Derleme

Türkiye’de Avokado Üretimi ve Dış Ticareti

Cilt: 9 Sayı: 1 30 Haziran 2023
PDF İndir
EN TR

Türkiye’de Avokado Üretimi ve Dış Ticareti

Öz

Makalede Türkiye’de ilk yetiştiriciliği 1970’li yıllarda başlamış olmasına karşılık özellikle son 10 yıl içerisinde hızlı bir gelişme gösteren avokadonun üretimi ve dış ticaretinin ikincil veriler yardımıyla ortaya konulması amaçlanmıştır. Avokado, yüksek besin değeri üzerine yapılan bilimsel çalışmaların bir sonucu olarak son yıllarda görsel ve yazılı basında sıklıkla yer alan, popüler hale gelmiş bir üründür. Avokado, araştırma geliştirme çalışmalarına uygun, alternatif kullanım alanları olan ve tüketiciler tarafından fonksiyonel gıda olarak görülen bir ürün konumundadır. Avokado üretiminde lider ülkelerin başında Meksika gelmektedir. Türkiye’de üretimi Akdeniz Bölgesi’nde ve özellikle de Antalya ilinin Alanya ilçesinde yaygınlaşmıştır. Dünyada en fazla üretimi ve ticareti yapılan çeşit Hass iken Türkiye’de en fazla Fuerte çeşidi üretilmektedir. Coğrafi işaret tesciline sahip Alanya Avokadosu da Fuerte çeşidi olup, günümüzde özellikle iç piyasada avokadonun nasıl tüketilmesi gerektiği konusunda çalışmalar yapılmaktadır. Dünya avokado ihracatında değer bakımından önde gelen ülkeler Meksika, Hollanda ve Peru’dur. Dünya avokado ithalatının yaklaşık %40’ı Amerika Birleşik Devletleri tarafından gerçekleştirilmektedir. Türkiye net ithalatçı bir ülke olmakla birlikte 2017 – 2021 yılları arasındaki ortalama ihracat birim değeri 1,660 ABD doları /ton, ortalama ithalat değeri ise 718 ABD doları/tondur. Türkiye’nin en fazla ihracat yaptığı ülkeler Ukrayna ve Rusya Federasyonu olup, bu iki ülkenin savaş halinde olması ihracatın devamlılığını tehdit etmektedir. İthalatın ise yaklaşık %70’i Kenya’dan gerçekleştirilmektedir. Türkiye’nin ihracat birim değeri dikkate alındığında yüksek gelir potansiyeline sahip olan avokadonun ihracatını artırabilmesi için tesadüfi ihracattan ve kısmi yüklemelerden kaçınarak sürekli pazarlar bulması ve hem ekim alanlarını hem de verimliliğini artırarak, ithal ettiği ürünleri yurt içerisinden karşılaması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Avokado , Üretim , Dış Ticaret , Coğrafi İşaret

Kaynakça

  1. Bayram, S. (2010). AVOKADO (Persea americana Mill.) Yetiştiriciliği El Kitabı. BATEM: https://arastirma.tarimorman.gov.tr/batem/Belgeler/Kutuphane/Teknik%20Bilgiler/avokado%20el%20kitabi.pdf
  2. Bayram, S. (2022). Avokado Yetiştiriciliği. Tarım ve Orman Bakanlığı Kütüphanesi: https://arastirma.tarimorman.gov.tr/batem/Belgeler/Kutuphane/Teknik%20Bilgiler/Avokado%20Yetistiriciligi.pdf
  3. Bayram, S., Arslan, M., & Turgutoğlu, E. (2006). Türkiye'de Avokado Yetiştiriciliğinin Gelişimi, Önemi ve Önerilen Bazı Çeşitler. Derim, 23(2), 1-13.
  4. California Avocado Commission. (2020). The History of California Avocados. Mayıs 23, 2022 tarihinde California Avocados: https://californiaavocado.com/avocado101/the-history-of-california-avocados/#:~:text=The%20avocado%20(Persea%20americana)%20originated,this%20wild%20variety%20was%20cultivated. ı Demircan, B., & Velioğlu, Y. (2021). Avokado: Bileşimi ve Sağlık Üzerine Etkileri. Akademik Gıda, 309-324.
  5. FAO. (2022). FAOSTAT. Food and Agriculture Organization of the United Nations: https://www.fao.org/faostat/en/#data/QCL
  6. Komaç, F. (2018). Düşük Kolestrol ve Yağ İçerikli Mayonez Üretiminde Avokado Püresinin Kullanım Olanaklarının Araştırılması. Antalya.
  7. Murathan, Z. T., & Kaya, A. (2020). Alanya Ekolojik Koşullarında Yetiştirilen Hass ve Fuerte Avokado Çeşitlerinin Bazı Fitokimyasal İçerikleri ile Antioksidan Aktivitelerinin Belirlenmesi. KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, 23(6), 1435-1440.
  8. Öner, M. E., Tarhan, A., & Öner, M. D. (2020). Coğrafi işaretli Alanya avokadosu ile yoğurt üretimi ve bazı özelliklerinin araştırılması. Mediterranean Agrıcultural Sciences, 2(33), 231-237.
  9. Özdemir, A. E., Çandır, E. E., Toplu, C., Kaplankıran, M., Demirkeser, T. H., & Yıldız, E. (2010). Hatay-Dörtyol Koşullarında Yetiştirilen Fuerte ve Zutano Avokado Çeşitlerinin Soğukta Muhafaza Performansı. Alatarım, 9(1), 1-7.
  10. Seymour, G. B., & Tucker, G. (1993). Avocado. J. Seymour Graham B. and Taylor (Dü.) içinde, Biochemistry of Fruit Ripening (s. 53-81). Dordrecht: Springer Netherlands. https://doi.org/10.1007/978-94-011-1584-1_2

Kaynak Göster

APA
Er, S., Dokuzlu, S., & Karimi, A. (2023). Türkiye’de Avokado Üretimi ve Dış Ticareti. Tarım Ekonomisi Araştırmaları Dergisi, 9(1), 81-95. https://izlik.org/JA68HM68RJ