Türkmence konuşma dili

Öz

Bu çalışmada, Türkmence konuşma dilinde gerçekleşen ancak yazı dilinde temsil edilmeyen sesbilgisel özellikler tanıtılacaktır. Resmi ortamlar, televizyon dili, eğitim ortamları vb. de dahil standart konuşma dilinin beklendiği hemen bütün düzeylerde ortaya çıkan bu sesbilgisel olgular özellikle betimlenmeyi gerektirmektedir. Makalede, bu olguların en sık gözlemlenenleri çevriyazısı sunulan bir kayıt üzerinden örneklendirilerek betimlenmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Türkmence
• sesbilgisel ö zellikler
• Türkmence konuşma dili
• Türkmence yazı dili

Spoken Turkmen

Öz

This study presents phonetic features of spoken Turkmen that are not represented in the written language. These features are observed in almost all registers, including formal settings, television broadcasts, educational settings, and other areas where standard spoken language is expected, and need to be specifically described. The most frequently observed phenomena are illustrated on the basis of a transcribed recording.

Anahtar Kelimeler

• Turkmen
• phonetic features
• spoken Turkmen
• Turkmen written language

Kaynakça

1. Amannepesow, Kakabaý & Arazkulyýew, Sabyr & Mätnepesow Oraznepes (1994). Garagalpagystan Türkmenleri [Turkmens of Karakalpakstan]. In: Aýdogdyýew, Muhammet (ed.) Dünýä Türkmenleri. Aşgabat: Ruh.42–44.
2. Amansaryýew, Jumamyrat (1970). Türkmen dialektologiyasy [Turkmen dialectology]. Aşgabat: Türkmenistan Neşriýaty.
3. Annaberdiyev, Ahmet (2006). İran Türkmenleri [Turkmens in Iran]. Ph.D. Dissertation. Marmara University, Institute of Turkish Studies.
4. Arazkulyýew, Sabyr (1987). Garagalpagystan Türkmen gepleşiklerinde garyndaşlyk terminleri [Kinship terms in colloquial Turkmen in Karakalpakstan]. Aşgabat: Ilym.
5. Aslan Demir, Sema (2013). Truhmen: Kuzey Kafkasya’da tarihi bir Türkmen diaspora değişkesi [Truhmen: A historical Turkmen diaspora variety in Northern Caucasia]. Journal of Endangered Turkic Languages 2, 75–87.
6. Aslan Demir, Sema (2018). Written and spoken Turkmen. In: Csató Éva Á. et al. (eds.) Building bridges to Turkish. Essays in honour of Bernt Brendemoen. Wiesbaden: Harrassowitz. 33–38.
7. Azmun, Yusuf (2021). Türkmencenin sesleri ve yazımı üzerine [On the sounds and spelling of Turkmen]. İstanbul: Kutlu Press.
8. Berdiyew, Recep & Kürenow, Sapar & Şamyradow, Kakajan & Arazkulyýew, Sabyr (1970). Türkmen diliniň dialektleriniň oçerki [Study of the Turkmen dialects]. Aşgabat: Türkmenistan SSR Ylymlar Akademiýasy.

9. Berdiyew, Recep (1988). Türkmen diliniň dialektlerinde we gepleşiklerinde işlikler [Verbs in colloquial Turkmen and dialects]. Aşgabat: Ylym.
10. Çaryýarow, Bäşim (ed.) (1978). Türkmen diliniň orfoepik sözlügi [Turkmen pronunciation dictionary] Aşgabat: Ylym. Durdyýew, Marat & Kadyrow, Şö hrat (1991). Dünýädäki Türkmenler [Turkmens in the world]. Aşgabat: Harp.
11. Hydyrow, Mehmet Nazar & Begenjow, Kö şeli (1960). Häzirki zaman Türkmen dili: Fonetika [Contemporary Turkmen language: Phonetics]. Aşgabat: A. M. Gorkiy Adyndaky Tü rkmen Döwlet Uniwersiteti.
12. Johanson, Lars (2021). Turkic. Cambridge: Cambridge University Press.
13. Karakoç, Birsel (2022). Turkmen. In: Johanson, Lars & Csató Éva Á. (eds.) The Turkic languages. London & New York: Routledge. 262–286.
14. Kaya, Merve Nur (2020). Türkmen diyalektolojisi: Aşkabat Şehir ağzı [Turkmen dialectology: The dialect of Ashghabat]. MA Thesis. Hacettepe University, Institute of Social Science.
15. Nartyýew, Nuryagdy (1994). Türkmen dialektologiýasynyň esaslary [The foundations of Turkmen dialectology]. Çerjew: Türkmenistanyň Bilim Ministirliği.
16. Saparow, Aman & Durdyýew, Marat (1994). Hytaý Tü rkmenleri [Turkmens of China]. In: Aýdogdyýew, Muhammet (ed.) Dünýä Türkmenleri. Aşgabat: Ruh. 51–57.
17. Täçmyradow, Tagangeldi & Çaryýew, Meretmuhammet (1967). Türkmen edebi diliniň orfoepiýasy ve gysgaça orfoepik sözlük [Pronunciation in the Turkmen literary language and a concise pronunciation dictionary]. Aşxabat: Ylym.
18. Töre, Maral (2017). Türkmencenin morfofonolojisi [Turkmen morphophonology]. MA Thesis. Hacettepe University, Institute of Social Science. Tö re, Maral (2021). Türkmencenin türetim morfolojisi [Turkmen derivational morphology]. Ph.D. Dissertation. Hacettepe University, Institute of Turkish Studies.
19. Weýisow, Begmyrat & Babaýewa, Gü lälek (2009). Türkmen diliniň fonetikasy [Turkmen phonetics]. Aşgabat: Türkmenistanyň Bilim Ministirliği