Depremlerin Uluslararası Ticaret Üzerine Etkisi: 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Örneği

Öz

6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş ilinde Türkiye tarihinde görülen en büyük depremler arasında yer alan iki deprem yaşanmıştır. Çalışmanın amacı, bu depremin bölgenin ihracat ve ithalatını nasıl etkilediğini belirlemektir. Çalışmada Türkiye’nin ve deprem bölgesi ilan edilmiş olan 11 ilin ihracat ve ithalat verileri Ocak 2021- Aralık 2023 dönemi için aylık olarak kullanılmıştır. Çalışmada bölgenin dış ticaret verileri öncelikle betimsel olarak, sonrasında depremin yapısal kırılmaya neden olup olmadığı belirleyebilmek için Bai ve Perron testi ile incelenmiştir. Sonuç olarak, depremin hem ihracatta hem de ithalatta bir yapısal kırılmaya neden olduğu belirlenmiştir. Deprem sonrasında ihracat hızla deprem öncesi düzeylerine dönmüş, ithalatta ise benzer bir toparlanma görülmemiştir.

Anahtar Kelimeler

• Uluslararası iktisat
• Uluslararası ticaret
• Deprem
• Dış ticaret
• Yapısal kırılma

The Effect of Earthquakes on International Trade: The Example of the 6 February 2023 Kahramanmaras Earthquakes

Öz

On February 6, 2023, two earthquakes occurred in Kahramanmaraş province, which are among the largest earthquakes in the history of Türkiye. The purpose of the study is to determine how these earthquakes affected the exports and imports of the region. In the study, export and import data of Türkiye and 11 provinces declared as earthquake zones were used monthly for the period from January 2021 to December 2023. In the study, the foreign trade data of the region were first examined descriptively and then with the Bai and Perron test to determine whether the earthquake caused a structural break. As a result, it was determined that the earthquakes caused a structural break in both exports and imports. After the earthquakes, exports quickly returned to their pre-earthquake levels, but a similar recovery was not observed in imports.

Anahtar Kelimeler

• International economics
• International trade
• Earthquake
• Foreign trade
• Structural break

Kaynakça

1. Aguilera L., 2020. Natural disasters and trade, Working Paper, https://minds.wisconsin.edu/handle/1793/80270.
2. Akar S., 2013. Doğal Afetlerin Kamu Maliyesine ve Makro Ekonomiye Etkileri: Türkiye Değerlendirmesi, Journal of Management and Economics Research, 11(21), 185-206.
3. Avdar R., 2017. 1999-2011 Between Period Arriving Economic Effects of Earthquakes in Turkey, Econder International Academic Journal, 1(1), 53-63.
4. Aydınbaş G., 2023. Sosyoekonomik Boyutuyla Türkiye’de Depremler Üzerine Bir İnceleme: Kahramanmaraş Depremi Örneği. (In: Sosyal Bilimlere Çok Yönlü Yaklaşımlar: Tarih, Turizm, Eğitim, Ekonomi, Siyaset ve İletişim, Editor: Karakuş G., Yakut F., Şimşek N.D., Özgür Yayınları, Gaziantep 2023), 177-212.
5. Bai J., Perron P., 1998. Estimating and Testing Linear Models with Multiple Structural Changes, Econometrica, 66(1), 47-78.
6. Bai J., Perron P., 2003. Critical values for multiple structural change tests. The Econometrics Journal, 6(1), 72-78.
7. Bayramoğlu Z., Bozdemir Akcil M., Hilal W., 2023. Doğal Afetlerin Demografik Yapı ve Tarımsal İşgücü Üzerine Etkileri. 2nd International Conference on Sustainable Ecological Agriculture 13-15 March 2023, Konya-Türkiye, Erişim adresi: https://www.researchgate.net/publication/371947556_DOGAL_AFETLERIN_DEMOGRAFIK_YAPI_VE_TARIMSAL_ISGUCU_UZERINE_ETKILERI.
8. Botzen W.J.W., Deschenes O., Sanders M., 2019. The Economic Impacts of Natural Disasters: A Review of Models and Empirical Studies, Review of Environmental Economics and Policy, 13(2), 167-188.

9. Brookshire D.S., Chang S.E., Cochrane H., Olson R.A., Rose A., Steenson J., 1997. Direct and Indirect Economic Losses from Earthquake Damage, Earthquake Spectra, 13(4), 683-701.
10. Conevska A., 2019. Natural disasters, trade and preferential trade agreements, McGill University, Erişim adresi: https://escholarship.mcgill.ca/concern/theses/dr26z239d.
11. CRED, 2023. Earthquakes in Türkiye: A review from 1900 to today, CRED Crunch Newsletter, Issue No. 72 (September 2023), Erişim adresi: https://reliefweb.int/report/turkiye/cred-crunch-newsletter-issue-no-72-september-2023-earthquakes-turkiye-review-1900-today.
12. Çeti̇nkaya E., Torun Ateş M., 2023. 2023 Kahramanmaraş Merkezli Depremlerden Sonra İşkur’un Uyguladığı İşgücü Piyasası Politikaları (In: Tüm Yönleriyle Depremler ve Etkileri. Editor: Cetinkaya E., Ankara), 65-80.
13. Çığ F., Toprak Ç.C., 2023. Buğday Üretimi Üzerindeki Depremlerin Etkileri. 4rd International Cukurova Agriculture And Veterinary Congress 27 -28 February 2023 Adana-Türkiye, 97-110, Erişim adresi: https://www.researchgate.net/publication/369529365_Bugday_Uretimi_Uzerindeki_Depremlerin_Etkileri,97-110.
14. Dölek I., Uzelli T., Ege I., 2023. 6 Şubat Kahramanmaraş Depremleri ile Oluşan Kütle Hareketlerine Bir Örnek: Tepehan Heyelanı. Türk Coğrafya Dergisi, 83, 73-86.
15. El Hadri H., Mirza D., Rabaud I., 2019. Natural disasters and countries’ exports: New insights from a new (and an old) database, The World Economy, 42(9), 2668-2683.
16. Felbermayr G.J., Gröschl J., Heid B., 2021. Quantifying the supply and demand effects of natural disasters using monthly trade data (Working Paper 2172). Kiel Working Paper. Erişim adresi: https://www.econstor.eu/handle/10419/238065.
17. Gassebner M., Keck A., Teh R., 2006. The Impact of Disasters on International Trade, SSRN Scholarly Paper 895246, https://doi.org/10.2139/ssrn.895246
18. Gassebner M., Keck A., Teh R., 2010. Shaken, Not Stirred: The Impact of Disasters on International Trade, Review of International Economics, 18(2), 351-368.
19. Gauchan D., Joshi B., Ghimire K., 2017. Impact of 2015 Earthquake on Economy, Agriculture and Agrobiodiversity in Nepal, Rebuilding Local Seed System of Native Crops in Earthquake Affected Areas of Nepal, Proceedings of National Sharingshop, 18 Dec 2017, Kathmandu, Erişim adresi: https://www.researchgate.net/publication/322364093_Impact_of_2015_Earthquake_on_Economy_Agriculture_and_Agrobiodiversity_in_Nepal.
20. Gul K., Akyol H., 2023. Kahramanmaraş Depreminin Bölgenin Kırsal Kalkınmasına Etkisinin İncelenmesi, Ispec 11th International Conference On Agriculture, Animal Sciences And Rural Development, 03-05 Mart 2023, Muş-Türkiye, Erişim adresi: https://www.researchgate.net/publication/369829973_KAHRAMANMARAS_DEPREMININ_BOLGENIN_KIRSAL_KALKINMASINA_ETKISININ_INCELENMESI.
21. Güneş İ., 2023. Afetler ve Afet Ekonomisi: Teorik Bir İnceleme (In: Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Alanında Uluslararası Araştırmalar XXII, Editor: Berkün S., Ankara), 149-167.
22. Hamano M., Vermeulen W.N., 2020. Natural disasters and trade: The mitigating impact of port substitution, Journal of Economic Geography, 20(3), 809-856.
23. İnan O., Konyalı S., Celik F., 2023. 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Merkezli Depremler Sonrası Tarım ve Gıda Arz Güvenliğinin Değerlendirilmesi, 15. Ulusal Tarım Ekonomisi Kongresi, 6-8 Eylül 2023, Çanakkale- Türkiye, Erişim adresi: https://www.researchgate.net/publication/371959825_6_Subat_2023_Kahramanmaras_Merkezli_Depremler_Sonrasi_Tarim_ve_Gida_Arz_Guvenliginin_Degerlendirilmesi.
24. Kaygalak İ., 2023. Kahramanmaraş depremlerinin demografik ve ekonomik etkilerinin coğrafi analizi, Türk Coğrafya Dergisi, 83, 101-114.
25. Kharel P., 2018. From Tatopani to Rasuwa: An analysis of Nepal-China trade after the earthquake, MPRA Paper, Erişim adresi: https://mpra.ub.uni-muenchen.de/87543/.
26. Klomp J., Valckx K., 2014. Natural disasters and economic growth: A meta-analysis. Global Environmental Change, 26, 183-195.
27. Li C., Van Bergeijk P., 2016. Do natural disasters stimulate international trade? ISS Working Paper Series / General Series, 622, Erişim adresi: https://repub.eur.nl/pub/94440/.
28. Liu F., Tawiah V., Zakari A., Alessa N., 2023. The impact of climate disaster on international trade: Evidence from developed and developing countries, Journal of Environmental Management, 342, 118308.
29. Loayza N.V., Olaberría E., Rigolini J., Christiaensen L., 2012. Natural Disasters and Growth: Going Beyond the Averages. World Development, 40(7), 1317-1336.
30. Oh C.H., Reuveny R., 2010. Climatic natural disasters, political risk, and international trade, Global Environmental Change, 20(2), 243-254.
31. Özşahin E., 2013. Türkiye’de yaşanmiş (1970-2012) doğal afetler üzerine bir değerlendirme, Türkiye Deprem Mühendisliği ve Sismoloji Konferansı, Mustafa Kemal Universitesi, Hatay-Türkiye, Erişim adresi: https://www.tdmd.org.tr/pdf/TDMSK046.pdf.
32. Puzzello L., Raschky P., 2014. Global supply chains and natural disasters: Implications for international trade (In: Asia and Global Production Networks: Implications for Trade, Incomes and Economic Vulnerability, Editors: Ferrarini B., Hummels D.), 112-147.
33. Resmi Gazete, 2023. 6785 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı, 8 Şubat 2023 Tarih ve 32098 sayılı Resmi Gazete, T.C. Resmî Gazete Web Sitesi, Erişim adresi: https://www.resmigazete.gov.tr/08.02.2023.
34. Silva J., Cernat L., 2012. Coping with loss: The impact of natural disasters on developing countries’ trade flows, DG TRADE Chief Economist Note, 1, 1-7.
35. Strateji ve Bütçe Başkanlığı, 2023. 2023 Kahramanmaraş ve Hatay Depremleri Raporu (SBB Deprem Sonrası Değerlendirme Raporu). Strateji ve Bütçe Başkanlığı, Ankara, Erişim adresi: https://www.sbb.gov.tr/2023-kahramanmaras-ve-hatay-depremleri-raporu/.
36. Şahin İ., Kılınç T., 2016. Türkiye’de 1980-2014 Yılları Arasında Görülen Depremlerin Ekonomik Etkileri, İktisadi Yenilik Dergisi, 4(1), 33-42.
37. Tetik N., Albulut I., 2023. 6 Şubat 2023’te Yaşanan Depremin Ekonomik ve Finansal Etkileri: İhracat Üzerinden Bir İnceleme (In: Kahramanmaraş Merkezli Depremler Sonrası İçin Akademik Öneriler, Editors: Oztürk, M., Kırca, M.), 93-103.
38. TURKONFED, 2023. 2023 Kahramanmaraş Depremi—Afet Ön Değerlendirme Durum Raporu, TURKONFED, İstanbul, Erişim adresi: https://turkonfed.org/tr/detail/3937/2023-kahramanmaras-depremi-afet-on-degerlendirme-durum-raporu.
39. Unkaracalar T., 2023. The Effect of 2023 Kahramanmaraş Earthquakes on the BIST 30 Index, Turk Deprem Arastirma Dergisi 5(2), 183-193, https://doi.org/10.46464/tdad.1331294
40. Xu A., Kouwoaye A.R., 2019. How do natural disasters affect services trade?, WTO Staff Working Paper, No. ERSD-2019-12, World Trade Organization (WTO), Geneva,1-35.
41. Yamasawa N., 2015. The Impact of the Great East Japan Earthquake on Japan’s Economic Growth, International Journal of Economics and Finance, 7(8), 20-30.