About the Phenomenology of Ancient Turkic Writing

Öz

Why the ancient Turkic writing not survived? The reason can be found in phenomenology. Phenomenology is the semantic structure of cognition and phenomenon, which can be accomplished by psychological service. Phenomenology can serve as a methodological aspect in the study of ancient Turkic writings. Language, including writing is the phenomenological phenomenon. Phenomenology is programmed to study perfect communication of Insan and the ethnic group with the language. Therefore, to understand the ancient Turkic writings we should delve into the national consciousness, and then its phenomenal meaning will be objectively revealed. Consciousness that realized phenomenality of language immediately notices necessity for environmental protection. It is known that the language and its writings have own symbolic meanings. Consequently, they refers to semiosphere. And semiosphere is planetary logos, an integral part of the noosphere, the whole phenomenon. Unfortunately, its damage cannot be prevented by political and linguistic boundaries. The destruction of the word in any country destroys bio world, destruction of nature begins from the destruction of words. Destructed nature takes revenge by erasing the destructed word, and the world will be abandoned without words. Ancient Turkic writings had lost its genomic properties. Ancient Turkic writings should be entered in the semiosphere in motion. To do this, we need to unify the ancient Turkic writings and add it to writing characters. Ancient Turkic words are based on harmony. If we revive the ancient Turkic writings, we will return spiritual harmony.

Anahtar Kelimeler

• Phenomenon,phenomenology,semiotics,semiosphere,language environment,genome,harmony

Eski Türk Yazıtının Fenomenolojik Yapısı Hakkında

Öz

Neden Eski Türkçe yazısı günümüzde kullanılmıyor? Bunun nedenini fenomenolojide aramak mümkündür. Fenomenoloji, kavram ile hadisenin anlamsal yapısı ve psikolojik görev sayesinde gerçekleşir. Fenomenoloji Eski Türk yazıtlarını öğrenimde metot görevini üstelenebilir. Dil ve yazı da fenomonolojik hadiselerdendir. Fenomenoloji şahıs ile halkın dille olan ilişkisini incelemektedir. Yani, Eski Türk yazıtlarını inceleyebilmek için millî şuurun derinliklerini incelemek gerekir ki, ancak o zaman fenomenolojik anlamı açıklık kazanır. Dilin fenomenolojik özelliğini algılayan şuur onun ekolojik korumaya ihtiyaç duyduğunu anlar. Dil ve yazısının simgesel özelliklerinin varlığı aşikârdır. Bu da semosferlerden biridir. Semosfer ise, gezegenlik düşünce, noosferin değişmez bir parçası, sabit bir bölüğüdür. Ne yazık ki bunun dağılmasını siyaset veya dilsel sınırlar engelleyemez. Herhangi bir ülkedeki kelimelerin bozulması biyolojik dünyayı bozar. Doğanın bozulması da kelimelerin bozulmasıyla ilgilidir. Bozulan doğa kelimelerden öcünü onları silerek alır. Kelime hazinesi olmayan dünya boştur. Eski Türk yazıları kendi genom özelliklerini kaybetmiştir. Semosfere Eski Türk yazıtı hareketli şekilde eklenmelidir. Onun için Eski Türk yazısını birleştirerek günümüz yazı sistemine eklemeliyiz. Eski Türkçedeki sözcükler belli bir uyum içerisindedir. Eğer Eski Türk yazısını tekrar canlandırdığımız takdirde, manevi uyum geri dönecektir kanısındayız.

Anahtar Kelimeler

• Fenomen,fenomenoloji,semiotika,semosfer,dil ekolojisi,genom,uyum

Kaynakça

1. АЛЬ-ФАРАБИ (1987), Естественно-научные трактаты / Пер. с арабского. – Алма-Ата: Наука.
2. АЛЬ-ФАРАБИ (1993), Трактаты о музыке и поэзии / Пер. с арабского. – Алматы: Ғылым.
3. БУДАГОВ, Р.А.(1993), Язык – реальность – язык. - Москва.
4. ГУМИЛЕВ, Л.Н. (1989), Этногенез и биосфера Земли. – Л.: Изд-во ЛГУ.
5. ГУМИЛЕВ, Л.Н. (1997), Древняя Русь и Великая степь. В 2-ах книгах. – Кн.1. – Москва: Институт ДИ – ДИК.
6. ЗОРИН, В.И. (2002), Евразийская мудрость от А до Я. Философский толковый словарь. - Алматы: Сөздік-Словарь.
7. Избранные произведения мыслителей стран Ближнего и Среднего Востока IX–XIV вв. / Сост. С.Н. Григорян и А.В. Сагадеев. – Москва: Соцэкгиз, 1961.
8. КАИРЖАНОВ, А. (2008), Экстралингвистический феномен текучести языкового сознания в древнейших сакральных текстах. // Отображение ментальных представлений в языке. Мат. межд. науч-практ конф. – Актобе. – С. 24- 30.

9. КАИРЖАНОВ, А.К. (2007), Синергия языка. - Астана.
10. КАРАУЛОВ, Ю.Н. (1991), О состоянии русского языка современности. - Москва.
11. МИЛОВАТСКИЙ, В.С. (2001), Об экологии слова. – Москва: Просветитель.
12. САРТҚОЖАҰЛЫ, Қ. (2012), Орхон мұралары. – Алматы.
13. ТОЛСТОЙ, Н.И. (1995), Язык и народная культура. - Москва.
14. ФЕДОТОВ, А. Эпоха глобальной экологической катастрофы и модель мировой системы, способы ей противостоять // Диалог. - 2001. - № 2.
15. ФРИДРИХ, И. (1979), История письма. Пер с нем. – Москва, Наука.