisidir. Çalışmada ishal şikâyeti ile başvuran 6-24 aylık çocukların pre-probiyotikli besin kullanım sıklıkları ve miktarları araştırılarak, ishalin önlenmesinde sosyodemografik özellikler ile beslenme örüntüsünün olası etkileri araştırıldı.Gereç ve Yöntemler: Olgu-kontrol tipinde bir araştırma olan çalışmada bir üniversite hastanesine ishal şikâyeti ile başvuran 6-24 aylık çocuklar olgu grubunu oluşturdu. Sağlam çocuk polikliniğinde takip edilmekte olan ve ishal şikâyeti olmayan aynı yaş grubundaki çocuklar kontrol grubunu oluşturdu. Annelerin çalışmaya katılımı konusunda sözlü oluru alındıktan sonra sosyodemografik özellikler ve pre-probiyotik içeren doğal gıdaların tüketiminin sorgulandığı bir anket uygulandı. Elde edilen sonuçlar birbiriyle karşılaştırıldı.Bulgular: Çalışmaya toplam 226 çocuk alındı. Çalışmaya katılan olgu ve kontrol grupları yaş, cinsiyet ve yaşa göre vücut ağırlığı yönünden benzer bulundu. 8 yıldan az eğitim görmüş anne ve babaların çocuklarında ishal riski daha fazla bulundu. Yirmi dokuz yaş ve daha genç annelerin çocuklarının ishalli hastalıklara yakalanma riskleri 3.48 kat fazla bulundu. Düşük sosyoekonomik düzey de ishal için bir risk faktörüydü. Çocukların beslenme örüntüleri incelendiğinde süt, kaşar peyniri, kuru fasulye, nohut, pırasa, ev yapımı kek ve çikolatanın kontrol grubunda ishal grubuna göre daha sık tüketildiği bulundu. Bununla birlikte kontrol grubundaki çocukların yoğurt, kuru fasülye, nohut, mercimek ve soğan günlük tüketim miktarları ishal grubuna göre anlamlı yüksekti.Sonuç: Çalışma sonucunda 29 yaşından genç annesi, düşük anne baba eğitim düzeyi olan ve sosyoekonomik düzeyi düşük ailede yaşayan çocuklar ishal gelişimi için riskli bulundu. Pre-probiyotik içeren doğal gıdaların tüketilmesinin ishal gelişimini engellediği bu çalışma sonunda söylenemezse de bu konu ile ilgili daha geniş çalışmaların yapılması için öncü olabileceğini düşünmekteyiz.

Anahtar Kelimeler

• Çocuk, İshal, Sosyodemografik özellikler, Prebiyotikler, Probiyotikler

Kaynakça

1. Bhutta ZA. Acute gastroenteritis in children. In Kliegman RM, Stanton BF, St Geme JW, Schor NF, Behrman RE (eds). Nelson Textbook of Pediatrics. 19th ed. Philadelphia: Saunders Elsevier, 2011:1323-38.
2. World Health Organization. The treatment of diarrhoea: A manual for physicians and other senior health workers, 4th rev. Geneva: WHO, 2005.
3. King CK, Glass R, Bresee JS, Duggan C; Centers for Disease Control and Prevention. Managing acute gastroenteritis among children. Oral rehydration, maintenance, and nutritional therapy. MMWR 2003; 52:1-16.
4. Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü. Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması, 2008. Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü, Sağlık Bakanlığı Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü, Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı ve TÜBİTAK, Ankara: 2009
5. Özmert E, Yurdakök K. Dünyada ve Türkiye’de ishalli hastalıklar. Katkı Pediatri Dergisi 2000;21:1-5.
6. Çoşkun T. Pre-, pro- ve sinbiyotikler. Katkı Pediatri Dergisi 2004;26:151-98.
7. Gibson GR. Prebiotics. Best Pract Res Clin Gastroenterol 2004;18:287- 98.
8. İnanç N, Şahin H, Çiçek B. Probiyotik ve prebiyotiklerin sağlık üzerine etkileri. Erciyes Tıp Dergisi 2005;27:122-7.