EN
TR
20 Aralık 1942 Tokat Erbaa Depremi (Ms 7.2) Makrosismik Özelliklerinin EMS-98 Ölçeğine Göre Yeniden Değerlendirilmesi
Öz
Bu çalışmada, 20 Aralık 1942 tarihinde meydana gelen Tokat-Erbaa Depremi’nin makrosismik etkileri tarihsel veriler ışığında yeniden değerlendirilmiştir. Kullanılan veri seti, Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi’nde yer alan resmi telgraflar, Anadolu Ajansı kaynaklı basın haberleri, dönem fotoğrafları ve saha raporlarından oluşturulmuştur. Depremin etkisi, Avrupa Makrosismik Ölçeği (EMS-98) esas alınarak 96 yerleşim noktasında analiz edilmiş; yapı türü, kırılganlık sınıfı, hasar dereceleri ve yayılımı dikkate alınarak şiddet değerleri atanmıştır. Hasar gözlemlerine dayalı olarak oluşturulan yeni izosismal harita, Ampirik Bayesyen Kriging (Empirical Bayesian Kriging) yöntemi ile üretilmiş ve depremin etkisinin merkez üssünden çevre alanlara doğru düzenli biçimde uzaklaştıkça azaldığı görülmüştür. Şiddet dereceleri, yüzey jeolojisi ve alüvyon dolgu alanlarıyla yüksek uyum göstermekte; zayıf zeminlerde daha yüksek şiddetler tespit edilmektedir. Çalışma, tarihsel bir depremin hasar derecesi ve dağılımını çok kaynaklı belgelerle yeniden yapılandırmakta ve yerel zemin etkilerinin şiddet dağılımı üzerindeki rolünü ortaya koymaktadır. Bu derleme ve analiz çalışması aktif fay zonlarındaki tarihsel yıkıcı depremleri anlamak ve afet risklerini azaltmaya yönelik bilimsel temelli karar destek sistemleri geliştirmek açısından faydalı veri ve bulgular sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Bu yayın Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeoloji Mühendisliği Anabilimdalı’nda gerçekleştirilen bir doktora tez çalışmasının bir iş paketinden üretilmiştir. Tuğba Kurtuluş, doktora çalışması süresince YÖK 100/2000 bursundan yararlanmıştır.
Teşekkür
Bu yayın Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeoloji Mühendisliği Anabilimdalı’nda gerçekleştirilen bir doktora tez çalışmasının bir iş paketinden üretilmiştir. Tuğba Kurtuluş, doktora çalışması süresince YÖK 100/2000 bursundan yararlanmıştır. Çalışmanın olgunlaştırılmasında tez izleme komitesi üyeleri, Doç.. Dr. Onur Tan ve Doç. Dr. Özgür Avşar’ın önemli katkıları olmuştur. Bununla birlikte, Strasbourg Yer Fiziği Enstitüsü’nden Christoph Sira değerli önerilerde bulunmuştur.
Kaynakça
- AFAD, t.y.. Aletsel Deprem Kataloğu, T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, erişim tarihi 1 Nisan 2024, Erişim adresi: https://deprem.afad.gov.tr/event-instrumental.
- Akkuş T., 2022. The 20 December 1942 Erbaa-Niksar earthquake and developments in Tokat in the light of Hasip Ahmet Aytuna’s report, Belgi Journal, 24, 165-190. https://doi.org/10.33431/belgi.1016047.
- Akın M., 2009. Seismic microzonation of Erbaa (Tokat) located along the eastern segment of the North Anatolian Fault Zone. PhD Thesis, Middle East Technical University, Department of Geological Engineering, Applied Geology Division, Ankara, 443 p.
- Akın M.K., Kramer S.L., Topal T., 2013. Evaluation of site amplification of Erbaa, Tokat (Turkey). In: Proceedings of the 18th International Conference on Soil Mechanics and Geotechnical Engineering, Paris, France, 2-6 September 2013, 3655–3658.
- Akın M.K., Kramer S.L., Topal T., 2016. Dynamic soil characterization and site response estimation for Erbaa, Tokat (Turkey), Nat. Hazards, 82, 1833-1868. https://doi.org/10.1007/s11069-016-2274-4.
- Alsan E., Tezucan L., Bath M., 1975. An earthquake catalogue for Turkey for the interval 1913-1970, Tectonophysics, 31(1-2), T13-T19.
- Ambraseys N.N., 1970. Some characteristic features of the Anatolian Fault Zone, Tectonophysics, 9, 143-165.
- Ambraseys N.N., Jackson J.A., 1981. Earthquake hazard and vulnerability in the northeastern Mediterranean: the Corinth earthquake sequence of February–March 1981, Disasters, 5(4), 355–368, https://doi.org/10.1111/j.1467-7717.1981.tb00210.x.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Deprem Mühendisliği, Sismoloji, Jeoloji (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
3 Aralık 2025
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
1 Mayıs 2025
Kabul Tarihi
4 Haziran 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 7 Sayı: 3
APA
Kurtuluş, T., & Aksoy, M. E. (2025). 20 Aralık 1942 Tokat Erbaa Depremi (Ms 7.2) Makrosismik Özelliklerinin EMS-98 Ölçeğine Göre Yeniden Değerlendirilmesi. Türk Deprem Araştırma Dergisi, 7(3), 545-560. https://doi.org/10.46464/tdad.1688834
AMA
1.Kurtuluş T, Aksoy ME. 20 Aralık 1942 Tokat Erbaa Depremi (Ms 7.2) Makrosismik Özelliklerinin EMS-98 Ölçeğine Göre Yeniden Değerlendirilmesi. TDAD. 2025;7(3):545-560. doi:10.46464/tdad.1688834
Chicago
Kurtuluş, Tuğba, ve Murat Ersen Aksoy. 2025. “20 Aralık 1942 Tokat Erbaa Depremi (Ms 7.2) Makrosismik Özelliklerinin EMS-98 Ölçeğine Göre Yeniden Değerlendirilmesi”. Türk Deprem Araştırma Dergisi 7 (3): 545-60. https://doi.org/10.46464/tdad.1688834.
EndNote
Kurtuluş T, Aksoy ME (01 Aralık 2025) 20 Aralık 1942 Tokat Erbaa Depremi (Ms 7.2) Makrosismik Özelliklerinin EMS-98 Ölçeğine Göre Yeniden Değerlendirilmesi. Türk Deprem Araştırma Dergisi 7 3 545–560.
IEEE
[1]T. Kurtuluş ve M. E. Aksoy, “20 Aralık 1942 Tokat Erbaa Depremi (Ms 7.2) Makrosismik Özelliklerinin EMS-98 Ölçeğine Göre Yeniden Değerlendirilmesi”, TDAD, c. 7, sy 3, ss. 545–560, Ara. 2025, doi: 10.46464/tdad.1688834.
ISNAD
Kurtuluş, Tuğba - Aksoy, Murat Ersen. “20 Aralık 1942 Tokat Erbaa Depremi (Ms 7.2) Makrosismik Özelliklerinin EMS-98 Ölçeğine Göre Yeniden Değerlendirilmesi”. Türk Deprem Araştırma Dergisi 7/3 (01 Aralık 2025): 545-560. https://doi.org/10.46464/tdad.1688834.
JAMA
1.Kurtuluş T, Aksoy ME. 20 Aralık 1942 Tokat Erbaa Depremi (Ms 7.2) Makrosismik Özelliklerinin EMS-98 Ölçeğine Göre Yeniden Değerlendirilmesi. TDAD. 2025;7:545–560.
MLA
Kurtuluş, Tuğba, ve Murat Ersen Aksoy. “20 Aralık 1942 Tokat Erbaa Depremi (Ms 7.2) Makrosismik Özelliklerinin EMS-98 Ölçeğine Göre Yeniden Değerlendirilmesi”. Türk Deprem Araştırma Dergisi, c. 7, sy 3, Aralık 2025, ss. 545-60, doi:10.46464/tdad.1688834.
Vancouver
1.Tuğba Kurtuluş, Murat Ersen Aksoy. 20 Aralık 1942 Tokat Erbaa Depremi (Ms 7.2) Makrosismik Özelliklerinin EMS-98 Ölçeğine Göre Yeniden Değerlendirilmesi. TDAD. 01 Aralık 2025;7(3):545-60. doi:10.46464/tdad.1688834