Araştırma Makalesi

OĞUZLARIN DİNİ KAHRAMANLIK DESTANI SALTUKNAME

Cilt: 123 Sayı: 243 16 Aralık 2019
  • Aybeniz Rahimova
PDF İndir
TR

OĞUZLARIN DİNİ KAHRAMANLIK DESTANI SALTUKNAME

Öz

“Saltukname” Oğuzların-Türkiye ve Azerbaycan Türklerinin ortak dini kahramanlık destanlarından biri olup, 13. yüzyılda Anadolu’da, Rumeli’de vd. bölgelerde İslam’ın yayılması uğruna savaşlar yapan Alperen Sarı Saltuk’la ilgili zaman içinde ortaya çıkarak, toplumların belleğinde kendine yer bulan efsanelerin ve menkibelerin bir araya toplanması sonucu ortaya çıkmış değerli bir halk edebiyatı anıtıdır. 15. yüzyılda Osmanlı padişahı Fatih Sultan Mehmet’in oğlu Cem Sultan’ın emri üzerine Ebü’l Hayır isimli bir yazar çeşitli bölgelerden Sarı Saltuk’la ilgili rivayetleri derleyerek üç ciltlik “Saltukname”yi kaleme almıştır. Eserde asıl ismi Şerif Hızır olan kahramanın dünyaya gelişinden şehadetine kadar hayatının önemli anları, İslam dinini yayma uğruna vermiş olduğu mücadele aydınlatılıyor. Sarı Saltuk, Anadolu’yu, Rumeli’yi, Firengistan’ı, Mısır’ı, Türkistan’ı vd. ülkeleri fethediyor, sayısız kahramanlık örnekleri sergiliyor, gittiği her yerde İslam’ın bayrağını yücelerde tutuyor. Destanda reel tarihi mekanların ve şahsiyetlerin yanı sıra efsanevi mekan ve imgelere de rastlanmaktadır. Eserin lisanı halk diline yakın olup kimi durumlarda “Dedem Korkud’un Kitabı”nın dilini andırmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. AKALIN, Şükrü Haluk: “Ebu’l Hayr-i Rumi’nin Saltuknamesi”, Türk Kültürü Araştırmaları, Prof. Dr. Zeynep Korkmaz’a Armağan, Yıl: XXXII/2, Ankara Üniversitesi Basımevi, Ankara 1996.
  2. DEMİR, Necati - ERDEM, Dursun: “Ön söz”, Saltukname (Saltuk Gazi Destanı), Cilt: I-II-III, Enes Basım Yayını Matbaacılık, İstanbul.
  3. GARBUZOVA, V.S.: Skazaniyeo Melike Danişmende, İstoriko-Filologiçeskiye Issledovaniya, İzdatelstvo Vostoçnoy Literaturı, Moskva 1959.
  4. HACIYEV, Tovfik (Haz)., Kitab-ı Dede Korkud, Önder Yayınevi, Bakü 2004.
  5. İslam Ansiklopedisi, Cilt: 10, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul 1964.
  6. RAHİMOVA, Aybeniz (Haz.): Kitab-i Battal Gazi, Nurlan Yayınevi, Bakü 2009.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Edebi Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Aybeniz Rahimova Bu kişi benim
Azerbaijan

Yayımlanma Tarihi

16 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

13 Eylül 2019

Kabul Tarihi

15 Kasım 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 123 Sayı: 243

Kaynak Göster

APA
Rahimova, A. (2019). OĞUZLARIN DİNİ KAHRAMANLIK DESTANI SALTUKNAME. Türk Dünyası Araştırmaları, 123(243), 241-250. https://izlik.org/JA75SD85FT
AMA
1.Rahimova A. OĞUZLARIN DİNİ KAHRAMANLIK DESTANI SALTUKNAME. TDA. 2019;123(243):241-250. https://izlik.org/JA75SD85FT
Chicago
Rahimova, Aybeniz. 2019. “OĞUZLARIN DİNİ KAHRAMANLIK DESTANI SALTUKNAME”. Türk Dünyası Araştırmaları 123 (243): 241-50. https://izlik.org/JA75SD85FT.
EndNote
Rahimova A (01 Aralık 2019) OĞUZLARIN DİNİ KAHRAMANLIK DESTANI SALTUKNAME. Türk Dünyası Araştırmaları 123 243 241–250.
IEEE
[1]A. Rahimova, “OĞUZLARIN DİNİ KAHRAMANLIK DESTANI SALTUKNAME”, TDA, c. 123, sy 243, ss. 241–250, Ara. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA75SD85FT
ISNAD
Rahimova, Aybeniz. “OĞUZLARIN DİNİ KAHRAMANLIK DESTANI SALTUKNAME”. Türk Dünyası Araştırmaları 123/243 (01 Aralık 2019): 241-250. https://izlik.org/JA75SD85FT.
JAMA
1.Rahimova A. OĞUZLARIN DİNİ KAHRAMANLIK DESTANI SALTUKNAME. TDA. 2019;123:241–250.
MLA
Rahimova, Aybeniz. “OĞUZLARIN DİNİ KAHRAMANLIK DESTANI SALTUKNAME”. Türk Dünyası Araştırmaları, c. 123, sy 243, Aralık 2019, ss. 241-50, https://izlik.org/JA75SD85FT.
Vancouver
1.Aybeniz Rahimova. OĞUZLARIN DİNİ KAHRAMANLIK DESTANI SALTUKNAME. TDA [Internet]. 01 Aralık 2019;123(243):241-50. Erişim adresi: https://izlik.org/JA75SD85FT