Araştırma Makalesi

27 MAYIS 1960 SONRASI MERKEZ SAĞDA BİR SİYASAL AKTÖR OLARAK FERRUH BOZBEYLİ VE DEMOKRATİK SAĞ DÜŞÜNCESİ

Cilt: 126 Sayı: 248 31 Ekim 2020
PDF İndir

27 MAYIS 1960 SONRASI MERKEZ SAĞDA BİR SİYASAL AKTÖR OLARAK FERRUH BOZBEYLİ VE DEMOKRATİK SAĞ DÜŞÜNCESİ

Öz

Tek Parti dönemi Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) içerisinden çıkan isimlerce kurulan Demokrat Parti (DP) Türkiye’yi 1950-1960 yılları arasında tek başına yönetti. DP’nin 10 yıllık iktidarı boyunca ortaya koyduğu birçok uygulama toplumda ciddi tartışmaya sebep oldu. 27 Mayıs 1960 darbesi DP’yi zorunlu olarak kapatırken, 27 Mayıs sonrasında kurulan Adalet Partisi (AP), kapatılan DP’nin mirasına sahip çıkma iddiasıyla siyasi faaliyete girişti. Kuruluşunda kadro ve ideoloji anlamında homojen nitelik taşımayan AP bu iddiasına 1965-1971 döneminde Türkiye’yi tek başına yöneterek gerçeklik kazandırdı. Ancak 1969 seçimleri sonrası AP içerisindeki parti içi muhalefet AP lideri Süleyman Demirel’i ülkede ve partide tek adamlık anlayışı kurmakla itham etti. AP’den ihraç edilenler Ferruh Bozbeyli liderliğinde Demokratik Parti (Dp)’yi kurdu. Dp, 1970-1980 döneminde 27 Mayıs’ın kapattığı DP’nin “946 Ruhu” nu temsil ettiği iddiasıyla faaliyette bulunan merkez sağ parti idi. Söz konusu dönemde Dp merkez sağın ana eğilimlerini temsil etmekle birlikte içinden çıktığı AP’den daha geleneksel ve muhafazakâr bir siyasal parti olma özelliği taşıdı. Türkiye’nin 1970’li yıllarında Bozbeyli siyasal yelpazedeki yerlerini “Demokratik Sağ” olarak tanımladı. Bu dönemde “Demokratik Sağ” kavramı ile Bozbeyli bir yandan Türk sağının geleneksel kodlarını sahiplenirken diğer yandan da aşırılıkçı eğilimlere karşı yeni sağ bir ideolojinin de temellerini atmaya çalışmıştı. Başka bir şekilde söylemek gerekirse Bozbeyli bu çabasında Soğuk Savaş dönemi gerçeği olan Türk-İslam Sentezi yaklaşımını Kemalist ideoloji ile dengelemeyi hedeflemişti.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. TBMM Arşivi Millet Meclisi Tutanak Dergisi (1961-1977)
  2. Tarihe Düşülen Notlar-3 Meclis Başkanları ve Genel Kurul Konuşmaları (1920-2013), TBMM Başkanlığı Yayınları, Ankara, 2013.
  3. 72’ler Hareketi ve Demokratik Pati, Ajans-Türk Matbaacılık Sanayi, Ankara, 1971.
  4. Demokratik Parti Tüzük ve Program, Ajans-Türk Matbaacılık Sanayi, Ankara, 1970.
  5. Demokratik Parti Seçim Beyannamesi: 946 Hareketinin Mana ve Felsefesi Etrafında Elele, Ajans-Türk Matbaacılık Sanayi, Ankara, 1973. Ahmad, Feroz: Modern Türkiye’nin Oluşumu, Kaynak Yayınları, İstanbul, 2006.
  6. Akyaz, Doğan: Askeri Müdahalelerin Orduya Etkisi, İletişim Yayınları, İstanbul, 2002.
  7. Albayrak, Mustafa: Türk Siyasi Tarihinde Demokrat Parti (1946-1960), Phoenix Yay., Ankara, 2004.
  8. Arslan, Murat: Süleyman Demirel, İletişim Yayınları, İstanbul, 2019.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Ekim 2020

Gönderilme Tarihi

24 Temmuz 2020

Kabul Tarihi

2 Ekim 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 126 Sayı: 248

Kaynak Göster

APA
Karataş, M. (2020). 27 MAYIS 1960 SONRASI MERKEZ SAĞDA BİR SİYASAL AKTÖR OLARAK FERRUH BOZBEYLİ VE DEMOKRATİK SAĞ DÜŞÜNCESİ. Türk Dünyası Araştırmaları, 126(248), 211-230. https://izlik.org/JA44UC79RB
AMA
1.Karataş M. 27 MAYIS 1960 SONRASI MERKEZ SAĞDA BİR SİYASAL AKTÖR OLARAK FERRUH BOZBEYLİ VE DEMOKRATİK SAĞ DÜŞÜNCESİ. TDA. 2020;126(248):211-230. https://izlik.org/JA44UC79RB
Chicago
Karataş, Murat. 2020. “27 MAYIS 1960 SONRASI MERKEZ SAĞDA BİR SİYASAL AKTÖR OLARAK FERRUH BOZBEYLİ VE DEMOKRATİK SAĞ DÜŞÜNCESİ”. Türk Dünyası Araştırmaları 126 (248): 211-30. https://izlik.org/JA44UC79RB.
EndNote
Karataş M (01 Ekim 2020) 27 MAYIS 1960 SONRASI MERKEZ SAĞDA BİR SİYASAL AKTÖR OLARAK FERRUH BOZBEYLİ VE DEMOKRATİK SAĞ DÜŞÜNCESİ. Türk Dünyası Araştırmaları 126 248 211–230.
IEEE
[1]M. Karataş, “27 MAYIS 1960 SONRASI MERKEZ SAĞDA BİR SİYASAL AKTÖR OLARAK FERRUH BOZBEYLİ VE DEMOKRATİK SAĞ DÜŞÜNCESİ”, TDA, c. 126, sy 248, ss. 211–230, Eki. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA44UC79RB
ISNAD
Karataş, Murat. “27 MAYIS 1960 SONRASI MERKEZ SAĞDA BİR SİYASAL AKTÖR OLARAK FERRUH BOZBEYLİ VE DEMOKRATİK SAĞ DÜŞÜNCESİ”. Türk Dünyası Araştırmaları 126/248 (01 Ekim 2020): 211-230. https://izlik.org/JA44UC79RB.
JAMA
1.Karataş M. 27 MAYIS 1960 SONRASI MERKEZ SAĞDA BİR SİYASAL AKTÖR OLARAK FERRUH BOZBEYLİ VE DEMOKRATİK SAĞ DÜŞÜNCESİ. TDA. 2020;126:211–230.
MLA
Karataş, Murat. “27 MAYIS 1960 SONRASI MERKEZ SAĞDA BİR SİYASAL AKTÖR OLARAK FERRUH BOZBEYLİ VE DEMOKRATİK SAĞ DÜŞÜNCESİ”. Türk Dünyası Araştırmaları, c. 126, sy 248, Ekim 2020, ss. 211-30, https://izlik.org/JA44UC79RB.
Vancouver
1.Murat Karataş. 27 MAYIS 1960 SONRASI MERKEZ SAĞDA BİR SİYASAL AKTÖR OLARAK FERRUH BOZBEYLİ VE DEMOKRATİK SAĞ DÜŞÜNCESİ. TDA [Internet]. 01 Ekim 2020;126(248):211-30. Erişim adresi: https://izlik.org/JA44UC79RB