Öğretmenlerin Motivasyonunu Etkileyen Faktörleri Ele Alan Çalışmalara Genel Bir Bakış: Bir Meta Sentez Çalışması

Öz

Bu çalışmanın amacı, öğretmen motivasyonunu etkileyen faktörlerle ilgili yapılan araştırmalarda iç ve dış motivasyon unsurları açısından elde edilen sonuçların meta sentez yoluyla ortaya konulmasıdır. Bu amaç doğrultusunda belirlenen anahtar kelimelerle Web of Science, ERIC ve Google Scholar veri tabanlarında tarama yapılmıştır. Tarama sonucunda 15 makale, bilgisayar destekli nitel veri analiz programında iç ve dış motivasyon unsurları açısından analiz edilmiştir. Motivasyonu artırıcı içsel unsurlara bakıldığında çalışmalarda kişisel gelişimi sağlama, öğretmeyi sevme, faydalı olma isteği, mesleği isteyerek ve severek yapma unsurlarına sıklıkla yer verildiği saptanmıştır. Öte yandan özerklik eksikliğinin motivasyonu azaltan en önemli içsel unsur olduğu tespit edilmiştir. Motivasyonu artırıcı dışsal unsurlarda ise çoğunlukla çevredeki kişilerle iş birliği, dayanışma, iletişim, fiziki koşulların iyi olması gibi birçok faktörün olduğu sonucuna varılmıştır. Bunların yanı sıra ekonomik durumun ve mesleğin itibarsızlaştırılmasının motivasyonu düşürücü en önemli dışsal iki unsur olduğu belirlenmiştir. Elde edilen verilere genel çerçeveden bakıldığında öğretmenlerin motivasyonunu etkileyen dışsal faktörlerin içsel faktörlere nazaran çok daha fazla olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda öğretmenlerin motivasyonunu en çok azaltan faktörlerin belirlenmesi ve bunların nasıl kontrol altına alınabileceğinin araştırılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Motivasyon
• İç motivasyon
• Dış motivasyon
• Öğretmen

An Overview of Studies Addressing Factors Affecting Teachers' Motivation: A Meta-Synthesis Study

Öz

The aim of this study is to reveal the results obtained from the research on the factors affecting teacher motivation in terms of intrinsic and extrinsic motivation through meta-synthesis. For this context, the literature was searched using keywords specified within the scope of the study in Web of Science, ERIC, and Google Scholar databases. In this direction, 15 articles were analyzed based on intrinsic and extrinsic motivation factors through a computer-assisted qualitative data analysis program. Considering the intrinsic factors that increase motivation, it was determined that the elements of providing personal development, loving teaching, being useful, and doing the profession willingly and lovingly were frequently included in the studies. On the other hand, it was determined that a lack of autonomy was the most important intrinsic factor that reduced motivation. It was concluded that there were many factors such as cooperation with the people, solidarity, communication, and good physical conditions the extrinsic factors that increased motivation. In addition, it was determined that the economic situation and the discrediting of the profession were the two most important extrinsic factors that reduced motivation. Looking at the data obtained from a general perspective, it was concluded that the extrinsic factors affecting the teachers’ motivation were much more than the intrinsic factors. In line with these results, it is recommended to determine the factors that most reduce teachers' motivation and conduct research on how to control them.

Anahtar Kelimeler

• Motivation
• Intrinsic motivation
• Extrinsic motivation
• Teacher

Kaynakça

1. Ada, Ş., Akan, D., Ayık, A., Yıldırım, İ. & Yalçın, S. (2013). Öğretmenlerin motivasyon etkenleri. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(3), 151-166.
2. Addison, R. & Brundrett, M. (2008) Motivation and demotivation of teachers in primary schools: The challenge of change. Education 3–13, 36(1), 79-94. https://doi.org/10.1080/03004270701733254
3. Adler, R. W., Milne, M. J. & Stablein, R. (2001). Situated motivation: An empirical test in an accounting course. Canadian Journal of Administrative Sciences, 18(2), 101-115.
4. Akman, Y. (2018). Investigating the relationship between organizational justice, work motivation and teacher performance. Cukurova University Faculty of Education Journal, 47(1), 164-187.
5. Aktekin, S. & Kuzucu, T. (2019). Öğretmenlerin motivasyonlarını etkileyen okul içi ve okul dışı faktörlerin analizi. Diyalektolog-Ulusal Sosyal Bilimler Dergisi, 21, 35-66.
6. Alam, M. T. & Farid, S. (2011). Factors affecting teachers motivation. International Journal of Business and Social Science, 2(1), 298-304.
7. Arslantaş, H. İ., Tösten, R. & Marakçi, D. B. (2018). Lise öğretmenlerinde mesleki motivasyon unsurları: Karma yöntemli bir çalışma. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(3), 880-895. https://doi.org/10.17860/mersinefd.485161
8. Aspfors, J. & Fransson, G. (2015). Research on mentor education for mentors of newly qualified teachers: A qualitative meta-synthesis. Teaching and Teacher Education, 48, 75-86.

9. Aydin, S. (2012). Factors causing demotivation in EFL teaching process: A case study. The Qualitative Report, 17(51), 1-13. https://doi.org/10.46743/2160-3715/2012.1696
10. Barın, M., Han, T. & Sarı, Ş. (2018). Factors affecting teacher motivation and demotivational-reasoning in a second service area school in Turkey: A single-case research. Journal of Language and Linguistic Studies, 14(4), 226-242.
11. Başaran, M. (2020). On yıldan fazla sınıf öğretmeni olarak çalışan öğretmenlerin mesleki motivasyonları. Türkiye Eğitim Dergisi, 5(1), 86-102.
12. Bennell, P. & Akyeampong, K. (2007). Teacher motivation in sub-Saharan Africa and south Asia (Vol. 71). London: Department for Internationla Development.
13. Berhanu, K. Z. & Sabancı, A. (2019). Factors influencıng teachers'motivation and strategies taken to improve their motivation by principals: Ethiopia as a sample. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(52), 237-260.
14. Bishay, A. (1996). Teacher motivation and job satisfaction: A study employing the experience sampling method. Journal of Undergraduate Sciences, 3(3), 147-155.
15. Börü, N. (2018). The factors affecting teacher-motivation. International Journal of Instruction, 11(4), 761-776.
16. Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2019). Bilimsel araştırma yöntemleri (26. b.). Ankara: Pegem Yayıncılık.
17. Canlı, S. & Karadağ, N. (2021). Motivation to teach: A mixed method study. Participatory Educational Research, 8(3), 227-251. https://doi.org/10.17275/per.21.63.8.3
18. Çalık, M. & Sözbilir, M. (2014). İçerik analizinin parametreleri. Eğitim ve Bilim, 39(174), 33-38. https://doi.org/10.15390/EB.2014.3412
19. Daniels, E. (2017). Curricular factors in middle school teachers’ motivation to become and remain effective. RMLE Online, 40(5), 1-14. https://doi.org/10.1080/19404476.2017.1300854
20. Deci, E. L. (1971). Effects of externally mediated rewards on intrinsic motivation. Journal Personality and Social Psychology, 18(1), 105-115.
21. Dikmen, M. (2021). Öğretmen adaylarının öğretme motivasyonu: Bir karma yöntem çalışması. e-Kafkas Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8, 213-232. https://doi.org/10.30900/kafkasegt.951038
22. Dörnyei, Z. & Ushioda, E. (2011). What is motivation? C. N. Candlin & D. R. Hall (Ed.), Teaching and researching motivation (2. b.) içinde (s. 1-88). Great Britain: Pearson.
23. Duraku, Z. H., Blakaj, V., Likaj, E. S., Boci, L. & Shtylla, H. (2022). Professional training improves early education teachers’ knowledge, skills, motivation, and self-efficacy. Frontiers in Education, 7, 1-11. https://doi.org/10.3389/feduc.2022.980254
24. Ertürk, R. (2016). Öğretmenlerin iş motivasyonları. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 2(3), 1-15.
25. Fernet, C., Senécal, C., Guay, F., Marsh, H. & Dowson, M. (2008). The work tasks motivation scale for teachers. Journal of Career Assessment, 16(2), 256–279. https://doi.org/10.1177/1069072707305764
26. Finfgeld, D. L. (2003). Metasynthesis: The state of the art-so far. Qualitative Health Research, 13(7), 893-904.
27. Freed, D. (2020). International school principals’ insights and experiences with teacher motivation. (Doktora Tezi). Available from ProQuest Dissertations and Theses database. (UMI No. 28264890)
28. Gencer, M. (2022). Okul yöneticilerinin öğretmenlerin motivasyonlarına etki eden davranışları: Bir meta-sentez çalışması. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(1), 27-43. https://doi.org/10.33437/ksusbd.855302
29. Gewurtz, R., Stergiou-Kita, M., Shaw, L., Kirsh, B. & Rappolt, S. (2008). Qualitative meta-synthesis: Reflections on the utility and challenges in occupational therapy. Canadian Journal of Occupational Therapy, 7(5), 301- 308.
30. Gobena, G. A. (2018). Factors affecting in-service teachers' motivation: Its implication to quality of education. International Journal of Instruction, 11(3), 163-178. https://doi.org/10.12973/iji.2018.11312a
31. Gümüştaş, Z. & Gülbahar, B. (2022). Öğretmenlerin mesleki motivasyonunu etkileyen etkenler. Pearson Journal of Social Sciences & Humanities, 7(20), 180-200. https://doi.org/10.46872/pj.538
32. Han, T. & Mahzoun, Z. (2018). Demotivating factors of EFL teachers: A case study of a private school in Turkey. Novitas-ROYAL (Research on Youth and Language), 12(2), 116-128.
33. İpek, H. & Kanatlar, M. (2018). Factors affecting EFL teacher motivation. Journal of Qualitative Research in Education, 6(2), 25-41. https://doi.org/10.14689/issn.2148-2624.1.6c2s2m
34. Javorčíková, J., Vanderková, K., Ližbetinová, L., Lorincová, S. & Hitka, M. (2021). Teaching performance of slovak primary school teachers: Top motivation factors. Education Sciences, 11(7), 1-16. https://doi.org/10.3390/educsci11070313
35. Jesus, S. N. & Lens, W. (2005). An integrated model for the study of teacher motivation. Applied Psychology: An International Review, 54(1), 119–134. https://doi.org/10.1111/j.1464-0597.2005.00199.x
36. Kingful, S. & Nusenu, A. A. (2015). Teachers motivation in senior high schools in Ghana: A case of Ghana senior high school. Journal of Education and Practice, 6(16), 110-121.
37. Karabağ-Köse, E., Taş, A., Küçükçene, M. & Karataş, E. (2018). Öğretmen motivasyonunu etkileyen faktörlere ilişkin yönetici ve öğretmen görüşleri üzerine karşılaştırmamalı bir inceleme. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(48), 255-277.
38. Lam, S. F., Cheng, R. W. Y. & Ma, W. Y. (2009). Teacher and student intrinsic motivation in project-based learning. Instructional Science, 37(6), 565-578. https://doi.org/10.1007/s11251-008-9070-9
39. Lin, Y. G., McKeachie, W. J. & Kim, Y. C. (2003). College student intrinsic and/or extrinsic motivation and learning. Learning and Individual Differences, 13(3), 251-258. https://doi.org/10.1016/S1041-6080(02)00092-4 Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis. Thousand Oaks, Ca: Sage.
40. Noblit, G. W. & Hare, R. D. (1988). Meta-ethnography: Synthesizing qualitative studies (Vol. 11). Newbury Park: Sage Publications.
41. Oluoch, D. O. & Gogo, J. O. (2022). Relationship between intrinsic teacher motivation and teacher amotivation and student academic performance in public secondary schools in gem sub-county, Kenya. African Educational Research Journal, 10(2), 134-142.
42. Özdoğru, M. (2022). Organizational factors affecting teacher motivation in Turkey: A meta-analysis study. Trakya Journal of Education, 12(3), 1737-1749. https://doi.org/10.24315/tred.1090296
43. Polat, S. & Ay, O. (2016). Meta-sentez: Kavramsal bir çözümleme. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 4(2), 52-64.
44. Pourtoussi, Z., Ghanizadeh, A. & Mousavi, V. (2018). A qualitative in-depth analysis of the determinants and outcomes of EFL teachers' motivation and demotivation. International Journal of Instruction, 11(4), 175-190.
45. Rasheed, M. I., Humayon, A. A. & Awan, U. (2016). Factors affecting teachers’ motivation: An HRM challenge for public sector higher educational institutions of Pakistan (HEIs). International Journal of Educational Management, 30(1), 101-114. https://doi.org/10.1108/IJEM-04-2014-0057 Rasheed, M. I., Sarwar, S. & Aslam, H. D. (2010). Motivational issues for teachers in higher education: A critical case of IUB. Journal of Management Research, 2(2), 1-23.
46. Robins, S. P. & Coulter, M. (2002), Management (7. b.). Upper Saddle River, New Jersey: Pearson.
47. Sandelowski, M. & Barroso, J. (2003). Classifying the findings in qualitative studies. Qualitative Health Research, 13(7), 905-923.
48. Steyn, G. M. (2002). A theoretical analysis of educator motivation and morale. Educare, 31(1-2), 82-101.
49. Türker, M. S. & Göçmenler, H. (2021). Mülteci öğrencilere Türkçe öğreten öğretmenlerin motivasyonlarının incelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi(Ö10), 396-406. https://doi.org/10.29000/rumelide.1012455
50. Yan, H. (2009). Student and teacher de-motivation in SLA. Asian Social Science, 5(1), 109-112.
51. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. b.). Ankara: Seçkin.
52. Yıldız, V. A. & Kılıç, D. (2021). Motivation and motivational factors of primary school teachers from the Self-Determination Theory perspective. Turkish Journal of Education, 10(2), 76-96. https://doi.org/10.19128/turje.832203
53. Zimmer, L. (2006). Qualitative meta-synthesis: A question of dialoguing with texts. Journal of Advanced Nursing(53), 311-318.