Araştırma Makalesi

GNSS Tabanlı Jeodezik Gözlemlerle 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremlerinin Hasan Dağı Volkanı ve Çevresindeki Kosismik Etkilerinin Belirlenmesi

Cilt: 8 Sayı: 1 30 Nisan 2026
PDF İndir
TR EN

GNSS Tabanlı Jeodezik Gözlemlerle 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremlerinin Hasan Dağı Volkanı ve Çevresindeki Kosismik Etkilerinin Belirlenmesi

Öz

6 Şubat 2023 Kahramanmaraş deprem dizisinin (Mw 7.7 ve Mw 7.6) oluşturduğu kosismik deformasyonlar, Anadolu Plakası genelinde geniş ölçekte gözlenmiştir. Bu çalışma, söz konusu depremlerin Hasan Dağı Volkanı ve çevresinde kurulan GNSS ağı üzerindeki etkilerini incelemektedir. Çalışma kapsamında 3 sabit GNSS istasyonu (HAS1, HAS2, HAS3) ve 10 kampanya tipi noktadan oluşan bir mikro-jeodezik ağ kullanılmıştır. Deprem anındaki anlık yer değiştirmeler VADASE sistemi ile tespit edilmiş; 1 ve 30 sn’lik veriler ise kinematik PPP (PRIDE PPP-AR) ve statik (GAMIT/GLOBK) yöntemlerle analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, Pazarcık depremi sabit GNSS istasyonlarında doğu yönünde yaklaşık 22 mm, kuzey yönünde 4 mm kosismik deformasyona neden olurken, Ekinözü depremi daha küçük ancak belirgin yer değiştirmeler üretmiştir. Kampanya tipi noktalar için epok kaydırma yöntemiyle hesaplanan sonuçlar, ağ genelinde tutarlı kosismik deformasyonların varlığını ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, büyük magnitüdlü depremlerin aktif volkanik sistemlerde ölçülebilir kosismik deformasyonlar üretebildiğini ve bu etkilerin GNSS ile yüksek zaman çözünürlüklü VADASE analizleri sayesinde güvenilir biçimde izlenebildiğini ortaya koymaktadır. Bu yaklaşım, aktif volkanların deprem kaynaklı tetikleyici süreçlerinin anlaşılması ve çok disiplinli izleme–risk yönetimi stratejilerinin geliştirilmesi açısından önemli bir katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK)

Proje Numarası

121Y401

Etik Beyan

Yazarlar, bu araştırma kapsamında yer alan bilgilerin herhangi bir kişi ve/veya kurumla çıkar çatışması/ilişkisi bulunmadığını beyan etmektedir.

Teşekkür

Bu çalışma, 121Y401 numaralı proje kapsamında TÜBİTAK tarafından desteklenmiştir.

Kaynakça

  1. AFAD, 2023. 06 Şubat 2023 Pazarcık-Elbistan Kahramanmaraş (Mw: 7.7– Mw: 7.6) Depremleri Raporu, T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, Erişim adresi: https://deprem.afad.gov.tr/assets/pdf/Kahramanmara%C5%9F%20Depremi%20%20Raporu_02.06.2023.pdf
  2. Atıcı G., Türkecan A., 2017. Anadolu’nun Volkanları, Doğal Kaynaklar ve Ekonomi Bülteni, 22, 1-18.
  3. Atıcı G., Gündoğdu E.A., Kuzucuoğlu C., Türkecan A., Mouralis D., 2019. Orta Anadolu’da Holosen Volkanizması: Hasan Dağı ve Kapadokya’da İlk İnsan Topluluklarının Yaşam Ortamı (Rapor No: 13808), Ankara: MTA Yayınları.
  4. Atıcı G., Gündoğdu E.A., Çobankaya M., Yurteri E., Karaman B., Dağlıyar A., Demirci B., Sparks S., Brown S., Woodhouse M., Blundy J., Gottsmann J., Cashman K., Biggs J., Aspinall W., 2020. Afet Riskinin Azaltılması ve Acil Müdahalenin Geliştirilmesi İçin Türkiye'de Volkanik Riskin Belirlenmesi, TÜBİTAK 116Y480 Uluslararası İkili İşbirliği Proje Sonuç Raporu, 1067s. Ankara.
  5. Aydar E., Diker C., Ulusoy I., Şen E., 2021. Volcanic unrest possibilities in response to recent Obruk seismic swarm on and around Hasandağ stratovolcano (Central Anatolia, Turkey), Comptes Rendus. Géoscience, 353(1), 1-18.
  6. Aydar E., Gourgaud A., 1998. The geology of Mount Hasan stratovolcano, central Anatolia, Turkey, Journal of Volcanology and Geothermal Research, 85 p 129-152.
  7. Aydar E., Gündoğdu N., Bayhan H., Gourgaud A., 1994. Kapadokya Bölgesi’nin Kuvaterner Yaşlı Volkanizmasının Volkanik-Yapısal ve Petrolojik İncelenmesi, TÜBİTAK Yerbilimleri Dergisi, 3, 25-42.
  8. Aydar E., Labazuy P., Diker C., 2025. Scenario-based hazard assessment of Mt Hasan Stratovolcano, Central Anatolia, Türkiye, Bulletin of Volcanology, 87(5), 37.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uydu Tabanlı Konumlama, Yer Ölçümü (Hidrografik Etüt Dahil)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

21 Nisan 2026

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

22 Ocak 2026

Kabul Tarihi

19 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 8 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Gezgin, C., Yılmaz, H. M., Erdoğan, H., Tiryakioğlu, İ., Atıcı, G., Gürbüz, A., Gürbüz, E., Bilgilioğlu, S. S., Orhan, O., Gündüz, H. İ., Türkmen, C., Yıldırım, E., Öcal, K., & Kılıçel, S. (2026). GNSS Tabanlı Jeodezik Gözlemlerle 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremlerinin Hasan Dağı Volkanı ve Çevresindeki Kosismik Etkilerinin Belirlenmesi. Türk Deprem Araştırma Dergisi, 8(1), 161-175. https://doi.org/10.46464/tdad.1869045
AMA
1.Gezgin C, Yılmaz HM, Erdoğan H, vd. GNSS Tabanlı Jeodezik Gözlemlerle 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremlerinin Hasan Dağı Volkanı ve Çevresindeki Kosismik Etkilerinin Belirlenmesi. TDAD. 2026;8(1):161-175. doi:10.46464/tdad.1869045
Chicago
Gezgin, Cemil, Hacı Murat Yılmaz, Hediye Erdoğan, vd. 2026. “GNSS Tabanlı Jeodezik Gözlemlerle 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremlerinin Hasan Dağı Volkanı ve Çevresindeki Kosismik Etkilerinin Belirlenmesi”. Türk Deprem Araştırma Dergisi 8 (1): 161-75. https://doi.org/10.46464/tdad.1869045.
EndNote
Gezgin C, Yılmaz HM, Erdoğan H, Tiryakioğlu İ, Atıcı G, Gürbüz A, Gürbüz E, Bilgilioğlu SS, Orhan O, Gündüz Hİ, Türkmen C, Yıldırım E, Öcal K, Kılıçel S (01 Nisan 2026) GNSS Tabanlı Jeodezik Gözlemlerle 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremlerinin Hasan Dağı Volkanı ve Çevresindeki Kosismik Etkilerinin Belirlenmesi. Türk Deprem Araştırma Dergisi 8 1 161–175.
IEEE
[1]C. Gezgin vd., “GNSS Tabanlı Jeodezik Gözlemlerle 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremlerinin Hasan Dağı Volkanı ve Çevresindeki Kosismik Etkilerinin Belirlenmesi”, TDAD, c. 8, sy 1, ss. 161–175, Nis. 2026, doi: 10.46464/tdad.1869045.
ISNAD
Gezgin, Cemil - Yılmaz, Hacı Murat - Erdoğan, Hediye - Tiryakioğlu, İbrahim - Atıcı, Gökhan - Gürbüz, Alper - Gürbüz, Esra v.dğr. “GNSS Tabanlı Jeodezik Gözlemlerle 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremlerinin Hasan Dağı Volkanı ve Çevresindeki Kosismik Etkilerinin Belirlenmesi”. Türk Deprem Araştırma Dergisi 8/1 (01 Nisan 2026): 161-175. https://doi.org/10.46464/tdad.1869045.
JAMA
1.Gezgin C, Yılmaz HM, Erdoğan H, Tiryakioğlu İ, Atıcı G, Gürbüz A, Gürbüz E, Bilgilioğlu SS, Orhan O, Gündüz Hİ, Türkmen C, Yıldırım E, Öcal K, Kılıçel S. GNSS Tabanlı Jeodezik Gözlemlerle 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremlerinin Hasan Dağı Volkanı ve Çevresindeki Kosismik Etkilerinin Belirlenmesi. TDAD. 2026;8:161–175.
MLA
Gezgin, Cemil, vd. “GNSS Tabanlı Jeodezik Gözlemlerle 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremlerinin Hasan Dağı Volkanı ve Çevresindeki Kosismik Etkilerinin Belirlenmesi”. Türk Deprem Araştırma Dergisi, c. 8, sy 1, Nisan 2026, ss. 161-75, doi:10.46464/tdad.1869045.
Vancouver
1.Cemil Gezgin, Hacı Murat Yılmaz, Hediye Erdoğan, İbrahim Tiryakioğlu, Gökhan Atıcı, Alper Gürbüz, Esra Gürbüz, Süleyman Sefa Bilgilioğlu, Osman Orhan, Halil İbrahim Gündüz, Cezmi Türkmen, Erkan Yıldırım, Kaan Öcal, Selami Kılıçel. GNSS Tabanlı Jeodezik Gözlemlerle 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremlerinin Hasan Dağı Volkanı ve Çevresindeki Kosismik Etkilerinin Belirlenmesi. TDAD. 01 Nisan 2026;8(1):161-75. doi:10.46464/tdad.1869045

AÇIK ERİŞİM ve LİSANS


Bu derginin içeriği Creative Commons Attribution 4.0 International Non-Commercial License'a tabidir.




Flag Counter