İHTİRASIN GÖLGESİNDE BİR ÇAĞATAYLI HÜKÜMDARI: BARAK VE SİYASÎ-ASKERÎ FAALİYETLERİ (1266-1271)

Bu çalışmada, 1266-1271 yılları arasında Çağataylı Hanlığı tahtında oturan Barak’ın siyasî ve askerî olayları ele alınacaktır. Barak, yedinci Çağataylı hükümdarı olarak 1266 yılında tahta oturmuştur. Onun tahta oturduğu tarihler Moğol İmparatorluğu’nun şubeleri arasında mücadeleler yaşanmaktaydı. Fakat Ögeday’ın soyundan olan Kaydu, onun bu ani yükselişi karşısında kendisine tabi olmasını istemesi üzerine iki taraf arasında bir seri savaş yaşanmıştır. Barak, her ne kadar ilk büyük savaşta Kaydu’yu mağlup etmeyi başarmışsa da Altın Orda’nın desteğini alan Kaydu karşındaki ikinci savaşta yenilip geri çekilmek zorunda kalmıştır. Bu sebeple Barak’ın ileride tehlike arz edebileceğini düşünen Kaydu ve Altın Orda hükümdarı Mönge Timur, onunla uzlaşıp İlhanlı toprağı Horasan’a karşı bir sefer için teşvik etmişlerdir. Barak da bunu uygun bulup Horasan’ı işgale başlamıştır. Fakat İlhanlı hükümdarı Abâkâ Han’ın büyük bir ordu ile çıkıp gelmesi ve ardından etrafındaki bazı emirlerin onu yalnız bırakması neticesinde Herat yakınlarına yapılan savaşta İlhanlılara yenildiği gibi ordusunu da büyük bir oranda kaybetmiştir. Barak’ın yaklaşık beş yıllık iktidarı, devletini dört bir yandan kuşatmış diğer Moğol şubeleri ile mücadelelerle geçmiş ve ardından İlhanlılar karşısında büyük bir yenilgi alarak devletini daha da zayıflatmıştır.