Evaluation of Yield Performance of Some Local Chickpea Varieties In Silifke Ecological Conditions

Öz

This study was conducted in 2022 in the arid conditions of Silifke district, Mersin. The experiment included 14 chickpea varieties (Aksu, Seckin, Inci, Kusmen-99, Damla-89, Cevdetbey-98, Canitez, Ubet, Gulumser, Borabey, Zuhal, Sezenbey, Sari-98, and Yasa-05) planted in a randomized complete block design with three replications. According to the research results, flowering duration ranged from 125.50 to 133.33 days, pod setting duration from 138.70 to 143.53 days, plant height from 29.77 to 46.70 cm, first pod height from 20.85 to 28.37 cm, number of branches per plant from 1.80 to 4.10, number of pods per plant from 2.47 to 13.10, number of seeds per pod from 0.54 to 1.08, pod length from 1.96 to 2.50 cm, thousand seed weight from 258.17 to 395.33 g, grain yield per hectare from 23.84 to 116.91 kg, harvest index from 26.35 to 42.72%, root length from 7.63 to 12.38 cm, disease severity from 0.00 to 1.67, protein content from 14.22% to 19.48%, starch content from 38.00% to 44.69%, oil content from 4.56% to 5.75%, ash content from 2.45% to 2.93%, fiber content from 5.87% to 6.96%, and moisture content ranging from 11.07% to 12.02%. In conclusion, the Aksu variety was found to be more suitable under Silifke ecological conditions based on the evaluated characteristics and demonstrated higher yield compared to other varieties. Further scientific research on the Aksu variety suggests its potential widespread cultivation under Silifke conditions.

Anahtar Kelimeler

• Cicer arietinum L.
• adaptation
• yield
• yield components
• Silifke

Kaynakça

1. UNFPA. Dunya nufus durumu raporu. 2023 [cited 2023 Oct 29]. Available: https://turkiye.unfpa.org/tr/swop-%C3%B6zet-2023.
2. Anonymous. Tarim ve Orman Bakanlıgı. Ankara, 2021a.
3. Wood J, Grusak M. Nutrional value chickpea. Chickpea Breeding and Management, CAB International. Wallingford. 2007; 101-142.
4. Dogan A. Yoksullar lehine buyumede tarimin rolu: Sahra-altı Afrika ornegi. Karamanoglu Mehmetbey Universitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakultesi Dergisi. 2009; 11(16): 21-38.
5. Malunga LN, Bar-El Dadon S, Zinal E, Berkovich Z, et al. The potential use of chickpeas in development of infant follow-on formula. Nutrition Journal. 2014; 22(13): 8.
6. Siddique M, Hamid A, Islam M. Drought stress effects on water relation of wheat. Botanical Bulletin- Academia Sinica Taipei. 2000; 41(1): 35-39.
7. Singh S, Singh I, Kapoor K, Gaur P, Chaturvedi S, Singh N, Sandhu J. Chicpea. Broadening the Genetic Base of Grain Legumes. 2014; 51-73.
8. E. Karagul, «Turkiye yemeklik tane baklagil genetik kaynakları,» ANADOLU Ege Tarımsal Arastırma Enstitusu Dergisi, cilt 27, no. 1, p. 56 – 70, 2017.

9. Burucu D. Urun Raporu NOHUT 2021. TEPGE Yayın No: 342, 2021.
10. Sayilgan C, Kocaturk M. Sahil ve gecit kusagına uygun tescilli ve yerel nohut cesitlerinin Bati Akdeniz Bolgesi’nde yazlik ekim verim performanslarinin degerlendirilmesi. Derim. 2019; 36(2): 207-216.
11. TEPGE. T.C. Tarim ve Orman Bakanligi Tarimsal Ekonomi ve Politika Gelistirme Enstitusu Mudurlugu. 2023. Available: https://arastirma.tarimorman.gov.tr/tepge/Menu/27/Tarim-Urunleri-Piyasalari.
12. Mart D, Cansaran E, Karakoy T, Simsek M. Cukurova ve Orta Anadolu bolgesinden toplanan yerel nohut (Cicer arietinum L.) populasyonlarinin bazi onemli agronomik ve morfolojik ozelliklerinin belirlenmesi, seleksiyonu ve kalitatif karekterlerinin karakterizasyonu. Tarla Bitkileri Merkez Arastirma Enstitusu Dergisi. 2007; 16(1-2): 61-72.
13. Anonymous. Mersin İl Tarim Mudurlugu. Mersin, 2009.
14. Anonymous. Mersin Meteoroloji Il Mudurlugu. Mersin, 2021.
15. Anlarsal A E, Yucel C, Ozveren D. Cukurova kosullarinda bazi nohut (Cicer arietinum L.) hatlarinin verim ve verimle ilgili ozelliklerinin saptanması uzerine bir arastirma. Turkiye 3. Tarla Bitkileri Kongresi, 15-20 Kasım, Adana. 1999.
16. Mart D. Cukurova kosullarinda nohut (Cicer arietinum L.)‘de bazi onemli ozellikler yonunden genotip x cevre interaksiyonlari ve uyum yeteneklerinin saptanmasi uzerine bir arastırma. Adana: Cukurova Universitesi, Fen Bilimleri Enstitusu; 2000.
17. Karakoy T. Cukurova ve Orta Anadolu Bolgelerinden toplanan bazı yerel nohut (Cicer arietinum L.) genotiplerinin verim ve verimle ilgili ozelliklerinin belirlenmesi uzerine bir arastirma. Adana: Cukurova Universitesi, Fen Bilimleri Enstitusu; 2008.
18. Matur I. Sirnak-Idil kosullarinda bazi nohut hat ve cesitlerinin verim ve verim unsurlarinin degerlendirilmesi. Sirnak: Sirnak Universitesi, Fen Bilimleri Enstitusu; 2021.
19. Aydogan A. Genis ve dar yaprakli kabuli tip nohut (Cicer arietinum L.) cesit ve hatlarinda verim ve kalite ozelliklerinin belirlenmesi. Ankara: Ankara Universitesi Fen Bilimleri Enstitusu; 2012.
20. L. G. Gurbuz, Bingol ekolojik kosullarında bazı nohut (Cicer arietinum L.) cesitlerinin verim ve kalite ozelliklerinin belirlenmesi, Bingol: Bingol Universitesi Fen Bilimleri Enstitusu, 2018.
21. Patan F. Tescilli bazi nohut (Cicer arietinum L.) cesitlerinin Erzurum ekolojik kosullarina adaptasyonu. Erzurum: Ataturk Universitesi, Fen Bilimleri Enstitusu; 2014.
22. Karakan Kaya F. Bazi nohut (Cicer arietinum L.) cesitlerinin Elazig kosullarindaki verim ve adaptasyon yeteneklerinin belirlenmesi. Bingol: Bingol Universitesi, Fen Bilimleri Enstitusu; 2014.
23. Oztas E, Bucak B, Al V, Kahraman A. Farklı nohut (Cicer arietinum L.) cesitlerinin Harran ovası kosullarinda kisa dayaniklilik, verim ve diger ozelliklerinin belirlenmesi. Harran Universitesi Ziraat Fakultesi Dergisi. 2007; 11(3/4): 84-85.
24. Yigit M. Bazi nohut cesitlerinin farkli tohum iriligi ve ekim zamanlarinda verim ve kalite performanslarinin belirlenmesi., Kirsehir: Kirsehir Ahi Evran Universitesi Fen Bilimleri Enstitusu; 2018.
25. Ozgun O. Diyarbakir Bismil kosullarinda damla sulama ve farklı ekim tarihlerinin nohutta (Cicer arietinum L.) verim ve verim ogelerine etkisi, Erzurum: Ataturk Universitesi Fen Bilimleri Enstitusu; 2004.
26. Yurur N, Karasu A. Ekim zamaninin nohutun bazi agronomik ozelliklerine etkisi. Uludag Universitesi Ziraat Fakultesi Dergisi. 1995; 11: 95-107.
27. Erden Z. Siirt ekolojik kosullarinda nohudun (Cicer arietinum L.) cesit ve adaptasyon ozelliklerinin belirlenmesi. Van: Yuzuncu Yıl Universitesi Fen Bilimleri Enstitusu; 2014.
28. Beysari V. Bazi nohut (Cicer arietinum L.) cesitlerinin Bingol kosullarindaki verim ve adaptasyon yeteneklerinin belirlenmesi. Bingol : Bingol Universitesi Fen Bilimleri Enstitusu; 2012.
29. Beykara İ. Bingol ekolojik kosullarinda farkli ekim zamanlarinin bazi nohut (Cicer arietinum L.) genotiplerinde verim ve verim ozelliklerine etkisi. Bingol : Bingol Universitesi Fen Bilimleri Enstitusu; 2019.
30. Dinc A. Turkiye’de tescil edilmis bazi nohut (Cicer arietinum L.) cesitlerinin Van kosullarinda verim ve verim ogelerinin belirlenmesi. Van: Yuzuncu Yıl Universitesi Fen Bilimleri Enstitusu; 2014.
31. Yasar M. Diyarbakir ekolojik kosullarinda bazi nohut (Cicer arietinum L.) hat ve cesitlerinin verim ve verim ogelerinin belirlenmesi uzerine bir arastırma. Adana: Cukurova Universitesi, Fen Bilimleri Enstitusu; 2010.
32. Bakoglu A, Aycicek M. Bingol ekolojik kosularinda bazi nohut (Cicer arietinum L.) cesitlerinin verim ve verim ogeleri uzerine bir arastırma. Firat Universitesi Fen ve Muhendislik Bilimleri Dergisi. 2005; 17(1): 107-113.
33. Bicer B T, Anlarsal A E. Bazı nohut (Cicer arietinum L.) koy cesitlerinde bitkisel ve tarimsal ozelliklerin belirlenmesi. Ankara Universitesi Ziraat Fakultesi Tarım Bilimleri Dergisi. 2004; 10(4): 289-396.
34. Vural H, Karasu A. Variability studies in chickpea (Cicer arietinum L.) varieties grown in Isparta of Turkey. Revista UDO Agricola. 2007; 7(1) 35-40.
35. Canci H, Toker C. Evaluation of annual wild Cicer species for drought and heat resistance under field conditions. Genetic Resources and Crop Evolution. 2009; 56: 1-6.
36. Peker G N. Ileri duzey nohut genotiplerinde verim ve kalite calismalari. Kirsehir : Kirsehir Ahi Evran Universitesi Fen Bilimleri Enstitusu, 2022.
37. Demirci O, Bildirici N. Sanliurfa ekolojik degerlendirmelerinde yetistirilen nohut (Cicer arietinum L.) cesitlerinin verim ve verim unsurlarının belirlenmesi. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi. 2020; 20: 656-662.
38. Sozen O, Karadavut U. Kırsehir ekolojik kosullarinda yetistirilen bazi nohut genotiplerinin verim ogeleri korelasyon ve path analizi. 21. Yuzyilda Fen ve Teknik Dergisi. 2019; 6(12): 29-40.
39. Tetik S. Turkiye’de tescil edilmis bazi nohut cesitlerinin Bolu sartlarinda verim ve bazi verim ogelerinin tespit edilmesi. Bolu: Bolu Abant İzzet Baysal Universitesi Fen Bilimleri Enstitusu, 2019.
40. Onder M, Ucer F. Konya ekolojik sartlarinda bazi nohut cesitlerinin ikinci urun olarak yetistirilmesi. Selcuk Universitesi Ziraat Fakultesi Dergisi. 1999; 13(18): 1-8.
41. Bicer B T. Diyarbakir yoresinde toplanan bazi nohut yerel cesitlerinde onemli bitkisel ve tarimsal ozelliklerin belirlenmesi uzerine bir arastirma. Adana: Cukurova Universitesi Fen Bilimleri Enstitusu, 2001.
42. Arshad M, Bakhsh A, Ghafoor A. Path coefficient analysis in chickpea (Cicer arietinum L.) under rainfed conditions. Pakistan Journal of Botany. 2004; 36(1): 75-81.
43. Kacar O, Goksu E, Azkan N. Bursa’da kislik olarak yetistirilebilecek nohut (Cicer arietinum L.) hatlarinin belirlenmesi. Uludag Universitesi. Zir. Fak. Dergisi. 2005; 19(2): 33-45.
44. Aydogan Y. Eskisehir ekolojik kosullarinda bazi nohut (Cicer arietinum L.) cesitlerinin tarimsal ozelliklerinin ve ozellikler arası iliskilerin belirlenmesi. Kirsehir : Kirsehir Ahi Evran Universitesi, Fen Bilimleri Enstitusu, 2019.
45. Talebi R, Fayaz F, Jelodar N. Correlation and path coeficients analysis of yield and yield components of chickpea (Cicer arietinum L.) under dry land condition in the west of Iran. 2007; 6(7): 1151-1154.
46. Bicaksiz Y. Bazi Nohut (Cicer arietinum L.) cesitlerinin orta Anadolu kosullarina adaptasyonu, Eskisehir:Eskisehir Osmangazi Universitesi, 2010.
47. Babagil G E. Erzurum ekolojik kosullarinda bazi nohut (Cicer arietinum L.) cesitlerinin verim ve verim ozellikleri incelenmesi. Anadolu Tarım Bilim Dergisi. 2011; 26(2): 122-127.
48. Bicer BT, Anlarsal AE. Diyarbakir yoresi nohut (Cicer arietinum L.) koy populasyonlarinin tarimsal, morfolojik ve fenolojik ozellikler icin degerlendirilmesi. Harran Universitesi Ziraat Fakultesi Dergisi. 2005; 9(3): 1-8.
49. Eser D. Yemeklik tane baklagiller. Ankara: Ankara Universitesi Ziraat Fakultesi Ders Notu, 1978.
50. Ceran F. Farkli zamanlarda ekilen nohut cesitlerinin (Cicer arietinum L.) bazi tarimsal ozelliklerinin belirlenmesi. Konya: Selcuk Universitesi-Fen Bilimleri Enstitusu, 2015.
51. Erdemci I. Guneydogu Anadolu Bolgesi kosullarinda farkli nohut (Cicer arietinum L.) genotiplerinin yazlik ve kislik ekimlerinde bazi tarımsal ve teknolojik ozelliklerinin belirlenmesi. Adana: Cukurova Universitesi-Fen Bilimleri Enstitusu, 2012.
52. Altinbas M, Sepetoglu H, Karasu A. Nohutta verim ogelerinin farkli cevre kosullarinda verime etkileri uzerinde bir calisma. Turkiye III.Tarla Bitkileri Kongresi, Adana, 1999.
53. Altınbas M, Sepetoglu H H. Kislik ekime uygun nohut gelistirmede bazi tarımsal ozellikler icin genotipik ve cevresel etki degerlendirmesi. Ege Universitesi Ziraat Fakultesi Dergisi. 2002; 39(3): 33-40.
54. Mart D, Oktem A, Akın R, Turkeri M, Atmaca E, Mart S, Karakoy T. Sanliurfa'da tescilli bazi nohut (Cicer arietinum L.) cesitlerinin verim, morfolojik ve kalite ozelliklerinin degerlendirilmesi. Turk Tarım ve Doga Bilimleri Dergisi. 2023; 10(1): 152-160.
55. Topcu M, Akcura M. Bazi nohut cesitlerinin verim ve verim unsurlarinin incelenmesi. COMU, Ziaraat Fakultesi Dergidi. 2022; 10(1): 191-198.
56. Gunes A, Tekatlı M, Erturk E, Kilinc C. Kahramanmaras kosullarinda bazi ileri nohut (Cicer arietinum L.) genotiplerinde tarimsal ozelliklerin incelenmesi. Turk Tarim ve Doga Bilimleri Dergisi. 2022; 9(1): 119-131.
57. Topcu M. Bazi nohut (Cicer arietinum L.) cesitlerinin Edirne kosullarinda verim ve verim unsurlarının incelenmesi. Canakkale: COMU, Fen Bilimleri Enstitusu, 2019.
58. Gundogdu Gurbuz L. Bingol Ekolojik Kosullarinda Bazi Nohut (Cicer arietinum L.) Cesitlerinin Verim ve Kalite Ozelliklerinin Belirlenmesi. Bingol: Bingol Universitesi Fen Bilimleri Enstitusu, 2018.
59. Yagmur M, Engin M. Nohut (Cicer arietinum L.)’ta fosfor ve azot dozlari ile bakteri (Rhizobium ciceri) asilamanin bazi morfolojik ozellikler ile tane verimi uzerine etkileri ve bazi bitkisel ozellikler arasındaki iliskiler. Yuzuncu Yil Universitesi Ziraat Fakultesi Tarım Bilimleri Dergisi. 2005; 15(2): 103-112.
60. Sakar S. Sırnak-İdil kosullarinda kislik ve erken ilkbaharda yetistirilen nohut cesitlerinin verim ve verimle ilgili ozelliklerinin belirlenmesi. Sırnak: Sırnak Universitesi Lisansustu Egitim Enstitusu, 2022.
61. Yigitoglu D. Kahramanmaras kosullarinda farkli bitki sikliklarinin kislik ve yazlik ekilen bazi nohut cesitlerinde (Cicer arietinum L.) verim ve verim ile ilgili ozelliklere etkisi. Adana: Cukurova Universitesi Fen Bilimleri Enstitusu, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, 2006.
62. Sanlı A, Kaya M. Tohum Uygulamalari İle Farkli Ekim Zamanlarinin Nohut Cicer arietinum L.’ un Bazi Agronomik Ozellikler Uzerine Etkileri. Suleyman Demirel Universitesi Ziraat Fakultesi Dergisi. 2008; 3: 42-51.
63. Kacar B. Bitki fizyolojisi. Ankara: Ankara Universitesi Ziraat Fakultesi Yayınları 1153, 1989.
64. Baylan B. Diyarbakir kosullarinda nohut ekim zamanı ile antraknoz hastaligi (Ascochyta rabiei (pass) labr.) arasındaki iliskinin belirlenmesi. Diyarbakır: Dicle Universitesi, Fen Bilimleri Enstitusu, 1998.
65. Sari H. Bazı yemeklik tane baklagillerin gelisme donemlerine gore farkli bitki kisimlarinda ham protein iceriklerinin belirlenmesi. Samsun: Ondokuz Mayıs Universitesi Fen Bilimleri Enstitusu, 2015.
66. Yagmur M, Kaydan D. Plant growth and protein ratio of spring sown chickpeawith various combinations of rhizobium inoculation, nitrogen fertilizer and irrigation under rainfed condition. African Journal of Agricultural Research. 2010; 6(12): 2648-2654.
67. Karayel R, Uzun A, Bozoglu H. Nohut (Cicer arietinum L.)’un verim ve kalitesine ahir gubre dozlarinin etkisi. BSEU Fen Bilimleri Dergisi 7, Milli Mucadele ve TBMM'nin Acılısının 100. Yılı Anısına-100. Yıl Ozel Sayisi. 2020; 279-288.
68. Agsakallı A. Farkli ekim sikligi ve gubre dozlarinin bazi nohut genotiplerinde verim, verim unsurları ve kalite uzerine etkileri. Erzurum: Ataturk Universitesi, Fen Bilimleri Enstitusu, 1995.
69. Ozdemir S. Yemeklik Baklagiller. İstanbul: Hasad Yayıncılık., 2006.
70. Sarimurat M S. Van ekolojik kosullarinda yetistirilen bazi nohut (Cicer arietinum L.) cesitlerinin verim ve kalite ozelliklerinin belirlenmesi. Van: Van Yuzuncu Yıl Universitesi, Fen Bilimleri Enstitusu, 2017.
71. Sepetoglu H. Nohutta cesit ve bitki sikliginin buyume ve verim uzerine etkisi. Ege Universitesi, Ziraat Fakultesi Dergisi. 1988; 19(2): 71-76.
72. Deshpande S S, Damodaran S. Structure digestibility relationship of legume 7S proteins. Advanced in Cereal Science and Technology. 1990; 10(3): 156.
73. Ertas N. Nohut (Cicer Arietinum L.) fasulye (Phaseolus vulgaris L.) ve soya fasulyesinden (Glycine max L.) uretilen baklagil bulgurlarinin uretim metotlarinin standardizasyonu ile bazi kalitatif ve besinsel ozelliklerinin belirlenmesi. Konya: Selcuk Universitesi, Fen Bilimleri Enstitusu, 2010.
74. El-Adawy T A. Nutritional composition and antinutritional factors of chickpeas (Cicer arietinum L.) undergoing different cooking methods and germination. Plant Foods for Human Nutrition. 2002; 57(83): 97.
75. Ghavidel RA, Prakash J. The impact of germination and dehulling on nutrients, antinutrients, in vitro iron and calcium bioavailability and in vitro starch and protein digestibility of some legume seeds. LWT-Food Science and Technology. 2007; 40: 1292-1299.
76. Kilincer F. Cimlendirilmis bazi tahil ve baklagillerin besinsel ve fonksiyonel ozellikleri uzerine bir arastırma. Konya: Necmettin Erbakan Universitesi Fen Bilimleri Enstitusu, 2018.
77. Yesilgun S. Cukurova bolgesinde bazi kislik nohut (Cicer arietinum L.) hat ve cesitlerinin bitkisel ve tarimsal ozelliklerinin saptanması. Adana: Cukurova Universitesi, Fen Bilimleri Enstitusu, 2006.
78. Eser D, Gecit HH, Emekliler HY. Evaluation of chickpea landraces in Turkey. Chickpea Newsletter Jun. Icn. 1991; 24: 22-23.
79. Guler M, Adak M, Ulukan H. Determining relationships among yield and some yield components using path coefficient analysis in chickpea (Cicer arietinum L.). European Journal of Agronomy. 2001; 14: 161-166.
80. Altınbas M, Tosun M. Nohutta ileri generasyonlarda verim ile verim ogeleri arasindaki iliskiler uzerine bir degerlendirme. Journal of Agriculture Faculty of Ege University. 2002; 39(2): 33-40.
81. Yucel D, Anlarsal AM, Yucel C. Genetic variability, correlation and path analysis of yield and yield components in chickpea (Cicer arietinum L.). Turkish Journal of Agriculture and Forestry. 2006; 30: 183-188.
82. Hassan M, Atta BM, Shah TM, Haq MA, Syed H, Alam SS. Correlation and path coefficient studies in induced mutants of chickpea (Cicer arietinum L.). Pakistan Journal of Botany. 2005; 37(2): 293-298.
83. Saleem M, Tahir MHN, Kabir R, Javid M, Shahzod K. Interrelationships and path analysis of yield attributes in chickpea (Cicer arietinum L.). International Journal of Agriculture & Biology. 2002; 4(3): 404-406.