10 Ağustos 2025 Sındırgı (Balıkesir) Depremi Sonrası Bina Hasarlarının Değerlendirilmesi

Öz

Türkiye, dünyanın en aktif sismik bölgeleri arasında yer almakta olup, son yıllarda meydana gelen yıkıcı depremler ciddi yapısal hasara ve can kayıplarına neden olmuştur. 10 Ağustos 2025 tarihinde Sındırgı (Balıkesir)’de sığ odaklı Mw 6.1 büyüklüğünde bir deprem meydana gelmiştir. Bu deprem binalarda göçme ve ağır hasarlara neden olmuş; can kaybı ve yaralanmalar yaşanmıştır. Bu çalışma kapsamında depremin merkez üssüne en yakın 1015 ve 1030 numaralı ivmeölçer istasyonlarına ait elastik ivme tepki spektrumları, ülkemiz deprem yönetmeliklerinde tanımlanan elastik tasarım ivme spektrumları ile karşılaştırılmıştır. Ayrıca saha gözlemleri yapılarak binalardaki hasarların nedenleri irdelenmiş; hem deprem yönetmelikleri hem de uygulama açısından dikkat edilmesi gereken hususlar belirlenmeye çalışılmıştır. Elde edilen sonuçlar, hasarların başlıca nedenlerinin binaların mühendislik hizmeti alınmadan inşa edilmesi ve deprem yönetmeliği gerekliliklerinin tam olarak yerine getirilmemesi olduğunu göstermektedir. Bunun yanı sıra, inşaat uygulama hataları, işçilik ve malzeme kalitesindeki yetersizlikler, denetim eksiklikleri ve alüvyon zemin etkisi de gözlemlenen hasarlarda etkili olmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Deprem
• Tasarım spektrumu
• Betonarme bina
• Yığma bina
• Hasar

Teşekkür

Yazar bu çalışmada kullanılan deprem ivme verileri için Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı’na (AFAD) teşekkür eder.

Evaluation of Building Damages following the Sındırgı (Balıkesir) Earthquake on August 10, 2025

Öz

Türkiye is among the most seismically active regions in the world, and recent destructive earthquakes have caused significant structural damage and loss of life. On 10 August 2025, a shallow-depth earthquake with a magnitude of Mw 6.1 occurred in Sındırgı (Balıkesir). This earthquake resulted in building collapses and severe damage, as well as casualties and injuries. In this study, the elastic response spectra from the 1015 and 1030 accelerometer stations closest to the earthquake epicenter were compared with the elastic design response spectra defined in national earthquake design codes. Additionally, field observations were conducted to examine the causes of building damage, and key considerations for both earthquake design regulations and practical implementation were identified. The results indicate that the primary causes of the observed damage are the construction of buildings without engineering services and the incomplete compliance with earthquake code requirements. In addition, construction execution errors, deficiencies in workmanship and material quality, lack of supervision, and the influence of alluvial soils have also contributed to the observed damage.

Anahtar Kelimeler

• Earthquake
• Design spectra
• Reinforced concrete building
• Masonry building
• Damage

Teşekkür

The author acknowledges Disaster and Emergency Management Authority (AFAD) for earthquake ground accelaration data utilizied in this study.

Kaynakça

1. ABYYHY, 1975. Afet Bögelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik. Deprem Araştırma Enstitisü, T.C. İmar ve İskan Bakanlığı, Ankara, (09.06.1975 tarih ve 15260 sayılı Resmi Gazete), Erişim adresi: https://webdosya.csb.gov.tr/db/destek/icerikler/1_1_1975_deprem_yonetmel-g—20191127140243.pdf
2. ABYYHY, 1997. Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik. T.C. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, Ankara, (02.09.1997 tarih ve 23098 sayılı Resmi Gazete).
3. Adalier K., Aydingun O., 2001. Structural engineering aspects of the June, 1998 Adana-Ceyhan (Turkey) Earthquake, Engineering Structures, 23,343-355.
4. Adanur S., 2010. Performance of masonry buildings during the 20 and 27 December 2007 Bala (Ankara) earthquakes in Turkey, Natural Hazards Earth System Sciences,10:2547-2556.
5. AFAD, 2018. Türkiye Deprem Tehlike Haritaları İnteraktif Web Uygulaması (TDTH), T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) Ankara, Erişim adresi: https://tdth.afad.gov.tr/TDTH/main.xhtml
6. AFAD, 2025. 10 Ağustos 2025 Sındırgı (Balıkesir) Mw. 6.1 Depremi Raporu, Deprem Dairesi Başkanlığı, T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, Ankara.
7. AFAD-TADAS, 2025. Türkiye İvme Veri Tabanı ve Analiz Sistemi, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, Ankara, Erişim adresi: https://tadas.afad.gov.tr/
8. Akbaş A., Çalışkan Ö., 2024. Dolgu Duvarların Taşıyıcı Sisteme Katkısı, 2nd International Conference on Trends in Advanced Research, November 22-23, Konya, Turkey.

9. Anadolu Kılıç N.C., 2024. Balıkesir İli ve Çevresinin Gutenberg-Richter İlişkisi ve Depremselliğinin Bölgesel Dağılımı, Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 12, 776-797.
10. Başar T.B., İlerisoy Z.Y., Başar M., 2025. The Effects of Earthquake Reality o Historical Minarets, Evaluations Specific to the February 06, 2023 Kahramanmaraş Earthquake, Cultural Heritage and Science, 6(1), 92-101.
11. Bikçe M., 2015. Türkiye’de Hasara ve Can Kaybına Neden Olan Deprem Listesi (1900-2014), 3. Türkiye Deprem Mühendisliği ve Sismoloji Konferansı, 14-16 Ekim 2015, İzmir.
12. CNNTURK, 2025. Son Dakika: Balıkesir’de 6.1 büyüklüğünde depremden canlı yayın: 16 bina yıkıldı, 1 ölü, 29 yaralı, 200’den fazla artçı, CNNTÜRK Türkiye Haberleri, Erişim adresi: https://www.cnnturk.com/video/turkiye/live-son-dakika-balikesirde-6-1-buyuklugunde-depremden-canli-yayin-16-bina-yikildi-1-olu-29-yarali-100den-fazla-artci-2321743#post-10
13. DBYBHY, 2007. Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik. T.C. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, Ankara, (06.03.2007 tarih ve 2654 sayılı Resmi Gazete).
14. Demir A., Altıok T.Y., 2021. Numerical assessment of a slender structure damaged during October 30, 2020, İzmir earthquake in Turkey, Bulletin of Earthquake Engineering, 19, 5871-5896.
15. Emre Ö., Duman T.Y., Doğan A., Özalp S., Yıldırım C., Kürçer A., Özaksoy V., Elmacı H., Koç G., 2009. Batı Türkiye’nin Diri Fay Geometrisi ve Güncel Kinematiği, 62. Türkiye Jeoloji Kurultayı, 13-17 Nisan 2009, MTA–Ankara, Türkiye.
16. Emre Ö., Duman T.Y., Özalp S., Elmacı H., Olgun Ş., Şaroğlu, F., 2013. Açıklamalı Türkiye Diri Fay Haritası. Ölçek 1:1.250.000, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, Özel Yayın Serisi-30, Ankara-Türkiye, ISBN: 978-605-5310-56-1.
17. EMSC, 2025. LastQuake, European-Mediterranean Seismological Centre CSEM-EMSC, Erişim adresi: https://www.emsc.eu/
18. Ertek E., Fahjan Y.M., 2007. Osmanlı Minarelerinin Yapısal Sistemleri: Sınıflandırma, Modelleme ve Analizi. 6. Uluslararası Deprem Mühendisliği Konferansı, 16-20 Ekim, İstanbul, 413-424.
19. Eyidoğan H., Jackson J., 1985. A seismological study of normal faulting in the Demirci, Alaşehir and Gediz earthquakes of 1969–70 in western Turkey, Geophysical Journal International, 81, 569-607.
20. GFZ, 2025. GFZ Earthquake Explorer, GFZ Helmholtz Centre for Geosciences, Erişim adresi: https://geofon.gfz-potsdam.de/eqexplorer/
21. Günaydin M., Atmaca B., Demir S., Altunişik A.C., Hüsem M., Adanur S., Angin, Z., 2021. Seismic damage assessm ent of masonry buildings in Elazığ and Malatya following the 2020 Elazığ- Sivrice earthquake, Turkey, Bulletin of Earthquake Engineering, 19:2421-2456.
22. HGM, 2025. Atlas, Harita Genel Müdürlüğü, Erişim adresi: https://atlas.harita.gov.tr/
23. Işık E., Avcil F., Hadzima-Nyarko M., İzol R., Büyüksaraç A., Arkan E., Radu D., Özcan Z., 2024. Seismic Performance and Failure Mechanisms of Reinforced Concrete Structures Suject to the Earthquakes in Türkiye, Sustainability, 16.
24. İnce O., 2024. Structural damage assessment of reinforced concrete buildings in Adıyaman after Kahramanmaraş (Türkiye) Earthquakes on 6 February 2023, Engineering Failure Analysis, 156.
25. Kadirioglu F., Kartal R.F., Kılıç T., Kalafat D., Duman T.Y., Özalp S., Emre Ö., 2014. An Improved Earthquake Catalogue (M≥4.0) for Turkey and Near Surrounding (1900-2012), 2nd European Conference on Earthquake Engineering and Seismology, 25-29 August, İstanbul, Turkey.
26. Kocaman İ., 2023. The effect of the Kahramanmaraş earthquakes (Mw 7.7 and Mw 7.6) on historical masonry mosques and minarets, Engineering Failure Analysis, 149.
27. Korkmaz H.H., Korkmaz S.Z., Donduren M.S., 2010. Earthquake hazard and damage on traditional rural structures in Turkey, Nat. Hazards Earth Syst. Sci., 605-622.
28. KRDAE, 2025. 10 Ağustos 2025 Alakır-Sındırgı (Balıkesir) M6.1 Depremi Ön Değerlendirme Raporu Türkiye ve Yakın Çevresindeki Son Depremler, Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Bölgesel Deprem-Tsunami İzleme ve Değerlendirme Merkezi, İstanbul.
29. Mercimek Ö., 2024. Seismic failure modes of masonry structures exposed to Kahramanmaraş earthquakes (Mw 7.7 and 7.6) on February 6, 2023, Engineering Failure Analysis, 151.
30. Mertol H.C., Tunç G., Akış T., Kantekin Y., Aydın İ.C., 2023. Investigation of RC Buildings after 6 February 2023, Kahramanmaraş, Türkiye Earthquakes, Buildings, 13, 1789.
31. NTV, 2025. Sındırgı depremi: Altında iş yeri olan bina riskli mi? Haberler, NTV.com.tr, Erişim adresi: https://www.ntv.com.tr/turkiye/sindirgi-depremi-altinda-is-yeri-olan-bina-riskli-mi,rccR69Nc1U2SjJT27736bw
32. Oyguç R., 2025. Seismic Behavior and Vulnerability of Masonry Dwellings in Eastern Türkiye: A Comprehensive Analysis, Applied Science, 15.
33. Öncü F., 2019. Balıkesir’in Afet Geçmişi, Şehrin Afetlerle Biçimlenmiş Tarihi, Balıkesir’in Afet Durumu ve Yönetimi Çalıştayı, 28 Şubat-1 Mart, Balıkesir-Türkiye, Erişim adresi: https://www.jmo.org.tr/resimler/ekler/fff4c1d4bcd5e94_ek.pdf
34. Piroglu F., Ozakgul K., 2013. Site investigation of masonry buildings damaged during the 23 October and 9 November 2011 Van Earthquakes in Turkey, Natural Hazards and Earth System Sciences,13, 689-708.
35. Sezen H., Whittaker A.S., Elwood K.J., Mosalam K.M., 2003. Performance of reinforced concrete buildings during the August 17, 1999 Kocaeli, Turkey earthquake, and seismic design and construction practise in Turkey, Engineering Structures, 25, 103-114.
36. Sözbilir H., Özkaymak Ç., Sümer Ö., Uzel B., Eski S., 2019. Balıkesir İlinin Deprem Tehlike Kaynakları ve Alınması Gereken Önlemler, Balıkesir’in Afet Durumu ve Yönetimi Çalıştayı, 28 Şubat-1 Mart, Balıkesir-Türkiye, Erişim adresi: https://www.jmo.org.tr/resimler/ekler/fff4c1d4bcd5e94_ek.pdf
37. Tağıl Ş., 2004. Balıkesir Ovası ve Yakın Çevresinin Neotektonik Özelikleri ve Depremselliği, Coğrafi Bilimler Dergisi, 2(1), 73-92.
38. TBDY, 2018. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği. T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, Ankara, (18.03.2018 tarih ve 30364 sayılı Resmi Gazete).
39. TRTHaber, 2025. Balıkesir’de 6,1 büyüklüğünde deprem, TGRT HABER, Erişim adresi: https://www.trthaber.com/foto-galeri/balikesirde-61-buyuklugunde-deprem/72989/sayfa-10.html
40. USGS, 2025. Search Earthquake Catalog, Earthquake Hazards Program, United States Geological Survey, Erişim adresi: https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/search/
41. Yön B., 2021. Identification of failure mechanisms in existing unreinforced masonry buildings in rural areas after April 4, 2019 earthquake in Turkey, Journal of Building Engineering, 43.