İpek Yolu’nda İnanç Turizminin Geliştirilmesi: Özbekistan Örneği

Öz

Bu araştırmanın amacı; küresel ilk tarihi ticaret yolu olan İpek Yolu’nun,21.Yüzyılda uluslararası turizmin yeni destinasyonu olarak ele alınması düşüncesinin UNWTO tarafından 1994’te turizme açılma projeleri çerçevesinde Özbekistan’da ki durumunun değerlendirilmesi ve bu ülkede ki alternatif turizm kapsamında İnanç turizmi potansiyelinin incelenmesidir. Çalışma; Türkiye’den Özbekistan’a, Özbekistan’dan Türkiye’ye İpek yolunda inanç turizmi hareketliliğinin geliştirilebilmesi hususunu kapsamaktadır. Bu çalışmada, nitel araştırma modeli kullanılmıştır. Bu amaç doğrultusunda, 20 kişi Özbekistan’ı ziyaret etmiş, 20 kişi Özbekistan’ı hiç görmemiş ve 20 kişi de Özbekistan’da yaşayan bireylere yarı yapılandırılmış görüşme formları dağıtılmış ancak üç gruptan 10’ar adet olmak üzere ,toplam 30 form uygulanabilmiştir. Bulgular ve sonuca gelince; Orta Asya’dan geçen, Avrupa ve Asya arasında ticari bir köprü olan İpek Yolu; Çin’den başlayıp, Türkiye ve Akdeniz aracılığı ile Avrupa’ya kadar uzanan tarihi ve dünyaca ünlü bir ticaret yoludur. İpek Yolu, UNESCO tarafından 22 Haziran 2014 tarihinde kabul edilen bir Dünya Mirasıdır. Büyük İpek Yolu’nun neredeyse 20.000 kilometresi, Türklerin yerleşmiş olduğu bölgeyi kapsamaktadır. Uluslararası ticaretin ana damarı sayılan İpek Yolu’nun önemli bir hattı; Bizans ile Çin’i bir araya getiren büyük ticaret yolu, en canlı dönemlerinde Türklerin gözetiminde bulunmuştur. Orta Asya coğrafyasının kalbi olan Özbekistan, tarihi Büyük İpek Yolu güzergâhında bulunmaktadır. Özbekistan, egemenliğini kazanmasından sonra turizm sektörünün geliştirilmesi açısından ciddi bir gayret sarf etmektedir. Türk ve İslam mimarisinin en nadir eserlerine ev sahipliği yapan Özbekistan, son yıllarda inanç turizminin de yeni merkezlerinden biri haline gelmiştir. Özbekistan, dünyadaki en fazla tarihi esere sahip olan ilk on ülke arasındadır. Özbekistan’da tarihin izlerinin görülebileceği 4000 fazla eser bulunmaktadır. Doğal ve kültürel turistik varlıkların zenginliği açısından turizmin gelişimi için en uygun bölgedir. Ancak turizmde her geçen yıl gelişmekte olan bir ülke olmasına rağmen, dünya turizm pazarından yeterli düzeyde pay alamamaktadır. Bu ülkede dış turizmin gelişebilmesi için uygulanması gereken stratejilerden biri de halkın turizm konusunda bilinçlendirilmesidir. Halkta turizm bilincinin geliştirilmesi, hizmet kalitesinin yükseltilmesi, otel sayılarının arttırılması ve Özbekistan’daki tarihi ve kültürel mirasların korunması, tanıtımının yapılması ile dünya turizmindeki payı artabilecektir.

Anahtar Kelimeler

• İPEKYOLU
• İNANÇ TURİZMİ
• ÖZBEKİSTAN
• TÜRKİYE

Öz

The purpose of this research; The idea of treating the Silk Road, the first global trade route, as the new destination of international tourism in the 21st century, is to evaluate the situation of Uzbekistan in Uzbekistan within the framework of the projects launched by UNWTO in 1994 and to examine the potential of faith tourism in this country. This paper covers the issue of the development of the Silk way of faith tourism mobility from Turkey to Uzbekisan and vice versa.. In this study, qualitative research model was used. For this purpose, 20 people have visited Uzbekistan, 20 people have never seen Uzbekistan and 20 people have received semi-structured interview forms for individuals living in Uzbekistan. As for the findings and the result; The Silk Road, which passes through Central Asia and is a commercial bridge between Europe and Asia; starting from China, with a history dating back to Europe via Turkey and the Mediterranean and world famous trade route. The Silk Road is a World Heritage Site that was accepted by UNESCO on 22 June 2014. Almost 20,000 kilometers of the Great Silk Road covers the region where the Turkish originated people’s life place are located. An important line of the Silk Road, which is considered as the main vein of international trade; The great trade route that brought together Byzantine and China was under the supervision of the Turks in their liveliest periods. Uzbekistan, the heart of the Central Asian geography, is located on the historical Great Silk Road route. Uzbekistan, after gaining its sovereignty, made a great effort to develop the tourism sector. Uzbekistan, which has hosted the rarest works of Turkish and Islamic architecture, has become one of the new centers of faith tourism in recent years. Uzbekistan is among the top ten countries with the most historical monuments in the world. There are more than 4,000 monument in Uzbekistan where traces of history can be seen. It is the most suitable region for the development of tourism in terms of the richness of natural and cultural touristic assets. However, although tourism is a developing country every year, it cannot get a sufficient share from the world tourism market. One of the strategies that should be implemented in order to develop foreign travel in this country is to raise the awareness of the public about tourism.

Anahtar Kelimeler

• Silk Road
• Uzbekistan
• Turkey
• Faith Tourism

Kaynakça

1. Kaynakça: Atasoy, F. (2016). Küreselleşme Çağında Yeniden İpek Yolu, SEMPOZYUM – 2010, Bir Kültür Koridoru Olarak İpek Yolu Sempozyumu, UNESCO TMK – Kültür ve Turizm Bakanlığı,16 Ekim 2010 – ANTALYA
2. Avcı, M. ve Norbaev, S. (2018). Türkiye – Özbekistan İnanç Turizmi Güzergâhının Açılmasına Yönelik Bir Örnek Uygulama, II. Uluslararası Kültürel Miras ve Turizm Kongresi, Taşkent
3. Bıyıkoğlu, N. (2010). Özbekistan Diyarım. İktisadi Araştırmalar Vakfı, http://www.iav.org.tr/dosyalar/2023%20eyl%C3%BC12010.pdf
4. Çığır, E. (2011). Özbekistan’da Coğrafi Şartların Mimariye Etkisi, http://www.makalemarketi.com/kultur-ve-sanat/mimarlik/2207-ozbekistanda-cografi-sartlarin-mimariye-etkisi.html. Demirci, Z. (2018). Orta Asya’nın Kalbi: Buhara https://www.aa.com.tr/tr/dunya/orta-asyanin-ruhani-kalbi-buhara/1332845
5. Karaman, S.ve Usta, K. (2006). İnanç Turizm Açısından İznik ve Bir Uygulama Çalışması. Balıkesir.
6. Merdanoğlu S.ve Muhammediev N. (1997) Özbekistan Kılavuzu, Mine Ofset Baskı Tesisleri,
7. Oktay, K. (2016).Organize İpek Yolu Turları Üzerine Bir İnceleme, Yükselen İpek Yolu I. Cilt, Ankara
8. Okuyucu, A ve Somuncu, M (2013) Türkiye’de İnanç Turizmi: Bugünkü Durum, Sorunlar ve Gelecek. İnternational Conference on RedigiousTourism and Tolerance, (9-12 Mayıs 2013). Konya.

9. Özey R.(1997). Dünya Platformunda Türk Dünyası, Eğitim Basın Yayın Dağıtım ltd.Şti. Konya
10. TİKA Özbekistan Ülke Raporu. (2009). http://www.tika.gov.tr/yukle/dosyalar/ULKERAPORLARI/Özbekistanraporu_2007.pdf (22.12.2010).
11. T.C Ticaret Bakanlığı. Özbekistan Ülke Profili (2019). https://ticaret.gov.tr/yurtdisi-teskilati/orta-asya/ozbekistan/ulke-profili/turkiye-ile-ticaret
12. Türkiye Turizm Stratejisi 2023 Eylem Planı 2007-2013. (2007). Kültür ve Turizm Bakanlığı, Ankara, (www.kültür.gov.tr ) www.uzbekistan.travel
13. Yereli, A.B. (2016) Ticaret Yollarından Enerji Hatlarına: Türk Dünyasının Gelecek Stratejisi, Yükselen İpek Yolu I. Cilt, Ankara
14. Zeybek(2002) Türk Olmak, Ocak Yayınları, Ankara