HAZAR KAVİM ve DEVLET ADI; KABAR KABİLE, KADAR, KASAR BOY ADLARININ KÖKEN ve ANLAMLARI

Yusuf Gedikli

HAZAR KAVİM ve DEVLET ADI; KABAR KABİLE, KADAR, KASAR BOY ADLARININ KÖKEN ve ANLAMLARI

Öz

Makalede Türk kavim ve devletlerinin en ünlülerinden biri olan Hazar kavim ve devlet adıyla aslen Ogur olup Uygurlara karışan Kadar, Kasar boy adları incelenmiş, bunların hepsinin kad- fiil köküne -ar geniş zaman ekinin bitişmesiyle oluştuğu gösterilmiştir. Bu üç etnik ad, aynı kelimenin değişkenleridir (çatallarıdır). Aslına en yakın olanı Kadar’dır; Kasar’da ortada d > s değişimi, Hazarda başta k > h, ortada d > z değişimi olmuştur. Hepsinin anlamı “başkaldırır, karşı durur, isyan eder; asi”dir. Ayrıca Hazar Türklerinin iki Kabar kabile adı da incelenmiş, bunun kab- fiil kökü ve -ar geniş zaman ekinden meydana geldiği, “başkaldırır, karşı durur, isyan eder; asi” anlamında olduğu belirtilmiştir. Bu meyanda Bulgar Türklerinin Kuber kişi ve Kuviar-is boy adının da Kabar kabile adıyla aynı söz ve anlamda olduğu gösterilmiştir. Böylece Hazar Türklerinin Kabar, Bulgar Türklerinin Kuber kişi ve Kuviar-is boy adlarıyla, Hazar kavim ve devlet, Kadar, Kasar boy adları sorunsalları sona erdirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Moravcsik, Gyula ; Byzantinoturcica II, Sprachreste der Türkvölker quellen, Akademie Verlag, Berlin 1958, II.
Golden, Peter B. ; Türk Halkları Tarihine Giriş, çev. Osman Karatay, Karam y., Ankara 2002. ---------------- ; Hazar Çalışmaları, çev. E. Ç. Mızrak, Selenge y., İstanbul 2006.
Tekin, Talat ; Makaleler, yay. haz.lar Emine Yılmaz - Nurettin Demir, TDK, Ankara 2013, c. 2 (Tarihî Türk Yazı Dilleri).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

İnceleme Makalesi

Yazarlar

Yusuf Gedikli ^*
0000-0002-6681-5750
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

19 Şubat 2021

Gönderilme Tarihi

3 Kasım 2020

Kabul Tarihi

21 Aralık 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 127 Sayı: 250

IZ

https://izlik.org/JA35BN27LL

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Gedikli, Y. (2021). HAZAR KAVİM ve DEVLET ADI; KABAR KABİLE, KADAR, KASAR BOY ADLARININ KÖKEN ve ANLAMLARI. Türk Dünyası Araştırmaları, 127(250), 165-190. https://izlik.org/JA35BN27LL

AMA

1.Gedikli Y. HAZAR KAVİM ve DEVLET ADI; KABAR KABİLE, KADAR, KASAR BOY ADLARININ KÖKEN ve ANLAMLARI. TDA. 2021;127(250):165-190. https://izlik.org/JA35BN27LL

Chicago

Gedikli, Yusuf. 2021. “HAZAR KAVİM ve DEVLET ADI; KABAR KABİLE, KADAR, KASAR BOY ADLARININ KÖKEN ve ANLAMLARI”. Türk Dünyası Araştırmaları 127 (250): 165-90. https://izlik.org/JA35BN27LL.

EndNote

Gedikli Y (01 Şubat 2021) HAZAR KAVİM ve DEVLET ADI; KABAR KABİLE, KADAR, KASAR BOY ADLARININ KÖKEN ve ANLAMLARI. Türk Dünyası Araştırmaları 127 250 165–190.

IEEE

[1]Y. Gedikli, “HAZAR KAVİM ve DEVLET ADI; KABAR KABİLE, KADAR, KASAR BOY ADLARININ KÖKEN ve ANLAMLARI”, TDA, c. 127, sy 250, ss. 165–190, Şub. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA35BN27LL

ISNAD

Gedikli, Yusuf. “HAZAR KAVİM ve DEVLET ADI; KABAR KABİLE, KADAR, KASAR BOY ADLARININ KÖKEN ve ANLAMLARI”. Türk Dünyası Araştırmaları 127/250 (01 Şubat 2021): 165-190. https://izlik.org/JA35BN27LL.

JAMA

1.Gedikli Y. HAZAR KAVİM ve DEVLET ADI; KABAR KABİLE, KADAR, KASAR BOY ADLARININ KÖKEN ve ANLAMLARI. TDA. 2021;127:165–190.

MLA

Gedikli, Yusuf. “HAZAR KAVİM ve DEVLET ADI; KABAR KABİLE, KADAR, KASAR BOY ADLARININ KÖKEN ve ANLAMLARI”. Türk Dünyası Araştırmaları, c. 127, sy 250, Şubat 2021, ss. 165-90, https://izlik.org/JA35BN27LL.

Vancouver

1.Yusuf Gedikli. HAZAR KAVİM ve DEVLET ADI; KABAR KABİLE, KADAR, KASAR BOY ADLARININ KÖKEN ve ANLAMLARI. TDA [Internet]. 01 Şubat 2021;127(250):165-90. Erişim adresi: https://izlik.org/JA35BN27LL