Yıl 2018, Cilt , Sayı 45, Sayfalar 269 - 290 2018-05-31

HAREMÜ’Ş-ŞERIFÜ’N-NEBEVI HATTATI ABDULLAH ZÜHDI’NIN KAHIRE’DE ÜMMÜ ABBAS PAŞA SEBILI VE MEKTEBINDEKI HAT SERGISI

Ahmet Ali BAYHAN [1]


Bir Kuzey Afrika ülkesi olan Mısır, tarih boyunca birçok medeniyete yurtluk etmiştir. Bölgede yapılan Arkeolojik kazılardan çıkan sonuçlara göre, bilinen tarihi MÖ 5000 yıllarında kurulmuş Aşağı ve Yukarı Mısır Krallıkları ile başlamaktadır. Bunu Menes Hanedanlığı ve Pers hâkimiyeti takip etmektedir. Daha sonra Roma ve Bizanslıların eline geçen ülke 641 senesinde Amr b. As komutasındaki ordu tarafından fethedilerek İslam topraklarına dâhil edilmiştir. Sırasıyla Emeviler, Abbasiler, Tolunoğulları, İhşidoğulları, Fatımiler, Eyyubiler ve Memluklerin ardından 1517’de yöreyi fetheden Osmanlılar zamanında, dört yüz yılı aşkın bir zaman İstanbul’dan gönderilen valiler eliyle yönetilen Mısır’ın çeşitli yerleşim alanlarında, özellikle Kahire’de, Osmanlıların farklı yapı gruplarında çok sayıda örnekler verdiği ortadadır. Zaten bu tarih kapsamı içerisinde dikkatle incelemeler yapıldığı takdirde burada edebiyattan mimariye birçok eser tespit etmek mümkün olacaktır. Bu durumu açıkça ortaya koyan mimari anıtlardan birisi de Kahire’deki Saliba Caddesi’nde yer alan Ümmü Abbas Paşa Sebili ve Mektebi’dir. Bu yapıların üzerinde devrin ünlü hattatı Abdullah Zühdi tarafından yazılan ve istiflenen kitabeler ile bunların muhteviyatı bağlamında Mısır’daki Arap harfli yazıtların gelişimi, ‘Mısır Hattatı’ olarak anılan Abdullah Zühdi’nin bu süreçteki katkısı üzerinde durulmaya çalışılacaktır. Değerlendirme sonucunda Ümmü Abbas Paşa Sebili ve Mektebi’nin Mısır’daki Arap harfli yazıtların genel özelliklerini yansıtan âdeta bir sergi binası gibi algılandığı görülebilecektir.

Mısır, Kahire, Osmanlı, kitabe, Ümmü Abbas Paşa Sebili ve Mektebi
  • Ali Alparslan, “Celi” Maddesi, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, C. 7, İstanbul, 1993, s. 265-267
  • Ali Paşa Mübarek, el-Hıtatu’t-Tevfîkıyyeti’l-Cedîdeti Li-Mısra’l-Kâhirati, II, Kahire, 1982, s.315; VI, Kahire, 1987, s.169
  • E. Mahmud Ferğalî, el-Delilü’l-Mûcez Li-Ehemmi’l-Âsâri’l-İslâmiyyeti Ve’l-Kıbtıyyeti fi’l-Kahirati, Kahire, 1991, s. 108
  • C. Williams, Islamic Monuments in Cairo, Cairo, 1993, s. 60, 116.
  • M. Akkuş, “Kahire’deki Osmanlı Dönemi Eserlerinde Türkçe Manzum Kitabeler” Vakıflar Dergisi, S. XXII, Ankara, 1991, s. 383-419.
  • Ahmet Ali Bayhan, “Mısır’daki yarım daire Cepheli Sebil-Küttablar” IV. Ortaçağ ve Türk Dönemi Kazıları ve Araştırmaları Sempozyumu (24-27 Nisan 2000, Van) Bildirileri (Yay. Haz.: Y. Sayan), Van, 2000, s. 95-102.
Birincil Dil tr
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Yazar: Ahmet Ali BAYHAN
Kurum: ORDU ÜNİVERSİTESİ

Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 31 Mayıs 2018

Bibtex @araştırma makalesi { tdded513166, journal = {Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi}, issn = {1301-0077}, eissn = {2651-5091}, address = {}, publisher = {Türk Dil Kurumu}, year = {2018}, volume = {}, pages = {269 - 290}, doi = {}, title = {HAREMÜ’Ş-ŞERIFÜ’N-NEBEVI HATTATI ABDULLAH ZÜHDI’NIN KAHIRE’DE ÜMMÜ ABBAS PAŞA SEBILI VE MEKTEBINDEKI HAT SERGISI}, key = {cite}, author = {Bayhan, Ahmet Ali} }
APA Bayhan, A . (2018). HAREMÜ’Ş-ŞERIFÜ’N-NEBEVI HATTATI ABDULLAH ZÜHDI’NIN KAHIRE’DE ÜMMÜ ABBAS PAŞA SEBILI VE MEKTEBINDEKI HAT SERGISI . Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi , (45) , 269-290 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/tdded/issue/42617/513166
MLA Bayhan, A . "HAREMÜ’Ş-ŞERIFÜ’N-NEBEVI HATTATI ABDULLAH ZÜHDI’NIN KAHIRE’DE ÜMMÜ ABBAS PAŞA SEBILI VE MEKTEBINDEKI HAT SERGISI" . Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi (2018 ): 269-290 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/tdded/issue/42617/513166>
Chicago Bayhan, A . "HAREMÜ’Ş-ŞERIFÜ’N-NEBEVI HATTATI ABDULLAH ZÜHDI’NIN KAHIRE’DE ÜMMÜ ABBAS PAŞA SEBILI VE MEKTEBINDEKI HAT SERGISI". Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi (2018 ): 269-290
RIS TY - JOUR T1 - HAREMÜ’Ş-ŞERIFÜ’N-NEBEVI HATTATI ABDULLAH ZÜHDI’NIN KAHIRE’DE ÜMMÜ ABBAS PAŞA SEBILI VE MEKTEBINDEKI HAT SERGISI AU - Ahmet Ali Bayhan Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - DO - T2 - Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 269 EP - 290 VL - IS - 45 SN - 1301-0077-2651-5091 M3 - UR - Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi HAREMÜ’Ş-ŞERIFÜ’N-NEBEVI HATTATI ABDULLAH ZÜHDI’NIN KAHIRE’DE ÜMMÜ ABBAS PAŞA SEBILI VE MEKTEBINDEKI HAT SERGISI %A Ahmet Ali Bayhan %T HAREMÜ’Ş-ŞERIFÜ’N-NEBEVI HATTATI ABDULLAH ZÜHDI’NIN KAHIRE’DE ÜMMÜ ABBAS PAŞA SEBILI VE MEKTEBINDEKI HAT SERGISI %D 2018 %J Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi %P 1301-0077-2651-5091 %V %N 45 %R %U
ISNAD Bayhan, Ahmet Ali . "HAREMÜ’Ş-ŞERIFÜ’N-NEBEVI HATTATI ABDULLAH ZÜHDI’NIN KAHIRE’DE ÜMMÜ ABBAS PAŞA SEBILI VE MEKTEBINDEKI HAT SERGISI". Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi / 45 (Mayıs 2018): 269-290 .
AMA Bayhan A . HAREMÜ’Ş-ŞERIFÜ’N-NEBEVI HATTATI ABDULLAH ZÜHDI’NIN KAHIRE’DE ÜMMÜ ABBAS PAŞA SEBILI VE MEKTEBINDEKI HAT SERGISI. Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi. 2018; (45): 269-290.
Vancouver Bayhan A . HAREMÜ’Ş-ŞERIFÜ’N-NEBEVI HATTATI ABDULLAH ZÜHDI’NIN KAHIRE’DE ÜMMÜ ABBAS PAŞA SEBILI VE MEKTEBINDEKI HAT SERGISI. Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi. 2018; (45): 269-290.
IEEE A. Bayhan , "HAREMÜ’Ş-ŞERIFÜ’N-NEBEVI HATTATI ABDULLAH ZÜHDI’NIN KAHIRE’DE ÜMMÜ ABBAS PAŞA SEBILI VE MEKTEBINDEKI HAT SERGISI", Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi, sayı. 45, ss. 269-290, May. 2018