6 Şubat 2023 Depremlerinin Kamu Bütçesi Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi: Farkların Farkı Analizi

Yıl 2025, Cilt: 7 Sayı: Özel Sayı, 70 - 83, 17.12.2025

Merve Yolal , Aygül Anavatan

https://doi.org/10.46464/tdad.1759769

Öz

Çalışmanın amacı 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerin kamu bütçesi üzerindeki etkilerini Farkların Farkı (Difference-in-Differences) yöntemiyle ortaya koymaktır. Çalışma kapsamında vergi gelirleri, kamu harcamaları, elektrik tüketimi, ihracat sayıları ve aktif işyeri sayısı değişkenleri kullanılmıştır. Müdahale grubu olarak depremden doğrudan etkilenen Kahramanmaraş, Hatay, Gaziantep, Kilis, Adıyaman ve Osmaniye illeri belirlenmiştir. Kontrol grubu ise Türkiye İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması Düzey 1’e göre depremden etkilenen illerle aynı bölgede olan TR6 ve TRC grubundaki diğer iller olarak alınmıştır. 2021Q1-2025Q1 dönemi verileri kullanılarak gerçekleştirilen analiz sonucunda, deprem sonrası dönemde müdahale grubundaki illerde kamu harcamalarında anlamlı artışlar, vergi gelirlerinde ise düşüşler gözlemlenmiştir. Bu bulgular, doğa kaynaklı afetlerin bütçe üzerindeki etkilerini ortaya koyması açısından önemli katkılar sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Farkların farkı analizi , Deprem , Vergi gelirleri , Kamu harcamaları

An Evaluation of the Public Budgetary Impact of the 6 February 2023 Earthquakes: A Difference-in-Differences Approach

Öz

The aim of this study is to examine the impact of the earthquakes centered in Kahramanmaraş on February 6, 2023, on the public budget using the Difference-in-Differences (DD) method. The study employs several variables, including tax revenues, public expenditures, electricity consumption, export figures, and the number of active workplaces. The treatment group consists of the provinces directly affected by the earthquake—Kahramanmaraş, Hatay, Gaziantep, Kilis, Adıyaman, and Osmaniye. The control group comprises other provinces in the TR6 and TRC regions, which are located in the same geographic area as the affected provinces, based on the Nomenclature of Territorial Units for Statistics (NUTS-1) classification. Using data from the period 2021Q1 to 2025Q1, the analysis reveals a significant increase in public expenditures and a decrease in tax revenues in the treatment group during the post-earthquake period. These findings provide important insights into the fiscal impacts of natural disasters.

Anahtar Kelimeler

Difference-in-Differences analysis , Earthquake , Tax revenues , Public expenditures

Kaynakça

• Ahmadu A.S., Nukpezah J.A., 2022. Disasters, Jurisdictional Vulnerability, and Local Tax Revenues, Public Administration Quarterly, 46(2), 129-154.
• Anadolu Ajansı, 2024. Kamu kurumlarının deprem harcamaları için tahsis ettiği kaynağın büyüklüğü 1 trilyon 139,7 milyar liraya ulaştı, Erişim adresi: https://www.aa.com.tr/tr/6-subat-depremlerinin-birinci-yili/kamu-kurumlarinin-deprem-harcamalari-icin-tahsis-ettigi-kaynagin-buyuklugu-1-trilyon-139-7-milyar-liraya-ulasti/3129854.
• Angrist J.D., Pischke J.S. 2009. Mostly Harmless Econometrics: An Empiricist’s Companion, Princeton University Press, 392 p.
• Arslan F., 2023. Makroekonomik şokların tüketim harcamalarına etkisi: Türkiye örneği, International Journal of Economics, Politics, Humanities & Social Sciences, 6(4), 286-307.
• Bartholdson S., von Schreeb J., 2018. Natural disasters and injuries: what does a surgeon need to know? Current Trauma Reports, 4(2), 103-108.
• Baunsgaard T., Symansky S., 2009. Automatic fiscal stabilizers, IMF Staff Position Note, SPN 23, 26p.
• Benali N., Mbarek M.B., Feki R., 2019. Natural disaster, government revenues and expenditures: Evidence from high and middle-income countries, Journal of the Knowledge Economy, 10(2), 695-710.
• Bertrand M., Duflo E., Mullainathan S., 2004. How much should we trust differences-in-differences estimates? The Quarterly Journal of Economics, 119(1), 249-275.
• Callaway B., Sant’Anna P.H.C., 2021. Difference-in-Differences with multiple time periods, Journal of Econometrics, 225(2), 200-230.
• Card D., Krueger A., 1993. Minimum Wages and Employment: A Case Study of the Fast-Food Industry in New Jersey and Pennsylvania, National Bureau of Economic Research No. 4509, 57p.
• Cevik M.S., Huang G., 2018. How to manage the fiscal costs of natural disasters, International Monetary Fund, 18 p., https://doi.org/10.5089/9781484359457.061.
• EPDK, 2025. Elektrik Piyasası Aylık Sektör Raporu Listesi, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu, Erişim adresi: https://www.epdk.gov.tr/detay/icerik/3-0-23/elektrikaylik-sektor-raporlar.
• GİB, 2023. Hazine ve Maliye Bakanlığı Tarafından Kahramanmaraş’ta Meydana Gelen Depremden Etkilenen Yerler İçin Mücbir Sebep Hali İlan Edildi, Gelir İdaresi Başkanlığı, Erişim adresi: https://www.gib.gov.tr/hazine-ve-maliye-bakanligi-tarafindan-kahramanmarasta-meydana-gelen-depremden-etkilenen-yerler-icin.
• Gil M., Atria J., 2022. Fiscal Aftershocks: Taxes And Catastrophes in Chilean History, Revista de Historia Económica & Journal of Iberian and Latin American Economic History, 40(2), 273-311.
• Goodman-Bacon A., 2021. Difference-in-differences with variation in treatment timing, Journal of Econometrics, 225(2), 254-277.
• Güneş İ., 2023. Afetler ve Afet Ekonomisi: Teorik Bir İnceleme (İçinde: Sosyal, Beşerî ve İdari Bilimler Alanında Uluslararası Araştırmalar XXII, Editör: Berkün S., 310 s.),149-167.
• Imbens G.W., Wooldridge J.M., 2009. Recent developments in the econometrics of program evaluation, Journal of Economic Literature, 47(1), 5-86.
• KRDAE, 2025. Depremle ilgili teknik bilgiler, Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü, Erişim adresi: http://www.koeri.boun.edu.tr/sismo/bilgi/depremnedir/.
• Masiero G., Santarossa M., 2020. Earthquakes, grants, and public expenditure: How municipalities respond to natural disasters, Journal of Regional Science, 60(3), 481-516.
• Miao Q., Chen C., Lu Y., Abrigo M., 2020. Natural disasters and financial implications for subnational governments: Evidence from China, Public Finance Review, 48(1), 72-101.
• Noy I., Nualsri A., 2011. Fiscal storms: public spending and revenues in the aftermath of natural disasters, Environment and Development Economics, 16(1), 113-128.
• Noy I., Okubo T., Strobl E., Tveit T., 2023. The fiscal costs of earthquakes in Japan, International Tax and Public Finance, 30(5), 1225-1250.
• OECD, 2019. Fiscal Resilience to Natural Disasters: Lessons from Country Experiences, OECD Publishing, Paris, 204p., https://doi.org/10.1787/27a4198a-en.
• Panwar V., Sen S., 2020. Fiscal repercussions of natural disasters: stylized facts and panel data evidences from India, Natural Hazards Review, 21(2), 04020011.
• SBB, 2023. Kahramanmaraş ve Hatay Depremleri Raporu, T.C. Strateji ve Bütçe Başkanlığı, Ankara.
• SBB, 2024. Kahramanmaraş ve Hatay Depremleri Yeniden İmar ve Gelişme Raporu, T.C. Strateji ve Bütçe Başkanlığı, Ankara.
• SBB, 2025. Kahramanmaraş ve Hatay Depremleri Yeniden İmar ve Gelişme Raporu, T.C. Strateji ve Bütçe Başkanlığı, Ankara.
• SGK, 2023a. Adıyaman, Hatay, Kahramanmaraş ve Malatya İlleri ile Gaziantep İli İslâhiye ve Nurdağı İlçelerinde Meydana Gelen Deprem Felaketi Nedeniyle Prim Borçlarının Ödenme Süreleri ile Kuruma Verilmekle Yükümlü Olunan Bilgi, Belge ve Beyannamelerin Verilme Sürelerinin Ertelenmesine Dair Duyuru, Sosyal Güvenlik Kurumu, Erişim adresi: https://www.sgk.gov.tr/Duyuru/Detay/Adiyaman-Hatay-Kahramanmaras-ve-Malatya-Illeri-ile-Gaziantep-Ili-Islhiye-ve-Nurdagi-Ilcelerinde-Meydana-Gelen-Deprem-Felaketi-2023-07-26-05-56-59.
• SGK, 2023b. Afet Bölgesinde Yapılacak Uygulamalar Hakkında Duyuru, Sosyal Güvenlik Kurumu, Erişim adresi: https://www.sgk.gov.tr/Duyuru/Detay/Afet-Bolgesinde-Yapilacak-Uygulamalar-Hakkinda-Duyuru-2023-02-08-04-01-50.
• Shi Y., Sun J., 2021. The Influence of Neighboring Jurisdictions Matters: Examining the Impact of Natural Disasters on Local Government Fiscal Accounts, Public Finance Review, 49(3), 435-463.
• Song Y., Li Z., Zhang X., Zhang M., 2021. Study on indirect economic impacts and their causes of the 2008 Wenchuan earthquake, Natural Hazards, 108(2), 1971-1995.
• Sun L., Abraham S., 2021. Estimating dynamic treatment effects in event studies with heterogeneous treatment effects, Journal of Econometrics 225(2), 175-199.
• T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü, 2025. İller İtibariyle Merkezi Yönetim Bütçe İstatistikleri (2004-2019), T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü, Erişim adresi: https://muhasebat.hmb.gov.tr/iller-itibariyle-merkezi-yonetim-butce-istatistikleri-2004-2019.
• T.C. İçişleri Bakanlığı, 2023. Cumhurbaşkanımız Sn. Erdoğan: Hiçbir Vatandaşımızı Maddi-Manevi Açıdan Sahipsiz Bırakmayacağız, T.C. İçişleri Bakanlığı, Erişim adresi: https://www.icisleri.gov.tr/cumhurbaskanimiz-sn-erdogan-hicbir-vatandasimizi-maddi-manevi-acidan-sahipsiz-birakmayacagiz.
• TİM, 2025. İhracat Rakamları, Türkiye İhracatçılar Meclisi, Erişim adresi: https://tim.org.tr/tr/ihracat-rakamlari.
• TOBB, 2025. Kurulan/Kapanan Şirket İstatistikleri, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Erişim adresi: https://www.tobb.org.tr/BilgiErisimMudurlugu/Sayfalar/KurulanKapananSirketistatistikleri.php.
• Wing C., Simon K., Bello-Gomez R.A., 2018. Designing Difference in Difference Studies: Best Practices for Public Health Policy Research, Annual Review of Public Health, 39, 453-469.
• Wiyanti A., Halimatussadiah A., 2021. Are disasters a risk to regional fiscal balance? Evidence from Indonesia, International Journal of Disaster Risk Science, 12(6), 839-853.
• Wooldridge J.M., 2010. Econometric Analysis of Cross Section and Panel Data, MIT Press, Cambridge, 1063p.