Cengiz Aytmatov’un “Cemile” ile Mukay Elebayev’in “Son Bir Gün” Hikâyelerindeki Aşkın Hüviyeti

Öz

Cengiz Aytmatov’un “Cemile” adlı ünlü eseri, aşkın emekle iç içe geçtiği bir hikâyedir. Mukay Elebayev’in “Son Bir Gün” hikâyesinde aşkın varlığı, karakterlerin bakış açısı ve kavuşamadan ayrılığa giden süreci görülmektedir. Bu hikâyedeki aşkın yansımasının Cengiz Aytmatov’un “Cemile” hikâyesiyle benzer özellikleri gösterdiğini söylemek mümkündür. Hikâyedeki karakterlerin aşk karşısındaki tutumu, bağlılığı, emek ve çalışma düzeni içindeki yeri iç içe geçmiştir. “Son Bir Gün” eserindeki Saykal ile Kencegul’un “Cemile” hikâyesindeki Cemile ile Danyar karakterleri arasındaki aşkı yaşayışı, hüviyeti benzerlik göstermektedir. Zira anlatımdaki çalışma ve emek, öte yandan karakterlerin tutum ve davranışları aşk ve sevgi bağı ile birbirine bağlantılı ahlaki değerler ışığında titizliği dikkate değerdir. Söz konusu eserlerdeki karakterler üzerinde aşk duygusu, bireyin özündeki hislerin karakterlerindeki değişimin görünür olmasını sağlar. Aşkı tadarak farklı diyarlara giden Cemile ile çalışmaktan başka bir gayesi olmadan didinip duran bir kadın olan Saykal; diğer tarafta savaştan mücadele edip sakatlanmış bir şekilde dönen Danyar ile devlet görevlisi olarak bilgiler toplayan Kencegul’un aşkın içinde var olma çabaları, aşkı yaşayışları söz konusu karakter üzerinde aşkın inşa ediliş hâli değişim göstermektedir. Öte yandan her iki eserde de karakterler aşkın hüviyeti karşısında benliklerinde yaşadıkları değişimlerle farklı bir yola evrilirler. Çalışmada bu iki eserdeki karakterlerin aşkı hissedişi ve savaşın merkezinde hissettiklerini dile getirme biçimleri anlatılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Cengiz Aytmatov
• Mukay Elebayev
• “Cemile”
• “Son Bir Gün”
• aşkın hüviyeti

Etik Beyan

Çalışma hazırlanırken bilim ve etik ilkelerine uyulmuş ve yararlanılan çalışmaların tamamı kaynakçada belirtilmiştir.

The Nature of Love in Cengiz Aytmatov’s “Jamilia” and Mu-kay Elebayev’s “One Last Day”

Öz

Cengiz Aytmatov’s renowned work “Jamilia” presents a story in which love is deeply intertwined with labor. Similarly, Mukay Elebayev’s short story “One Last Day” explores the presence of love, the perspectives of its characters, and a process that leads to separation without reunion. Ele-bayev’s story shares similarities with Aytmatov’s “Jamilia” particularly in its portrayal of love shaped by work, commitment, and moral values. In both works, the characters’ attitudes toward love and their roles within a system of labor are closely connected. The relationship between Saykal and Kencegul in “One Last Day” resembles that of Jamilia and Danyar in “Jamilia” in terms of how love is experienced and defined. The emphasis on diligence, responsibility, and ethical sensitivity highlights how love develops within the framework of social duty and personal sacrifice. Love in these narratives reveals the inner transformation of the characters. Ja-milia, who follows love toward distant horizons, and Saykal, who lives a life centered on tireless work, embody different expressions of devotion. Likewise, Danyar, returning wounded from war, and Kencegul, serving as a state official, struggle to assert their existence through love. In both stories, love reshapes identity and directs the characters onto new paths. This study examines how these figures experience love and articulate the-ir emotions amid the realities of war.

Anahtar Kelimeler

• Cengiz Aytmatov
• Mukay Elebayev
• “Jamilia”
• “One Last Day”
• the identity of love

Etik Beyan

This study was prepared in accordance with the principles of research and publication ethics, and all works consulted have been cited in the reference list.

Kaynakça

1. Aytmatov, Ç. (2008). “Camıyla”. A.Toktosartov vd. (Red.) Çıgarmalarının sekiz tomduk cıynagı içinde. (s. 192-260) (Tom 1). Biyiktik.
2. Aytmatov, C. (2022). Çocukluğum-Otobiyografik anılar (F. ve S. Arıkan, Çev.).Ketebe.
3. Asanaliyev, K. (1982). Şeker ayılı cana aalam. Ala Too, 5, 134-144.
4. Elebayev, M. (2015). “Soñku bir kün”, O. Sooronov (Tüz), ‘Okurmandın kitep tekçesi’ seriyası- Mukay Elebayev içinde. (s. 151-160) (Tom 3). İmak.
5. Freud, S. (2024). Cinselliğin ve aşkın psikolojisi ( M. G. İnce, Çev.). Gece. Fromm, E. (2024). Sevme Sanatı ( I. Gündüz, Çev.). Say.
6. Gariper, C. (2007). Cengiz Aytmatov’un Cemile adlı hikâyesinde insanın kendisi olması problemi ve aşk. İlmî Araştırmalar, 23, 59-72.
7. Korkmaz, R. (2016). Aytmatov anlatılarında ötekileştirme Sorunu ve dönüş izlek-leri. Kesit.
8. Sprecher, S. ve Fehr, B. (2005). Compassionate love for close and humanity. Journal of Social and Personal Relationships, 22, 629-651.

9. Tarlacı, O. (2017), Cengiz Aytmatov’un eserlerinde kadın: “Cemile” hikâyesi ör-neği, Milli Kültür Araştırmaları, 2(2), 189-198.
10. Tolubayeva, Ç.(1999). Mukay Elebayevdin ‘Soñku bir kün’ çıgarmasındakı psihologizmdin berilişi. Vestnik İssık-Kul’skogo universiteta, 3, 168-172.