Araştırma Makalesi

Türkiye’de Balıkçılık Yük Kapasitesi Eğrisine İlişkin Dinamik Kanıtlar

Cilt: 12 Sayı: 1 28 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

Türkiye’de Balıkçılık Yük Kapasitesi Eğrisine İlişkin Dinamik Kanıtlar

Öz

Bu çalışma, Türkiye’de Balıkçılık Yük Kapasitesi Eğrisi (FLCC) hipotezinin geçerliliğini 1990–2022 dönemi için test etmektedir. FLCC hipotezi, biyokapasitenin ayak izine bölünmesiyle hesaplanan balıkçılık yük kapasitesinin (FLC) ekonomik büyümenin ilk aşamalarında azaldığını, ancak belirli bir gelir eşiğinden sonra FLC’nin yükseldiğini ifade etmektedir. Çalışmada, doğrudan yabancı yatırımlar, işsizlik oranı ve kentleşme düzeyi kontrol değişkenleri olarak modele dahil edilmiştir. Analizde, açıklayıcı değişkenlerin FLC üzerindeki etkileri genişletilmiş ARDL (AARDL) yöntemi ve zamanla değişen parametre yapısına sahip Kalman filtresi kullanılarak hem statik hem de dinamik çerçevede incelenmiştir. AARDL model sonuçları, FLCC hipotezinin geçerli olduğunu ve FLC ile gelir arasında U-şeklinde bir ilişki olduğunu göstermiştir. Bulgular, doğrudan yabancı yatırımların FLC üzerinde hem uzun hem de kısa dönemde pozitif etkiye sahip olduğunu, kentleşmenin kısa dönemde çevresel baskıları artırdığı ve işsizliğin kısa dönemde FLC’yi arttırıcı etkiye sahip olduğunu ortaya koymuştur. Kalman filtresi tahmin sonuçları da ekonomik büyümenin ilk aşamalarında FLC’nin azaldığını ancak gelir belirli bir eşiği aştığında denizel çevre kalitesinin arttığını doğrulamaktadır. Çalışma, Türkiye’de balıkçılık yük kapasitesinin sürdürülebilirliğini ekonomik ve sosyo-demografik göstergeler ışığında değerlendirerek önemli politika önerileri sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Balıkçılık yük kapasitesi, FLCC hipotezi, Genişletilmiş ARDL, Kalman filtresi, Çevresel Phillips eğrisi.

Kaynakça

  1. Alam, I. and Quazi, R. (2003). Determinants of capital flight: An econometric case study of Bangladesh, International Review of Applied Economics, 17:1, 85-103. https://doi.org/10.1080/713673164
  2. Akca, H. (2021). Environmental Kuznets Curve and financial development in Turkey: evidence from augmented ARDL approach. Environmental Science and Pollution Research, 28(48), 69149-69159. https://doi.org/10.1007/s11356-021-15417-w
  3. Aminizadeh, M., Mohammadi, H., & Karbasi, A. (2024). Determinants of fishing grounds footprint: Evidence from dynamic spatial Durbin model. Marine Pollution Bulletin, 202, 116364. https://doi.org/10.1016/j.marpolbul.2024.116364
  4. Anser, M. K., Apergis, N., Syed, Q. R., ve Alola, A. A. (2021). Exploring a new perspective of sustainable development drive through environmental Phillips curve in the case of the BRICST countries. Environmental Science and Pollution Research, 28(35), 48112-48122.
  5. Ayad, H. (2023). Investigating the fishing grounds load capacity curve in G7 nations: Evaluating the influence of human capital and renewable energy use. Marine Pollution Bulletin, 194, 115413.
  6. Baumol, W. J., ve Oates, W. E. (1988). The theory of environmental policy. Cambridge university press.
  7. Clark, T. P., ve Longo, S. B. (2019). Examining the effect of economic development, region, and time period on the fisheries footprints of nations (1961–2010). International Journal of Comparative Sociology, 60(4), 225-248.
  8. Çağlar, A. E. (2022). The role of environmental patents in environmental Kuznets curve hypothesis in Turkey: Evidence from the Augmented ARDL. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(4), 913-929. https://10.25287/ohuiibf.1100797
  9. Daitoh, I. (2003). Environmental Protection and Urban Unemployment: Environmental Policy Reform in a Polluted Dualistic Economy. Review of Development Economics., 7(3), 496–509. https://doi.org/10.1111/1467-9361.00205
  10. Dinda, S. (2004). Environmental Kuznets Curve Hypothesis: A Survey. Ecological Economics, 49(4), 431-455.

Kaynak Göster

APA
Karahan-Dursun, P., Şengül, S., & Canbay, Ş. (2026). Türkiye’de Balıkçılık Yük Kapasitesi Eğrisine İlişkin Dinamik Kanıtlar. Tarım Ekonomisi Araştırmaları Dergisi, 12(1), 56-75. https://doi.org/10.61513/tead.1855209
AMA
1.Karahan-Dursun P, Şengül S, Canbay Ş. Türkiye’de Balıkçılık Yük Kapasitesi Eğrisine İlişkin Dinamik Kanıtlar. TEAD. 2026;12(1):56-75. doi:10.61513/tead.1855209
Chicago
Karahan-Dursun, Pınar, Serkan Şengül, ve Şerif Canbay. 2026. “Türkiye’de Balıkçılık Yük Kapasitesi Eğrisine İlişkin Dinamik Kanıtlar”. Tarım Ekonomisi Araştırmaları Dergisi 12 (1): 56-75. https://doi.org/10.61513/tead.1855209.
EndNote
Karahan-Dursun P, Şengül S, Canbay Ş (01 Haziran 2026) Türkiye’de Balıkçılık Yük Kapasitesi Eğrisine İlişkin Dinamik Kanıtlar. Tarım Ekonomisi Araştırmaları Dergisi 12 1 56–75.
IEEE
[1]P. Karahan-Dursun, S. Şengül, ve Ş. Canbay, “Türkiye’de Balıkçılık Yük Kapasitesi Eğrisine İlişkin Dinamik Kanıtlar”, TEAD, c. 12, sy 1, ss. 56–75, Haz. 2026, doi: 10.61513/tead.1855209.
ISNAD
Karahan-Dursun, Pınar - Şengül, Serkan - Canbay, Şerif. “Türkiye’de Balıkçılık Yük Kapasitesi Eğrisine İlişkin Dinamik Kanıtlar”. Tarım Ekonomisi Araştırmaları Dergisi 12/1 (01 Haziran 2026): 56-75. https://doi.org/10.61513/tead.1855209.
JAMA
1.Karahan-Dursun P, Şengül S, Canbay Ş. Türkiye’de Balıkçılık Yük Kapasitesi Eğrisine İlişkin Dinamik Kanıtlar. TEAD. 2026;12:56–75.
MLA
Karahan-Dursun, Pınar, vd. “Türkiye’de Balıkçılık Yük Kapasitesi Eğrisine İlişkin Dinamik Kanıtlar”. Tarım Ekonomisi Araştırmaları Dergisi, c. 12, sy 1, Haziran 2026, ss. 56-75, doi:10.61513/tead.1855209.
Vancouver
1.Pınar Karahan-Dursun, Serkan Şengül, Şerif Canbay. Türkiye’de Balıkçılık Yük Kapasitesi Eğrisine İlişkin Dinamik Kanıtlar. TEAD. 01 Haziran 2026;12(1):56-75. doi:10.61513/tead.1855209