Bingöl Üniversitesi Öğrencilerinin Atık Yönetimi – Geri Dönüşüm ve Çevre Konusundaki Bilinç ve Uygulama Düzeyleri Üzerine Bir Araştırma

Öz

Dünya üzerinde nüfus ve teknolojik gelişmelere bağlı olarak yaşam standartları her geçen gün artarken, tüketim de büyük oranda artış göstermektedir. Çevre sorunlarının ortaya çıkmasındaki temel etkenlerden biri tüketim hızındaki artış ve buna bağlı olarak üretilen atık miktarının çevre tarafından sindirilebilecek düzeyin çok üstüne çıkmış olmasıdır. Sürdürülebilir bir çevrenin sağlanmasında özellikle 21. yy’la birlikte dünya çapında atık yönetimi ve geri dönüşüm konuları önem kazanmıştır. Bu konuda oluşturulan ulusal ve uluslararası politikalar yanında bireysel tutum ve davranışlarda son derece önem taşımaktadır. Bu çalışma kapsamında Bingöl Üniversitesi öğrencilerinin atık yönetimi – geri dönüşüm ve çevre konusundaki bilinç ve uygulama düzeylerini saptanmaya yönelik olarak anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Anket sonuçlarından elde edilen veriler SPSS 22. programında analiz edilmiştir. Ağırlıklı olarak atık geri dönüşüm hiyerarşisinin ilk dört basamağını oluşturan ve daha çok bireysel anlamda katkı sağlamanın olanaklı olduğu; önleme, azaltma, tekrar kullanım ve geri dönüştürme konularını kapsayan anket sonucunda ortaya çıkan veriler yorumlanarak bir değerlendirme gerçekleştirilmiş ve atılması gereken adımlar konusunda önerilere yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Geri dönüşüm
• Atık yönetimi
• Çevre bilinci
• Bingöl Üniversitesi

A Research on the Awareness and Practice Levels of Bingöl University Students on Waste Management - Recycling and Environment

Abstract

While living standards are increasing day by day due to population and technological developments in the world, consumption also increases significantly. Because one of the main factors in the emergence of environmental problems is the increase in the rate of consumption, the amount of the produced waste exceed the level that can be digested by the environment. Waste management and recycling issues to provide a sustainable environment have gained importance around the world especially in the 21st century. In addition to national and international policies created in this regard, individual attitudes and behaviors are extremely important. Within the scope of this study, a survey was conducted to determine the awareness and application levels of Bingöl University students about waste management - recycling and environment. Survey outcomes were analysed by SPSS 22. programme. Survey outcomes were analysed by SPSS 22. programme. After survey outcomes that predominantly constitutes the first four steps of the waste recycling hierarchy as prevention, reduction, reuse and recycling being got possible by individual contributions was commented, steps to be taken are indicated.

Keywords

• Waste management
• Bingöl University
• Environmental awareness
• Recycling

Kaynakça

1. [1] Keleş R, Hamamcı C. Çevrebilim. İmge kitabevi yayınları. Ankara; 2002.
2. [2] Anonim 1983. http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.2872.pdf (Erişim tarihi: 22.03.2020).
3. [3] Diksaç R. Çevre bilinci ve yaşam tarzının sürdürülebilir tüketim davranışı üzerindeki etkisi ve bir araştırma [Yüksek lisans tezi]. İstanbul: Marmara Üniversitesi; 2019.
4. [4] Akın G. Küresel çevre sorunları. C.Ü. Sosyal bilimler dergisi. 2007; 31(1): 43-54.
5. [5] Alım M. Avrupa Birliği üyelik sürecinde Türkiye’de çevre ve ilköğretimde çevre eğitimi. Kastamonu eğitim dergisi. 2006;14(2): 599-616.
6. [6] Uydacı M. Yeşil pazarlama. Türkmen yayınevi. İstanbul; 2017.
7. [7] Kim Y, Choi S.M. Antecedents of green purchase behaviour: An examination of collectivism, environmental concern and PCE. Advances in customer research. 2005; 35: 592-599.
8. [8] Anonim. http://www.mfa.gov.tr/i_-temel-cevre-sorunlari.tr.mfa (Erişim tarihi: 06.04.2020)

9. [9] Hayta A.B. Çevre kirliliğinin önlenmesinde ailenin yeri ve önemi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir eğitim fakültesi dergisi (KEFAD). 2006; 7(2): 359-376.
10. [10] Anonim 2019. https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-48851661 (Erişim tarihi: 08.04.2020).
11. [11] Anonim. https://webdosya.csb.gov.tr/db/cygm/editordosya/Geri_Kazanim_ve_Biz.pdf (Erişim tarihi: 10.04.2020).
12. [12] Anonim. https://www.netpakambalaj.com/tr/ulkemizde-geri-donusum-h-38 (Erişim tarihi: 08.04.2020).
13. [13] Anonim. https://www.netpakambalaj.com/tr/geri-donusum-konusunda-en-basarili-ulkeler-h-37 (Erişim tarihi: 08.04.2020)
14. [14] Anonim 2018. TMMOB Çevre Mühendisleri Odası, Dünya Çevre Günü Türkiye Raporu. https://www.cmo.org.tr/resimler/ekler/0d4a5b926c005a6_ek.pdf (Erişim tarihi: 14.09.2020).
15. [15] Sawin J.L. enerji seçimlerini daha iyi yapmak. Ed. Assadourian vd., (çev. Ayşe Başçı Sander), Dünyanın Durumu 2004. Worldwatch Enstitüsü-TEMA Vakfı. İstanbul; 2004.
16. [16] Aydın M, Deniz K. Atık yönetiminde vergi politikasının rolü: Türkiye değerlendirmesi. Yönetim bilimleri dergisi, 2017; 15(30): 435-461.
17. [17] Anonim. https://cevreonline.com/atik-yonetimi/ (Erişim tarihi 13.03.2020).
18. [18] Anonim 2015. Atık Yönetimi Yönetmeliği, Resmî Gazete. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2015/04/20150402-2.htm (Erişim tarihi: 13.07.2020).
19. [19] Anonim. T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Ulusal Atık Yönetimi ve Eylem Planı 2023. https://webdosya.csb.gov.tr/db/cygm/haberler/ulusal_at-k_yonet-m--eylem_plan--20180328154824.pdf (Erişim tarihi: 11.05.2020).
20. [20] Anonim. https://sifiratik.gov.tr/sifir-atik/sifir-atik-nedir (Erişim tarihi 07.04.2020).
21. [21] Miranda R, Blanco A. Environmental awareness and paper recycling. Cellulose chemistry and technology. 2010; 44(10): 431-449.
22. [22] Thogersen J, Olander F. The dynamic ınteraction of personal normsand environment‐friendly buying behavior: A panel study. Journal Of Applied Social Psychology. 2006; 36(7): 1758-1780.
23. [23] Anonim. http://www.bingol.edu.tr/tr/universitemiz/genel/sayilarla-bingol-universitesi (Erişim tarihi: 06.03.2021).
24. [24] Yazıcıoğlu Y, Erdoğan S. SPSS uygulamalı bilimsel araştırma yöntemleri. Detay yayıncılık. Ankara; 2004.
25. [25] Shao A.T. Marketing research: An aid to decision making. Cincinnati; 2002.
26. [26] Uzun N, Sağlam N. Sosyo-ekonomik durumun çevre bilinci ve çevre akademik başarısı üzerindeki etkisi. Hacettepe Üniversitesi eğitim fakültesi dergisi (H. U. Journal of Education). 2005; 29: 194-202.
27. [27] Tufaner F. Geri dönüşebilir atıkların toplanması konusunda yapılan bilgilendirme çalışmalarının toplama verimine katkısının araştırılması. İklim değişikliği ve çevre. 2019; 4 (1): 33–40.
28. [28] Jekria N, Daud S. Environmental concern and recycling behaviour. Procedia Economics and Finance. 2016; 35: 667 – 673.
29. [29] Domina T, Koch K. Convenience and frequency of recycling: İmplications for including textiles in curbside recycling programs. Environment and behavior. 2002; 34: 216–38.