Yıl 2021, Cilt 127 , Sayı 250, Sayfalar 165 - 190 2021-02-19

HAZAR KAVİM ve DEVLET ADI; KABAR KABİLE, KADAR, KASAR BOY ADLARININ KÖKEN ve ANLAMLARI

Yusuf GEDİKLİ [1]


Makalede Türk kavim ve devletlerinin en ünlülerinden biri olan Hazar kavim ve devlet adıyla aslen Ogur olup Uygurlara karışan Kadar, Kasar boy adları incelenmiş, bunların hepsinin kad- fiil köküne -ar geniş zaman ekinin bitişmesiyle oluştuğu gösterilmiştir. Bu üç etnik ad, aynı kelimenin değişkenleridir (çatallarıdır). Aslına en yakın olanı Kadar’dır; Kasar’da ortada d > s değişimi, Hazarda başta k > h, ortada d > z değişimi olmuştur. Hepsinin anlamı “başkaldırır, karşı durur, isyan eder; asi”dir. Ayrıca Hazar Türklerinin iki Kabar kabile adı da incelenmiş, bunun kab- fiil kökü ve -ar geniş zaman ekinden meydana geldiği, “başkaldırır, karşı durur, isyan eder; asi” anlamında olduğu belirtilmiştir. Bu meyanda Bulgar Türklerinin Kuber kişi ve Kuviar-is boy adının da Kabar kabile adıyla aynı söz ve anlamda olduğu gösterilmiştir. Böylece Hazar Türklerinin Kabar, Bulgar Türklerinin Kuber kişi ve Kuviar-is boy adlarıyla, Hazar kavim ve devlet, Kadar, Kasar boy adları sorunsalları sona erdirilmiştir.
Kabar, Kadar, Kasar, Hazar, Kuber, lir türkçesi
  • Moravcsik, Gyula ; Byzantinoturcica II, Sprachreste der Türkvölker quellen, Akademie Verlag, Berlin 1958, II.
  • Golden, Peter B. ; Türk Halkları Tarihine Giriş, çev. Osman Karatay, Karam y., Ankara 2002. ---------------- ; Hazar Çalışmaları, çev. E. Ç. Mızrak, Selenge y., İstanbul 2006.
  • Tekin, Talat ; Makaleler, yay. haz.lar Emine Yılmaz - Nurettin Demir, TDK, Ankara 2013, c. 2 (Tarihî Türk Yazı Dilleri).
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Araştırma Makaleleri
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-6681-5750
Yazar: Yusuf GEDİKLİ (Sorumlu Yazar)
Kurum: Serbest
Ülke: Turkey


Tarihler

Başvuru Tarihi : 3 Kasım 2020
Kabul Tarihi : 21 Aralık 2020
Yayımlanma Tarihi : 19 Şubat 2021

Chicago Gedikli, Y . "HAZAR KAVİM ve DEVLET ADI; KABAR KABİLE, KADAR, KASAR BOY ADLARININ KÖKEN ve ANLAMLARI". Türk Dünyası Araştırmaları 127 (2021 ): 165-190