Kistik Fibrozisli Çocukların Annelerinde Psikiyatrik Belirti, Ebeveynlik Tutumları ve Baş Etme Becerileri
Öz
Amaç: Kistik Fibrozis (KF), hem çocuğu hem aile sistemini etkileyen kronik bir hastalıktır. Hastalığın getirdiği yükle birlikte
ailenin ruhsal durumu etkilenebilmekte, aile işlevlerinde sorunlar yaşanabilmektedir. Baş etme becerileri, kişinin ruhsal
uyumunu belirlemede önemlidir. Çalışmada, KF tanısı ile izlenen çocukların annelerinde psikiyatrik belirtiler, ebeveynlik
tutumları ve baş etme becerilerinin değerlendirilmesi ve psikiyatrik belirtiler ile baş etme becerileri, ebeveynlik tutumlarının
ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya KF tanısıyla izlenen 35 çocuğun annesi ve polikliniklere akut nedenlerle başvuran ve
kronik hastalığa sahip çocuğu olmayan 40 anne alınmıştır. Annelerin değerlendirilmesinde Belirti Tarama Listesi, Başa
Çıkma Tutumları Ölçeği ve Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutumu Ölçeği ve sosyodemografik bilgi formu kullanılmıştır.
Bulgular: KF’li çocukların annelerinde Belirti Tarama Listesiyle belirlenen tüm puanlar kontrol grubundan yüksek bulundu.
Bunun yanı sıra, bu annelerin aşırı koruyuculuk ve sıkı disiplin puanları da yüksekti. Başa Çıkma Tutumları Ölçeğinde
soruna odaklanma ve duyguları açığa vurma, inkâr, dini olarak başa çıkma ve kabullenme alt ölçek puanları
KF’li çocukların annelerinde kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunurken; şakaya vurma,
duygusal sosyal destek kullanımı ve plan yapma alt ölçekler puanları ise KF’li çocukların annelerinde daha düşük olarak
saptandı. KF’li çocukların annelerinde Belirti Tarama Listesi-Genel Belirti Düzeyi kesim noktası “1” olarak alındığında,
psikopatolojiyle uyumlu puan alan KF’li çocukların annelerinde, ev kadınlığı rolünü reddetme ve evlilik çatışması puanları
psikopatolojiyle uyumlu puan almayan annelere göre yüksek bulundu. Belirti Tarama Listesi- Genel Belirti Düzeyine göre
muhtemel psikopatolojisi olan KF tanılı çocukların annelerinde Başa Çıkma Tutumları da değerlendirildi. Bu annelerde
zihinsel boş verme, inkar, duygusal sosyal destek kullanımı ve uyum bozan başa çıkma yollarına ilişkin puanları istatistiksel
olarak daha yüksek düzeydeydi.
Sonuç: Çocukları KF tanısı ile izlenen annelerde hem baş etme becerileri ve evlilik ilişkisi hem de ruhsal sağlık olumsuz
olarak etkilenmektedir. Ülkemizde KF’li çocuğa sahip annelerin baş etme becerilerini geliştirecek ve psikososyal destek
sağlayacak çalışmalara gereksinim bulunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Hodgkinson R, Lester H. Stresses and coping strategies of mothers living with a child with cystic fibrosis: Implications for nursing professionals. J Adv Nurs 2002;39:377-83.
- 2. Besier T, Born A, Henrich G, Hinz A, Quittner A, Goldbeck L. Anxiety, depression, and life satisfaction in parents caring for children with cystic fibrosis. Pediatr Pulmonol 2011;46: 672-82.
- 3. McClellan CB, Cohen LL. Family functioning in children with chronic illness compared with healthy controls: A critical review. J Pediatr 2007;150:221-3, 223.e1-2.
- 4. Besier T, Goldbeck L. Anxiety and depression in adolescents with CF and their caregivers. J of Cyst Fibros 2011;10:435-42.
- 5. Smith BA, Modi AC, Quittner AL, Wood BL. Depressive symptoms in children with cystic fibrosis and parents and its effects on adherence to airway clearance. Pediatr Pulmonol 2010;45:756-63.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İç Hastalıkları
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2018
Gönderilme Tarihi
22 Ağustos 2017
Kabul Tarihi
18 Ekim 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 12 Sayı: 4