Remarks on the Comparative Typology of the Soviet Postmodernism (From the Russian, Azerbaijani and Turkish Postmodernism)

Öz

The literary productions yielded after the collapse of the Soviet Union headed towards different directions in the former-Soviet geography. After the end of a period in which the literary themes and subjects were reppressed, literature which has found a much more unrestricted and vast scope recognizes many West-originated movements and trends, and gets in contact with them. Postmodernism has become prominent among the movements developed during the post-Soviet literature. The post-Soviet literature, which makes use of the facilities of the newly-adapted postmodernism by protecting its authenticity, finds itself in a vast geography and in great thematic capacities. From the holistic sense, the impact of the postmodernism observed after the Soviet period differs from the Soviet tradition and literature within the context of literary style and it becomes to be accepted as an initiator of innovation. In this study, wherein the Soviet postmodernism is analysed through its sources and indicators, the historical typology, research methodology and scientific data of the postmodernism, which is one of the genuine movements of the literature of the post-Soviet period, are analyzed. This tendency is related to the literary and social processes within the society during the Soviet and post-Soviet era. One of the primary indicators that separates the post-Soviet literary experience of the Azerbaijani and Russian postmodernism from Western examples is that Soviet totalirian thought was against the freedoms regarding the social rules and intellectual products. It can also be proposed that Turkish literarure has developed as a national variant of postmodernism. Turkish postmodernism represents an in-between position and a synthesis of the east and west models of this literary movement. This study aims to comparatively analyze the postmodern elements of Azarbaijani, Russian and Turkish literatures.

Anahtar Kelimeler

• Postmodernizm,modernism,Azarbaijani literature,Russian literature,post-Soviet literature,Turkish literature

SOVYET POSTMODERNİZMİNİN KARŞILAŞTIRMALI TİPOLOJİSİ ÜZERİNE NOTLAR (RUS, AZERBAYCAN VE TÜRK POSTMODERNİZMİNDEN)

Öz

Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından Sovyet coğrafyasında gerçekleşen edebî üretimler farklı bir yöne kayar. İşlenen temalar ve konuların baskılandığı dönemin son bulmasının ardından daha özgür ve geniş bir sahada kendisine yer bulan edebiyat, Batı kaynaklı birçok akımı ve yönelimi tanır, bunlarla iletişime geçer. Sovyet sonrası edebiyatta gelişen akımlar içerisinde postmodernizm öne çıkmaktadır. Özgünlüğünü koruyarak adapte olduğu postmodernizmin imkânlarını kullanan Sovyet sonrası edebiyat geniş bir coğrafyada ve geniş tematik imkânlarla kendisini bulur. Bütüncül anlamda, Sovyet sonrası dönemde görülen postmodernizm etkisi, Sovyet edebiyatından işleyiş ve üslup bağlamında Sovyet edebiyat geleneğinden ayrılır ve yeniliğin başlatıcısı olarak kabul görür. Sovyet postmodernizmini kaynakları ve göstergeleriyle incelediğimiz bu çalışmada, Sovyetler dönemi sonrası edebiyatın özgün akımlarından biri olan postmodernizmin tarihsel tipolojisi, inceleme metodolojisi ve bilimsel verilerle araştırılmıştır. Bu eğilim, Sovyet ve Sovyet sonrası toplumdaki edebî ve toplumsal süreçlerle ilgilidir. Post-Sovyet ya da Sovyet sonrası edebiyat tecrübesinin, Azerbaycan ve Rus edebiyatındaki postmodernizm örneğiyle Batı edebiyatından ayıran başlıca göstergelerden birisi; Sovyet totaliter düşüncesinin, sosyal kurallara ve zihinsel üretimler konusundaki özgürlüklere karşı olmasıydı. Türk edebiyatınının, postmodernizmin ulusal bir varyantı olarak ortaya çıkışı hakkında da görüşler öne sürülebilmektedir. Türk postmodernizmi, bu edebî akımın Doğu ve Batı modelleri arasındaki orta pozisyonunu ve sentez hâlini temsil eder. Çalışmamızda, Azerbaycan, Rus ve Türk Edebiyatı’ndaki postmodern ögeler için karşılaştırmalı araştırma amaçlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Postmodernizm,modernizm,Azerbaycan edebiyatı,Rus edebiyatı,Sovyet sonrası edebiyat,Türk postmodernizmi

Kaynakça

1. Barthes, R. (1989). İzbranıye Rabotı: Semiotika. Poetika. Moskova: Progress.
2. Ermolin, E. (1995). Primadonnı Postmoderna, İli Estetika Ogorodnogo Konteksta. Kontinent: N°84.
3. Ecevit, Y. (1996). Orhan Pamuk’u Okumak. İstanbul: İletişim Yayınları.
4. Karasu, B. (1994). Türk Romanına Eleştirel Bir Bakış.III. İstanbul: İletişim Yayınları.
5. Kitabi Dede Korgut (2007). “Fantaziya na temu”. İnostrannaya literatura. Baki: İşiq, N°4
6. Oktay, Ahmet (2003). Romanımıza Ne Oldu? İstanbul: Dünya Aktüel Yay.
7. Uturgauri S. N. (1982). “Sovremenaya Tureckaya Proza. Osnovnıye Tendenciyi Razvitiya. Disertaciya Doktora Filologiçeskih Nauk”. Moskova: Nauka.