Okul Öncesi Dönemdeki 4-6 Yaş Grubu Çocukların Duygu Düzenleme Becerisinin Sosyal Yetkinlik ile İlişkisinde Cinsiyet ve Yaşın Düzenleyici Rolü

Nurhan Can; Handan Doğan

doi:10.55008/te-ad.1602679

EN TR

Okul Öncesi Dönemdeki 4-6 Yaş Grubu Çocukların Duygu Düzenleme Becerisinin Sosyal Yetkinlik ile İlişkisinde Cinsiyet ve Yaşın Düzenleyici Rolü

Öz

Amaç: Bu çalışmada 4-6 yaş grubundaki okul öncesi dönem çocuklarının duygu düzenleme becerilerinin ve sosyal yetkinliklerinin cinsiyet ve yaşa göre farklılaşma durumu ve ilgili becerilerin birbiri ile olan ile olan bağlantısında cinsiyet ve yaşın düzenleyicilik rolü incelenmiştir. Yöntem ve Araçlar: Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmış olup, çalışmanın verileri ‘Duygu Düzenleme Ölçeği’ ve ‘Sosyal Yetkinlik ve Davranış Değerlendirme Ölçeği’ aracılığıyla toplanmıştır. Okul öncesi eğitime devam eden 4-6 yaş grubundaki 160 çocuğun öğretmenlerinden veri toplanmıştır. Sonuçlar: Analiz sonuçlarına göre, duygu düzenleme becerisi sosyal yetkinliği anlamlı düzeyde yordamakta ve bu bağlantıda yaş değişkeni özellikle küçük yaş grubunda moderatör rol oynamaktadır. Cinsiyetin moderatör etkisi anlamlı bulunmamıştır. Duygu düzenleme becerilerinin sosyal yetkinlik açısından taşıdığı önem, erken müdahale programlarının özellikle küçük yaş grubuna odaklanması gerektiğine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

duygu düzenleme, sosyal yetkinlik, okulöncesi, sosyal-duygusal gelişim

Kaynakça

Altan, Ö. (2006). The effects of maternal socialization and temperament on children’s emotion regulation [Yüksek Lisans Tezi, Koç Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr
Bandura, A., & Walters, R. H. (1959). A study of the influence of child rearing practices and family interrelationships. Ronald Press.
Batum, P., & Yagmurlu, B. (2007). What counts in externalizing behaviors? The contributions of emotion and behavior regulation. Current Psychology, 25(4), 272–294. https://doi.org/10.1007/BF02915236
Bigras, M., & Auxiliadora Dessen, M. A. (2002). Social competence and behavior evaluation in Brazilian preschoolers. Early Education and Development, 13(2), 139–152. https://doi.org/10.1207/s15566935eed1302_2
Blair, K. A., Denham, S. A., Kochanoff, A., & Whipple, B. (2004). Playing it cool: Temperament, emotion regulation, and social behavior in preschoolers. Journal of School Psychology, 42(6), 419–443. https://doi.org/10.1016/j.jsp.2004.10.002
Blandon, A. Y., Calkins, S. D., Keane, S. P., & O’Brien, M. (2008). Individual differences in trajectories of emotion regulation processes: The effects of maternal depressive symptomatology and children’s physiological regulation. Developmental Psychology, 44(4), 1110. http://dx.doi.org/10.1037/0012-1649.44.4.1110
Blewitt, C., Morris, H., Nolan, A., Jackson, K., Barrett, H., & Skouteris, H. (2020). Strengthening the quality of educator-child interactions in early childhood education and care settings: A conceptual model to improve mental health outcomes for preschoolers. Early Child Development and Care, 190(7), 991–1004. https://doi.org/10.1080/03004.430.2018.1507028
Bozkurt Yükçü, Ş., & Demircioğlu, H. (2017a). Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Duygu Düzenleme Becerilerinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi [Investigation of emotion regulation skills of preschool children in terms of various variables]. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (44), 442–466. https://doi.org/10.21764/maeuefd.336085
Bozkurt Yükçü, Ş., & Demircioğlu, H. (2017b). Okul öncesi dönemdeki çocukların sosyal problem çözme becerilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi [Examining of the social problem solving skills in preschool children in terms of different variables]. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 1(2), 216–238. https://doi.org/10.24130/eccd-jecs.196.720.171239
Brooks, S. K., Webster, R. K., Smith, L. E., Woodland, L., Wessely, S., Greenberg, N., & Rubin, G. J. (2020). The psychological impact of quarantine and how to reduce it: Rapid review of the evidence. The Lancet, 395(10227), 912–920. https://doi. org/10.1016/S0140-6736(20)30460-8

Buğan, B., Çorapçı, F., & Ada, F. E. (2022). Okul öncesi dönemde sosyo-duygusal gelişim: Mizaç, dil gelişimi ve duyguları anlama becerisinin yordayıcı rolünün incelenmesi [Socioemotional development in the preschool period: investigating the predictive role of temperament, language development, and emotion comprehension]. Eğitim ve Bilim, 47(209), 1–23. http://dx.doi.org/10.15390/%2FEB.2022.9751
Butovskaya, M. L., & Demianovitsch, A. N. (2002). Social Competence and Behavior Evaluation (SCBE-30) and socialization values (SVQ): Russian children ages 3 to 6 years. Early Education and Development, 13(2), 153–170. https://doi.org/10.1207/s15566935eed1302_3
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri [Scientific research methods in education]. Pegem Akademi.
Chang, L. S., Schwartz, D., Dodge, K. A., & McBride-Chang, C. (2003). Harsh parenting in relation to child emotion regulation and aggression. Journal of Family Psychology, 17(4), 598–606. https://doi.org/10.1037/0893-3200.17.4.598
Chen, Q., & Jiang, Y. (2002). Social competence and behavior problems in Chinese preschoolers. Early Education and Development,13(2), 171–186. https://doi.org/10.1207/s15566935eed1302_4
Çiçek, S., & Yalçin, S. S. (2023). Emotional status and problem behavior of pre-school children according to the pandemic period and occupational status of the mother. International Journal of Environmental Health Research, 33(12), 1406–1417. https://doi.org/10.1080/09603.123.2022.2096208
Çorapçı, F., Aksan, N., Arslan-Yalçın, D., & Yağmurlu, B. (2010). Okul öncesi dönemde duygusal, davranışsal ve sosyal uyum taraması: Social Yetkinlik ve Davranış Değerlendirme-30 Ölçeği [ Emotional, behavioral and social adjustment screening at school entry: Social Competence and Behavior Evaluation-30 Scale]. Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Dergisi, 17(2), 63–74.
Denham, S. A. (1998). Emotional development in young children. Guilford Press.
Denham, S. A., Blair, K. A., DeMulder, E., Levitas, J., Sawyer, K., Auerbach-Major, S., & Queenan, P. (2003). Preschool emotional competence: Pathway to social competence? Child Development, 74(1), 238–256. https://doi.org/10.1111/1467-8624.00533
Dong, C., Cao, S., & Li, H. (2020). Young children’s online learning during COVID-19 pandemic: Chinese parents’ beliefs and attitudes. Children and Youth Services Review, 118, 105440. https://doi.org/10.1016/j.childyouth.2020.105440
Egan, S. M., Pope, J., Moloney, M., Hoyne, C., & Beatty, C. (2021). Missing early education and care during the pandemic: The socio‐emotional impact of the Covid‐19 crisis on young children. Early Childhood Education Journal, 49(5), 925–934. https://doi.org/10.1007/s10643.021.01193-2 Godinic, D., Obrenovic, B., & Khudaykulov, A. (2020). Effects of economic uncertainty on mental health in the Covid-19 pandemic context: Social identity disturbance, job uncertainty and psychological well-being model. International Journal of Innovation and Economic Development, 6(1), 61–74. http://doi.org/10.18775/ijied.1849-7551-7020.2015.61.2005
Gür, Ç., Koçak, N., Demircan, A., Baç Uslu, B., Şirin, N., & Şafak, M. The study of 48-60 month-old preschool children’s social competence and behavior evaluation conditions. Eğitim ve Bilim, 40(180), 13–23. https://doi.org/10.15390/EB.2015.4563
İlgar, L., & Akbaba, G. (2017). Beş ve altı yaş çocuklarının duygu düzenlemelerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi [An investigation of emotion regulation of children aged five-six]. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(9), 491–520. https://dergipark.org.tr/en/pub/goputeb/issue/34356/381090
Kapçı, E., Uslu, R., Akgün, E., Acer, & D. (2009). İlköğretim çağı çocuklarında duygu ayarlama: Bir ölçek uyarlama çalışması ve duygu ayarlamayla ilişkili etmenlerin belirlenmesi [Psychometric properties of the Turkish adaptation of the emotion regulation checklist]. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi, 16(1), 13–20.
Keenan, K. (2000). Emotion dysregulation as a risk factor for child psychopathology. Clinical Psychology: Science and Practice, 7(4), 418–434. https://doi.org/10.1093/clipsy.7.4.418
Kim, H.-Y. (2013). Statistical notes for clinical researchers: Assessing normal distribution using skewness and kurtosis. Restorative Dentistry and Endodontics, 38(1), 52–54. https://doi.org/10.5395/rde.2013.38.1.52
Kim, J., & Cicchetti, D. (2010). Longitudinal pathways linking child maltreatment, emotion regulation, peer relations, and psychopathology. Journal of Child Psychology and Psychiatry, and Allied Disciplines, 51(6), 706–716. https://doi.org/10.1111/j.1469-7610.2009.02202.x
LaFreniere, P. J., & Dumas, J. E. (1996). Social competence and behavior evaluation in children ages 3 to 6 years: The short form (SCBE-30). Psychological Assessment, 8(4), 369–377. https://doi.org/10.1037/1040-3590.8.4.369
Liman, B. (2020). Cinsiyet ve anne-baba eğitim düzeyinin 66–77 aylık okul öncesi çocukların duyguları tanıma ve duygu düzenleme becerilerine etkisinin incelenmesi [The effect of 66-77 months old preschool children’s sex and parental education levels onemotion recognition and emotion regulation skills]. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 24(1), 209–222. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tsadergisi/issue/53617/554853
Lionetti, F., Spinelli, M., Moscardino, U., Ponzetti, S., Garito, M. C., Dellagiulia, A., Aureli, T., Fasolo, M., & Pluess, M. (2023). The interplay between parenting and environmental sensitivity in the prediction of children’s externalizing and internalizing behaviors during COVID-19. Development and Psychopathology, 35(3), 1390–1403. https://doi.org/10.1017/S095.457.9421001309
Masataka, N. (2002). Low anger-aggression and anxiety-withdrawal characteristic to preschoolers in Japanese society where “hikikomori” is becoming a major social problem. Early Education and Development, 13(2), 187–200. https://doi.org/10.1207/s15566935eed1302_5
Morelli, M., Graziano, F., Chirumbolo, A., Baiocco, R. L., Longobardi, E., Trumello, C., Babore, A., & Cattelino, E. (2022). Parentalmediation of Covid-19 news and children’s emotion regulation during lockdown. Journal of Child and Family Studies, 31(6),1522–1534. https://doi.org/10.1007/s10826.022.02266-5
Onchwari, G., & Keengwe, J. (2011). Examining the relationship of children’s behavior to emotion regulation ability. Early Childhood Education Journal, 39, 279-284. https://doi.org/10.1007/s10643.011.0466-9
Orta, I. M., Corapci, F., Yagmurlu, B., & Aksan, N. (2013). The mediational role of effortful control and emotional dysregulation in the link between maternal responsiveness and Turkish preschoolers’ social competency and externalizing symptoms. Infant and Child Development, 22(5), 459–479. https://doi.org/10.1002/icd.1806
Qashmer, A. F. (2023). Emotion regulation among 4–6 year-old children and its association with their peer relationships in Jordan. Frontiers in Psychology, 14, https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.118.0223
Reis, A. H., De Oliveira, S. E., Bandeira, D. R., Andrade, N. C., Abreu, N., & Sperb, T. M. (2016). Emotion Regulation Checklist (ERC): Preliminary studies of cross-cultural adaptation and validation for use in Brazil. Temas Em Psicologia, 24(1), 97-116. https://doi.org/10. 9788/TP2016.1-07
Rose-Krasnor, L., & Denham, S. A. (2009). Social-emotional competence in early childhood. In K. H. Rubin, W. M. Bukowski, & B. Laursen (Eds.), Handbook of peer interactions, relationships and groups (pp. 162–179). Guilford Press.
Şahin, K. (2019). Okul öncesi dönem çocukların duygu düzenleme becerileri ile davranış sorunları arasındaki ilişkinin incelenmesi [An investigation of the relationship between emotion regulation skills and behavioral problems in preschool children], [Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi].
Sameroff, A. (2010). A unified theory of development: A dialectic integration of nature and nurture. Child Development, 81(1), 6–22. https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.2009.01378.x
Sette, S., Baumgartner, E., & MacKinnon, D. P. (2015). Assessing social competence and behavior problems in a sample of Italian preschoolers using the social competence and behavior evaluation scale. Early Education and Development, 26(1), 46–65. https://doi.org/10.1080/10409.289.2014.941259
Shields, A., & Cicchetti, D. (1997). Emotion regulation among school-age children: The development and validation of a new criterion Q-sort scale. Developmental Psychology, 33(6), 906–916. https://doi.org/10.1037//0012-1649.33.6.906
Sille, A. (2016). Annenin duygusal sosyalizasyonu ile 48–72 aylık çocukların duygu düzenleme becerisi arasındaki ilişki [The relationship between maternal emotional socialization and emotion regulation skills of children aged 48–72 months], [Yüksek Lisans Tezi, Maltepe Üniversitesi].
Spinelli, M., Lionetti, F., Pastore, M., & Fasolo, M. (2020). Parents’ stress and children’s psychological problems in families facing the Covid-19 outbreak in Italy. Frontiers in Psychology, 11, 1713. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.01713
Suh, B., & Kang, M. (2020). Maternal reactions to preschoolers’ negative emotions and aggression: gender difference in mediation of emotion regulation. Journal of Child and Family Studies, 29, 144-154. https://doi.org/10.1007/s10826.019.01649-5
Tarkoçin, S., Alagöz, N., & Boğa, E. (2020). Okul öncesi dönem çocuklarının pandemi sürecinde (COVID-19) davranış değişiklikleri ve farkındalık düzeylerinin anne görüşlerine başvurularak incelenmesi [Investigation of behavioral changes and awareness levels of preschool children in pandemic process (COVID-19) by applying to mother’s opinions]. Turkish Studies, 15(6), 1017–1036. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.44338
Thompson, R. A. (1994). Emotional regulation: A theme in search of definition. Monographs of the Society for Research in Child Development, 59(2–3), 25–52. https://doi.org/10.2307/1166137
Tozduman Yaralı, K., & Özkan, HK (2016). Investigation of the relationship between social problem solving skills of children (60-72 months old) and their social competence and behavioral status. Turkish Journal of Social Research, 20(2), 345–361.
Ural, O., Güven, G., Sezer, T., Azkeskin, K. E., & Yılmaz, E. (2015). Okul öncesi dönemdeki çocukların bağlanma biçimleri ile sosyal yetkinlik ve duygu düzenleme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Examining the relationship between attachment styles, social competence, and emotion regulation skills in preschool children]. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 1(2), 589–598.
Yagmurlu, B., & Altan, O. (2010). Maternal socialization and child temperament as predictors of emotion regulation in Turkish preschoolers. Infant and Child Development, 19(3), 275–296. https://doi.org/10.1002/icd.646
Yıldırım, B. (2021). Preschool education in turkey during the Covid-19 pandemic: A phenomenological study. Early Childhood Education Journal, 49(5), 947–963. https://doi.org/10.1007/s10643.021.01153-w
Yılmaz Bursa, G., & Dinç, B. (2020). Opinions of pre-school teachers on applications supporting children’s emotion regulation skills. Eğitim ve Bilim, 45(204), 443–470. https://doi.org/10.15390/EB.2020.8824
Zahn-Waxler, C., Shirtcliff, E. A., & Marceau, K. (2008). Disorders of childhood and adolescence: Gender and psychopathology. Annual Review of Clinical Psychology, 4, 275–303. https://doi.org/10.1146/annurev.clinpsy.3.022.806.091358

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Temel Eğitim (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Nurhan Can ^*
0000-0002-9906-3970
Türkiye

Handan Doğan
0000-0002-5776-8649
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

30 Mayıs 2025

Yayımlanma Tarihi

31 Mayıs 2025

Gönderilme Tarihi

17 Aralık 2024

Kabul Tarihi

28 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 5 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.55008/te-ad.1602679

IZ

https://izlik.org/JA43KH75ZZ

APA

Can, N., & Doğan, H. (2025). Okul Öncesi Dönemdeki 4-6 Yaş Grubu Çocukların Duygu Düzenleme Becerisinin Sosyal Yetkinlik ile İlişkisinde Cinsiyet ve Yaşın Düzenleyici Rolü. Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(1), 33-49. https://doi.org/10.55008/te-ad.1602679

AMA

1.Can N, Doğan H. Okul Öncesi Dönemdeki 4-6 Yaş Grubu Çocukların Duygu Düzenleme Becerisinin Sosyal Yetkinlik ile İlişkisinde Cinsiyet ve Yaşın Düzenleyici Rolü. TEAD. 2025;5(1):33-49. doi:10.55008/te-ad.1602679

Chicago

Can, Nurhan, ve Handan Doğan. 2025. “Okul Öncesi Dönemdeki 4-6 Yaş Grubu Çocukların Duygu Düzenleme Becerisinin Sosyal Yetkinlik ile İlişkisinde Cinsiyet ve Yaşın Düzenleyici Rolü”. Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi 5 (1): 33-49. https://doi.org/10.55008/te-ad.1602679.

EndNote

Can N, Doğan H (01 Mayıs 2025) Okul Öncesi Dönemdeki 4-6 Yaş Grubu Çocukların Duygu Düzenleme Becerisinin Sosyal Yetkinlik ile İlişkisinde Cinsiyet ve Yaşın Düzenleyici Rolü. Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi 5 1 33–49.

IEEE

[1]N. Can ve H. Doğan, “Okul Öncesi Dönemdeki 4-6 Yaş Grubu Çocukların Duygu Düzenleme Becerisinin Sosyal Yetkinlik ile İlişkisinde Cinsiyet ve Yaşın Düzenleyici Rolü”, TEAD, c. 5, sy 1, ss. 33–49, May. 2025, doi: 10.55008/te-ad.1602679.

ISNAD

Can, Nurhan - Doğan, Handan. “Okul Öncesi Dönemdeki 4-6 Yaş Grubu Çocukların Duygu Düzenleme Becerisinin Sosyal Yetkinlik ile İlişkisinde Cinsiyet ve Yaşın Düzenleyici Rolü”. Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi 5/1 (01 Mayıs 2025): 33-49. https://doi.org/10.55008/te-ad.1602679.

JAMA

1.Can N, Doğan H. Okul Öncesi Dönemdeki 4-6 Yaş Grubu Çocukların Duygu Düzenleme Becerisinin Sosyal Yetkinlik ile İlişkisinde Cinsiyet ve Yaşın Düzenleyici Rolü. TEAD. 2025;5:33–49.

MLA

Can, Nurhan, ve Handan Doğan. “Okul Öncesi Dönemdeki 4-6 Yaş Grubu Çocukların Duygu Düzenleme Becerisinin Sosyal Yetkinlik ile İlişkisinde Cinsiyet ve Yaşın Düzenleyici Rolü”. Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi, c. 5, sy 1, Mayıs 2025, ss. 33-49, doi:10.55008/te-ad.1602679.

Vancouver

1.Nurhan Can, Handan Doğan. Okul Öncesi Dönemdeki 4-6 Yaş Grubu Çocukların Duygu Düzenleme Becerisinin Sosyal Yetkinlik ile İlişkisinde Cinsiyet ve Yaşın Düzenleyici Rolü. TEAD. 01 Mayıs 2025;5(1):33-49. doi:10.55008/te-ad.1602679

Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi açık erişimli bir dergidir.

The content of the Journal of Research in Elementary Education is licensed under Creative Commons Attribution-NonCommercial- 4.0 International License.

Okul Öncesi Dönemdeki 4-6 Yaş Grubu Çocukların Duygu Düzenleme Becerisinin Sosyal Yetkinlik ile İlişkisinde Cinsiyet ve Yaşın Düzenleyici Rolü

The moderating role of gender and age in the relationship between emotion regulation and social competence

Öz

Anahtar Kelimeler

Okul Öncesi Dönemdeki 4-6 Yaş Grubu Çocukların Duygu Düzenleme Becerisinin Sosyal Yetkinlik ile İlişkisinde Cinsiyet ve Yaşın Düzenleyici Rolü

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Erken Görünüm Tarihi

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster