Yıl 2021, Cilt 127 , Sayı 251, Sayfalar 437 - 448 2021-04-19

XVII. YÜZYILDA YAZILMIŞ BİR TÜRKÇE-ARAPÇA SÖZLÜK VE DİKKAT ÇEKİCİ İMLA ÖZELLİĞİ

Ali İhsan YAPICI [1]


Bu çalışmada, İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yazmalar Koleksiyonunda Yz_000035 numara ile kayıtlı olan yazma ele alınacaktır. Katalog bilgilerinde müellif hattı olduğu belirtilen ve Salih adında bir müellif tarafından hicri 1026 yılında yazılan eserin baş kısmı eksiktir. Yazmanın iç kısmında da bazı varakların eksik olduğu tarafımızdan tespit edilmiştir. Müellif, bir yapım ekiyle meydana gelen türemiş kelimeleri açıklarken söz konusu ekle ilgili bilgi vermiş, aynı ekle türetilmiş kelimeleri de örnek olarak göstermiştir. Aynı tasarruf bazı çekim eklerinde de görülmektedir. Eser, bu yönüyle bir sözlük olmasının yanında muhtasar bir gramer özelliği de taşımaktadır. Müellif, kelimeleri açıklarken deyim, atasözü, şiir parçaları, kelime grubu veya cümlelerden de faydalanmıştır. Çalışmamıza konu olan bu sözlük, XVII. yüzyıl başlarında yazılmasına rağmen fonetik, morfolojik ve leksik bakımdan önemli veriler içermektedir. Eseri farklı kılan bir başka özellik de tarafımızca daha önce herhangi bir yazma eserde örneği görülmeyen bir imla tercihidir. Bu çalışmada asıl üzerinde durulmak istenen, yazmayı farklı kılan bu imla özelliğidir. Bu özellikleri bakımından Türk dili araştırmalarına önemli katkıları olacağını düşündüğümüz bu sözlük, Arapçayı iyi derecede bilen Türk dili araştırmacıları tarafından derinlemesine çalışılarak Türkoloji dünyasının istifadesine sunulmalıdır.
Türkçe-Arapça Sözlük, imla, imla özelliği
  • AKSOY, Ömer Asım v.d.: Türkiye'de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara 2009.
  • AKSOY, Ömer Asım, DİLÇİN, Dehri: Tarama Sözlüğü, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara 2009.
Birincil Dil tr
Konular Dil ve Dil Bilim
Bölüm Araştırma Makaleleri
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-9084-1596
Yazar: Ali İhsan YAPICI (Sorumlu Yazar)
Kurum: AYDIN ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Başvuru Tarihi : 5 Kasım 2020
Kabul Tarihi : 9 Aralık 2020
Yayımlanma Tarihi : 19 Nisan 2021

Chicago Yapıcı, A . "XVII. YÜZYILDA YAZILMIŞ BİR TÜRKÇE-ARAPÇA SÖZLÜK VE DİKKAT ÇEKİCİ İMLA ÖZELLİĞİ". Türk Dünyası Araştırmaları 127 (2021 ): 437-448