İklim Değişikliği Boyutunda Tarımsal Üreticilerin Net Karı Yüksek Ürünlere Yönlendirilmesi; Şakayık (Paeonia) Bitkisi Örneği

This study was carried out with the aim of directing agricultural producers towards high net profit products in the context of the global climate crisis, and the peony (Paeonia) plant was examined. The data used in the study were obtained through surveys conducted with 56 farmers selected according to the Stratified Sampling Method. The data cover the 2024 production period. In the surveyed farms, it was determined that the net return per decare was 828 TL for barley, 2.364 TL for confectionery sunflower, 5.498 TL for grain maize, 1.583 TL for bread wheat, 8.203 TL for dry beans, and 9.465 TL for sugar beet. The net return per decare of a two-year-old peony field was found to be 466.104 TL, for a five-year-old field 1.641.080 TL, for a seven-year-old field 1.976.474 TL, and for a ten-year-old field 2.323.078 TL.When these values are compared with other field crops, striking results emerge. The net return of 466.104 TL per decare from a two-year-old peony field is equivalent to the return obtained from cultivating 562 decares of barley, 294 decares of bread wheat, 364 decares of durum wheat, 197 decares of confectionery sunflower, 85 decares of grain maize, 57 decares of beans, or 49 decares of sugar beet. This finding demonstrates that peony is not only advantageous in terms of economic profitability but also a strong alternative with respect to minimal land use and water savings.In conclusion, despite its high establishment costs, the peony plant ensures a rapid return on investment starting from the second year and, in the long term, provides significantly higher profitability compared to traditional field crops, making it a strategic product.

Bu çalışma, küresel iklim krizi bağlamında tarımsal üreticilerin net karı yüksek ürünlere yönlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiş olup, bu kapsamda şakayık (Paeonia) bitkisi incelenmiştir. Çalışmada kullanılan veriler, Tabakalı Örnekleme Yöntemine göre seçilen 56 çiftçi ile yapılan anketler sonucunda elde edilmiştir. Elde edilen veriler 2024 yılı üretim dönemini kapsamaktadır. İncelenen işletmelerde arpanın dekara net getirisi 828 TL, çerezlik ayçiçeğinin dekara net getirisi 2.364 TL, dane mısırın dekara net getirisi 5.498 TL, ekmeklik buğdayın dekara net getirisi 1.583 TL, fasulyenin (kuru) dekara net getirisi 8.203TL, şeker pancarının dekara net getirisi 9.465 TL olduğu tespit edilmiştir. 2 yaşında bir şakayık bahçesinin dekara net getirisinin 466.104 TL, 5 yıllık bir şakayık bahçesinin dekara net getirisinin 1.641.080 TL, 7 yıllık bir şakayık bahçesinin dekara net getirisinin 1.976.474 TL, 10 yıllık şakayık bahçesinin dekara net getirisinin 2.323.078 TL olduğu tespit edilmiştir. Bu değer diğer tarla ürünleriyle kıyaslandığında çarpıcı sonuçlar vermiştir. 2 yaşında bir şakayık bahçesinin dekara net getirisinin 466.104 TL olduğu ve geleneksel tarla ürünleriyle kıyaslandığında bu getiriyi elde edebilmek için 562 dekar arpa, 294 dekar ekmeklik buğday, 364 dekar makarnalık buğday, 197 dekar çerezlik ayçiçeği, 85 dekar dane mısır, 57 dekar fasulye veya 49 dekar şeker pancarı ekilmesi gerekmektedir. Bu sonuç, şakayığın yalnızca ekonomik kârlılığıyla değil, en az birim alan kullanımı ve su tasarrufu açısından da güçlü bir alternatif olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, şakayık bitkisi tesis maliyeti yüksek olmasına rağmen ikinci yıldan itibaren kısa sürede yatırımın geri dönüşünü sağlayan, uzun vadede ise geleneksel ürünlere kıyasla daha yüksek kârlılık sunan stratejik bir üründür.