BƏDII- SƏNƏDLI NƏSR: JANR XÜSUSIYYƏTLƏRI VƏ TIPOLOGIYASI
Öz
Makalede edebî türlerin sanatsal-belgesel türü üzerinde durulmuştur. Sanatsal-
belgesel edebî türün tanımlanmasından sonra, ona özgü yapısı, türü belirleyen
şekil ve içerik özellikleri ele alınmıştır. Modern edebî eleştiri alanında konu üzerine
yazılmış literatür incelenmiş, farklı yorumlar, araştırmalar ele alınarak değerlendirilmiştir.
Meselenin soru işaretleri belirlenmiş, problemleri üzerinde durulmuştur. Bu
türde yazarlar ve profesyonel olmayan yazarlar tarafından yazılmış metinler karşılaştırılmış,
konunun farklı yönlerine ve sanatsal niteliklerine değinilmiştir.
Çağdaş edebiyatta tasnif ve tanımlanmada edebî metinleri “fiction” ve
“nonfiction” olarak ikiye ayırmanın yanlış olduğu ileri sürülmüş, sanatsal-belgesel
nesrin özellikleri ve sanatsal niteliklerine dayanılarak, sanatsal edebiyatın üçlü sınıflandırılmasının
-sanatsal, sanatsal-belgesel ve belgesel eserler- daha doğru ve mantıklı
bir tasnif olacağı öne sürülmüştür.
Ayrıca yazar memoirlerini (biyografi, yaşam öyküsü, anı yazısı) ve günlüklerini
yazar olmayanların kaleminden çıkmış belgesel metinlerden farklı kılan sanatsal nitelikleri
aydınlatılmıştır. “Publisistik” (sosyal-politik konulu yazılar) ve sanatsal-belgesel
düzyazı örnekleri arasındaki farklar ortaya koyulmuştur. Son yıllarda bunların
ikisinin de özelliklerini içinde barındıran karışık “hibrit” eserlerin ortaya çıktığı, bu
eserlerin tür değişkeleri, yeni tür modifikasyonları biçimlenmekte olduğu ve edebî
metinlerde ifade bulduğu belirtilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Eminalıyev, E. (1997), A.Şaiqin “Xatirələrim” əsəri kamil memuar nümunəsi kimi. Filol. üzrə e.n. alimik dərəcəsi almaq üçün təqdim edilmiş dissert. afvtoreferatı. Bakı.
- 2. Yusifli, V. (1999), “Son söz”, Azərbaycan, S. 10-11, s. 99
- 3. Quliyeva, P. (1986), “Memuar və povest (Y.V. Çəmənzəminlinin “Bir cavanın dəftəri” əsərinin janrı haqqında)”, Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının xəbərləri. Ədəbiyyat, dil və incəsənət seriyası, S.3, s. 45-51
- 4. Məmmədli, C. (1998), Çağdaş Azərbaycan nəsrinin inkişaf meylləri, Bakı univ-t nəşriyyatı, Bakı.
- 5. Səmədova, N., (2006), Azərbaycan memuar ədəbiyyatı tarixi. Nurlan, Bakı .
- 6. Səmədova, N. (1992), Məmməd Səid Ordubadinin “Həyatım və mühitim” memuarı. Filolg.üzrə e.n. alimik dərəcəsi almaq üçün təqdim edilmiş dissert. Avtoreferatı. Bakı.
- 7. Səmədova, N. (2011), Azərbaycan memuar ədəbiyyatının yaranması, təşəkkülü və inkişaf mərhələləri. Filol.üzrə e.d. alimik dərəcəsi almaq üçün təqdim edilmiş dissert. Avtoreferatı. Bakı.
- 8. Адамович, А. (1978), «В соавторстве с народом», Вопросы литературы, №5, с. 12-52
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Lala Hasanova
*
Bu kişi benim
Azerbaijan
Yayımlanma Tarihi
31 Mayıs 2018
Gönderilme Tarihi
23 Kasım 2017
Kabul Tarihi
24 Nisan 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Sayı: 45