EN
TR
JAMES MORIER’LE 1809 YAZINDA ERZURUM’DAN AMASYA’YA SEYAHAT
Öz
Hacı Baba romanlarıyla ünlenen İngiliz yazar James Justinian Morier 1809’da İran’daki ilk diplomatik görevini tamamlayıp 7 Mayıs 1809 tarihinde Tahran’dan ayrılmıştır. İngiltere yolculuğunda sırasıyla Erzurum (15 Haziran), İstanbul (18 Temmuz) ve İzmir (7 Eylül) gibi şehirlerde duraklamış; buradan H.M.S. Success gemisiyle Malta’ya geçmiştir. H.M.S Formidable gemisine binip Kasım 1809’da Plymouth’a dönmüştür. Yazarın bu seyahatine ait gözlem ve deneyimlerini içeren A Journey through Persia, Armenia and Asia Minor to Constantinople, in the years 1808 and 1809 başlığını taşıyan eseri 1812’de yayımlanmıştır. Bu, aynı zamanda hayatı boyunca çok sayıda eserin sahibi olan diplomatın ilk yazarlık deneyimi olmuştur.
Bu çalışmanın giriş kısmında, James Justinian Morier’in hayatı, seyahatnameleri ve İran yolculuğunun arka planı ele alınmıştır. Böylece, İran ve Türkiye üzerine önemli eserleri olan Morier hakkında ilk Türkçe biyografi çalışması ortaya konmuştur. Çalışmanın sonraki bölümlerinde yazarın seyahatleri ve İran’dan ayrılışı değerlendirilmiştir. Ardından yazarın Erzurum-İstanbul gezi notları eksiksiz olarak aktarılmış; son olarak yazarın Amasya’dan İstanbul’a gerçekleştirdiği yolculuk özetlenmiştir. Çalışma için yazar hakkında İngiliz literatüründe bulunan birçok çalışmadan yararlanılmıştır. Böylece Türkiye tarihinin aydınlatılmasında yabancı, bilhassa Batılı, seyyahların tanıtımına yeni bir katkı sunulması düşünülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- “James Justinian Morier (1780-1849)”, Chambers’s Cyclopaedia of English Literature A History Critical and Biographical of Authors in the English Tongue from the Earliest Times Till the Present Day, with Specimens of Their Writing, vol. II, David Patrick, New Edt., W. &R. Chambers Limited, Edinburgh 1906, s. 783-787.
- “James Justinian Morier (1780-1849)”, Library of the World’s Best Literaure, vol. XVIII (edt. Charles Dudley Warner vd.), R. S. Peale and J. A. Hill, Newyork 1897, s. 10304-10317.
- “Morier, James Justinian (1780?-1849)”, Dictionary of National Bibliography, edt. Sidney Lee, vol. XXXIX, Smith, Elder & Co., London 1894, s. 53-54.
- Abū al-Ḥasan Khān Īlchī, Ḥayratʹnāmah : safarnāmah-ʼi Mīrzā Abū al-Ḥasan Khān Īlchī bih Landan / bih kūshish-i Ḥasan Mursilʹvand., Muʾassasah-i Khadamāt-i Farhangī-i Rasā, Tahrān [13]64 [1986].
- Ann K. S. Lambton, Qajar Persia: Eleven Studies, I. B. Tauris, London 1987, s. 109-112.
- Berktay, Ada (2018): “The “Voyage en Orient”: Narratives of the East, as Written by the West”, https://projects.mcah.columbia.edu/ma/node/157 (21.10.2020: 00:18).
- Charles J. Esdaile, Napoleon’s Wars: An International History, 1803-1815, Viking, New York 2008, 297.
- Chen, Yixu (2018): “Encounter with a Dreamland: A Reading of James Justinian Morier's Portrait in the Columbia University Art Collection”, https://projects.mcah.columbia.edu/ma/node/128 (15.10.2020: 14:20).
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
8 Aralık 2020
Gönderilme Tarihi
11 Kasım 2020
Kabul Tarihi
14 Kasım 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 126 Sayı: 249
APA
Hanilçe, M., & Bulut, Y. (2020). JAMES MORIER’LE 1809 YAZINDA ERZURUM’DAN AMASYA’YA SEYAHAT. Türk Dünyası Araştırmaları, 126(249), 409-448. https://izlik.org/JA29HJ39YG
AMA
1.Hanilçe M, Bulut Y. JAMES MORIER’LE 1809 YAZINDA ERZURUM’DAN AMASYA’YA SEYAHAT. TDA. 2020;126(249):409-448. https://izlik.org/JA29HJ39YG
Chicago
Hanilçe, Murat, ve Yücel Bulut. 2020. “JAMES MORIER’LE 1809 YAZINDA ERZURUM’DAN AMASYA’YA SEYAHAT”. Türk Dünyası Araştırmaları 126 (249): 409-48. https://izlik.org/JA29HJ39YG.
EndNote
Hanilçe M, Bulut Y (01 Aralık 2020) JAMES MORIER’LE 1809 YAZINDA ERZURUM’DAN AMASYA’YA SEYAHAT. Türk Dünyası Araştırmaları 126 249 409–448.
IEEE
[1]M. Hanilçe ve Y. Bulut, “JAMES MORIER’LE 1809 YAZINDA ERZURUM’DAN AMASYA’YA SEYAHAT”, TDA, c. 126, sy 249, ss. 409–448, Ara. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA29HJ39YG
ISNAD
Hanilçe, Murat - Bulut, Yücel. “JAMES MORIER’LE 1809 YAZINDA ERZURUM’DAN AMASYA’YA SEYAHAT”. Türk Dünyası Araştırmaları 126/249 (01 Aralık 2020): 409-448. https://izlik.org/JA29HJ39YG.
JAMA
1.Hanilçe M, Bulut Y. JAMES MORIER’LE 1809 YAZINDA ERZURUM’DAN AMASYA’YA SEYAHAT. TDA. 2020;126:409–448.
MLA
Hanilçe, Murat, ve Yücel Bulut. “JAMES MORIER’LE 1809 YAZINDA ERZURUM’DAN AMASYA’YA SEYAHAT”. Türk Dünyası Araştırmaları, c. 126, sy 249, Aralık 2020, ss. 409-48, https://izlik.org/JA29HJ39YG.
Vancouver
1.Murat Hanilçe, Yücel Bulut. JAMES MORIER’LE 1809 YAZINDA ERZURUM’DAN AMASYA’YA SEYAHAT. TDA [Internet]. 01 Aralık 2020;126(249):409-48. Erişim adresi: https://izlik.org/JA29HJ39YG
