Günümüzde Rus Kuzeyinin Küçük Halkları ve Dil Durumları I: Samoyetler ve Samoyetçe 1 - Nenets Samoyetleri ve Nenets Samoyetçesi
Öz
Günümüzde Nenets Samoyetleri, Enets Samoyetleri, Nganasan Samoyetleri ve Selkup Samoyetlerinden oluşan Samoyet halkları içerisinde en kalabalık nüfusa sahip olan halk Nenets Samoyetleridir. Nenets Samoyetçesi ise, sadece Samoyet lehçeleri içerisinde değil, bütün Kuzey dilleri içerisinde Batı Gröndlandca ve Kuzey Saam Fincesi ile birlikte en çok konuşura sahip lisanlardan biridir. Rus Kuzeyi’nin ise en çok konuşura sahip yerli dilidir. Üç ağzı bulanan Nenets Samoyetçesinin sınırlı da olsa eğitim amaçlı kullanılan bir yazılı dili ve edebiyatı mevcuttur. Nenets Samoyetçesinin ilk yazılı dili, 19. yüzyılın sonlarında Ortodoks misyonerler tarafından oluşturulmuşsa da bu yazılı dil uzun soluklu olmamaıştır. Günümüzde kullanılan yazılı dil ise tundra bölgesinde konuşulan Nenets Samoyetçesinin Bolşaya Zemlya ağızcığı temel alınarak 1931 yılında oluşturulmuştur. 20. yüzyılın başlarına kadar Nenets Samoyetçesi, Nenets Samoyetleri, Hant-Ostyak Ugorları, Mans-Vogul Ugorları ve Komi-Ziryan Finleri arasında ortak iletişim dili olarak kullanılmıştır. Ancak 20. yüzyılın başlarından itibaren bu işlev, tedricen Komi-Ziryan Fincesi tarafından ikame edilmişitr.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abondolo, Daniel (2006). “Introduction”, Daniel Abondolo (Der). The Uralic Languages. Londra ve New York: Routledge. s. 1-42.
- Abondolo, Daniel (Der.) (2006). The Uralic Languages. Londra ve New York: Routledge.
- Ackerman, F. ve Salmınen, T. (2006). “Nenets”, Keith Brown (Der.). Encyclopedia of Language & Linguistics, Second Edition, cilt 8. Oxford: Elsevier. s. 577-579.
- Anderson, Gregory D. S. (2004). “The Languages of Central Siberia. Introduction and Overview”, Edward J. Vajda (Der.). Languages and Prehistory of Central Siberia. Amsterdam: John Benjamins Publishing Company. s. 1-119.
- Armstrong, Terence (1952). The Northern Sea Route: Soviet Exploitation of the North east Passage. Cambridge: Cambridge University Press, Cambridge.
- Bright, W. (Der.) (1992). International Encyclopedia of Linguistics, cilt 4. New York ve Oxford: Oxford University Press.
- Brown Keith (Der.) (2006). Encyclopedia of Language & Linguistics, Second Edition, cilt 8. Oxford: Elsevier.
- Bulatova, Nadezhda Ya. (2009). “Sociolinguistic Situation of the Minority Languages of the Indigenous Peoples of the Far North”, Human-Nature Relations and the Historical Backgrounds of Hunter-Gatherer Cultures in Northeast Asian Forests - Senri Ethnological Studies. 72, s 161-166.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Dilbilim
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
26 Ocak 2020
Gönderilme Tarihi
25 Temmuz 2019
Kabul Tarihi
1 Şubat 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 10 Sayı: 16